Wijnoorkonde SDEN2 - les 1 - Wijn aan Zee - najaar 2025

Wijnoorkonde | SDEN2

Les 1

[najaar 2025]







Kristi Gansner-Lotte

1 / 51
next
Slide 1: Slide
New lesson editorWijnkennisBeroepsopleiding

This lesson contains 51 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 4 min
Report this lesson

Items in this lesson

Wijnoorkonde | SDEN2

Les 1

[najaar 2025]







Kristi Gansner-Lotte

Wat weet je over wijn?



  1. Nieuwe wereld: Californië, Chili, Argentinië, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland + H1 en H2

  2. N-Frankrijk: Elzas, Loire, Bourgogne, Champagne + H3
    + H4 (mousserend, p. 84/85)

  3. Z-Frankrijk: Bordeaux, Languedoc-Roussillon en Rhône + H4

  4. Duitsland, Oostenrijk, Hongarije en Italië + H6
    + H7 (omgaan met wijn)

  5. Spanje, Portugal + wijn-spijs (H7, aan tafel)

  • De smaak van wijn (H1)/ De smaak van druiven (H2)/Proeven en beoordelen

Wijnoorkonde SDEN2 - lesindeling

  • Lezen – Leren - Proeven

  • Bezoeken: wijngebieden, wijnbedrijven, producenten, wijnevents, proeverijen

  • Ontdekken…!

  • 5 lesavonden + sheets van het

  • Boek “Ik weet meer van wijn”

  • “En daarnaast: het online tool dat bij het boek hoort [optioneel / geen examenstof!]

Wijncursus SDEN niveau 2

WIJNOORKOONDE

lesavonden
+ boek

+ online tool

Boek “Ik weet meer van wijn”

DRUIVENRAS

Hoofdstuk 2

HERKOMST/GROEIPLAATS:

NATUUR = KLIMAAT, BODEM

Hoofdstuk 3 & 5

WIJNMAKER: OOGST,

VINIFICATIE, OPVOEDING

Hoofdstuk 4 &5

WIJNGAARD: LIGGING, WERK

Hoofdstuk 3 & 5

Elk hoofdstuk van het boek begint met een aantal VRAGEN.

Informatie van boek

= verplichte examenstof!

https://www.drankenacademy.com/project/e-learning-ik-weet-meer-van-wijn-sden-niveau-2/

Bekijk ook het online tool op …

Informatie van online tool

= extra informatie

≠ en is NIET NODIG voor het examen!


  • Zoveel wijnen … waar moet je beginnen!?

  • Probeer de wijn te begrijpen.
    Feitenkennis helpt daarbij!

  • Waarom smaakt deze wijn zo?

  • Stel jezelf vragen:

    • Ligt het aan het druivenras…?

    • Waar komt die vandaan?

    • Is het daar warm of koud?

    • Welke invloed heeft dat op de smaak…?

  • Belangrijk: STAP VOOR STAP LEREN PROEVEN

Proeven staat centraal!


  • Neem een fles wijn…

  • Ga proeven …

  • En denk na over:

  1. Kleur

  2. Geur

  3. Smaak

  4. Afdronk

  5. Eindoordeel

Stap voor stap leren proeven

Ga thuis ook oefenen met wijn proeven …

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • WIJN = alcoholische drank gemaakt van vergiste druiven

Wat is wijn?

  • De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

  • WIJNDRUIVEN zijn de basis van wijn

  • WIJN bestaat uit:

    • Alcohol

    • Zuren

    • Suiker

    • Kleur-, geur- en smaakstoffen

    • Water

Wat is wijn?

  • De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

Hoe smaakt wijn? De smaakfactoren

De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

  • 4 SMAAKFACTOREN

  • Je hebt TERMEN nodig om een wijn te beschrijven

  • WIJN PROEVEN = WIJN ONDER WOORDEN BRENGEN

en zout

1. Basissmaken

  • De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1


  • Droog = niet zoet
    (alle suiker is vergist en omgezet naar alcohol).
    Let op met alcohol, rijp fruit of zachte zuren:
    lijkt zoet(er)

  • Half zoet: deels onvergiste suiker

  • Zoet: onvergiste suiker

  • Zuur: ligt aan druivenras en klimaat

  • Zout

  • Bitter: komt van tannine of van nieuwe houten vaten

Let op:

Het is NIET van zuur naar zoet!

Twee aparte aspecten!

  • Weinig tot veel zuren.

  • Droog tot zoet (= weinig tot veel restsuiker)

2. Smaakgehalte / smaakintensiteit

De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

  • Veel of weinig smaak? Zwaar of licht?

  • Wordt bepaald door:

    • Druivenras, Herkomst,

    • Manier van wijnmaken

  • Staat los van kwaliteit!

3. Mondgevoel / structuur

  • ‘Voelt’ de wijn zacht of strak?

