Thema 5 basisstof 4
Transcriptie
Thema 5 basisstof 4
Transcriptie
Korte intro: Wie ben ik eigenlijk?
Leerdoelen van de les
5.4.8 Je kunt benoemen hoe transcriptie en eiwitsynthese plaatsvinden in de cel.
5.4.9 Je kunt benoemen dat de genetische variatie toeneemt door spontane mutaties.
5.4.10 Je kunt omschrijven wat kanker is.
DNA-sequentie
DNA-sequentie: de volgorde van basenparen in DNA.
Omvat alle erfelijke informatie van een organisme.
Welke basenparen waren er?
Deze sequentie is af te lezen als een soort kookboek met recepten.
In dit kookboek staat hoe bepaalde eiwitten in je lichaam worden gemaakt.
Eiwitsynthese
Wanneer er bij genexpressie een DNA-sequentie (recept) wordt afgelezen wordt deze gekopieerd.
Het gekopieerde stukje DNA heet RNA.
Het vormen van RNA heet transcriptie (kopieren).
Het RNA wordt verplaatst naar een ribosoom, waar het stukje RNA vertaald wordt naar de ingrediënten van een eiwit. Hierdoor wordt een nieuw eiwit gemaakt.
Eiwitsynthese: het samenstellen van nieuwe eiwitten.
Mutaties en genetische variatie
Spontane mutatie: een spontane fout bij het kopieeren van DNA, waardoor de volgorde van basenparen wordt aangepast.
De woorden in het receptenboek worden veranderd.
Dit resulteerd in de productie van andere eiwitten.
Door mutaties ontstaan ook unieke verschillen in genetische informatie tussen verschillende individuen.
De maat van het aantal van dit soort verschillen in een populatie heet genetische variatie.
Het ontstaan van kanker
Door een mutatie kan de celdeling ongeremd doorgaan.
Door deze ongeremde celdeling ontstaat een gezwel, ook wel bekend als een tumor.
Een tumor kan goedaardig en kwaardaardig zijn.
Goedaardig: Groeit langzaam, verstoort niet de bouw van weefsels.
Kwaadaardig: Groeit snel, is schadelijk voor de bouw van weefsels. kunnen ook in het bloed, en zo ook andere organen terrecht komen.
Een kwaadaardig tumor noemen wij kanker.
Toets nabespreking