  • Zoet => voelt zacht.

  • Droog, veel zuren of jong met tannine
    => voelt strak/stroef.

4. Smaaktype: aroma’s

De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

  • Fris of rijp?

  • Fruitig of kruidig?

  • Nuttig hulpmiddel:
    AROMAWIEL

NB: aroma’s zijn ASSOCIATIES!
Niet letterlijk in de wijn.

Aromawiel

  • De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

Ruiken

Wat ruik ik?

Wijn proeven = zintuigen aan zet

De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

Wie doet wat?

Buitenom & binnendoor proeven

De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

Proeven via:

  • Neus

  • Smaakpapillen (mond/tong)

Proeven in 6 stappen …

De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

  1. Kijken

  2. Ruiken … diepe snuf

  3. Walsen … en weer ruiken

  4. Proeven

  5. Naproeven – de afdronk

  6. Conclusie

Tip: schrijf het op.

Proeven in de praktijk … proefformulier = checklist

De smaak van wijn & wijn proeven - hoofdstuk 1

  • WIJN = alcoholische drank gemaakt van vergiste WIJNDRUIVEN

  • Wijndruiven = vitis vinifera
    (onderdeel van de wijnstokfamilie: vitaceae)

  • Ca. 10.000 variëteiten van de wijndruif

  • 4 factoren telkens van belang voor smaak & stijl:

    • Druivenras?

      • Welk klimaat en bodem?

      • Ligging wijngaard.

      • Hoe is de wijn gemaakt?

Wijndruiven

De smaak van druiven - hoofdstuk 2

Welke witte druivenrassen ken je?

  • Chardonnay

  • Chenin blanc

  • Gewurztraminer

  • Grüner Veltliner

  • Pinot blanc

  • Riesling

  • Sauvignon blanc

  • Viognier

Witte druivenrassen

De smaak van druiven - hoofdstuk 2

Welke blauwe druivenrassen ken je?

  • Cabernet sauvignon

  • Gamay

  • Grenache

  • Malbec

  • Merlot

  • Pinot noir

  • Sangiovese

  • Syrah / shiraz

  • Tempranillo

Rode druivenrassen

  • De smaak van druiven - hoofdstuk 2

Wijndruiven

De smaak van druiven - hoofdstuk 2

  1. Cabernet sauvignon

  2. Merlot

  3. Tempranillo

  4. Airén

  5. Chardonnay

  6. Syrah/shiraz

  7. Grenache

  8. Sauvignon blanc

  9. Pinot noir

  10. Trebbiano

Top 10 druivenrassen wereldwijd

De smaak van druiven - hoofdstuk 2

cabernet

merlot

tempranillo

airén

chardonnay

syrah

grenache

sauvignon

pinot noir

trebbinao

  • Oude wereld: wijnlanden van Europa, zoals Frankrijk, Italië, Duitsland etc.

  • Nieuwe wereld: wijnlanden buiten Europa, zoals VS, Chili, Argentinië, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland

Waar de druiven groeien

NB zie ook uitklapkaart achterin boek

nieuwe wereld

oude wereld

De smaak van druiven - hoofdstuk 2

  • H5 gebieden, p. 138-139: Californië

  • H5 gebieden, p. 140-141: Chili

  • H5 gebieden, p. 142-143: Argentinië

  • H5 gebieden, p. 144-145: Zuid-Afrika

  • H5 gebieden, p. 146-147: Australië

  • H5 gebieden, p. 148-149: Nieuw-Zeeland

Wijngebieden: nieuwe wereld = buiten Europa

Wijnstreken - hoofdstuk 5

Californië

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • VS: 25-48e breedtegraad

  • 90% VS uit Californië

  • Westen: koeler (oceaan)
    Oosten: warmer

  • Druivenrassen:
    internationale rassen + zinfandel

  • Beroemdste streek: Napa Valley = AVA = American Viticultural Area

  • Druivenrassen o.a.:

  • chardonnay en sauvignon blanc (wit)

  • cabernet sauvignon, zinfandel en pinot noir (blauw)

  • 3 verschillende klimaten:

    • Noorden heet

    • Midden gematigd warm > goed voor wijnbouw

    • Zuiden koel

Californië: Napa Valley

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • …

Wijn proeven

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • Lang en smal, 4.000km x 90km

  • Tussen oceaan (W), Andes (O), woestijn (N) en Antarctica (Z)

  • Meeste wijngebieden in centrum,
    tZv Santiago > Valle Central

  • Gematigd warm klimaat

  • Langs kust: koel
    Achter kustgebergte: warmer

  • sauvignon blanc en chardonnay

  • carmenère, cabernet sauvignon, pinot noir, merlot

Chili

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • O.a. Curicó, Maipo, Rapel en Maule

  • Vooral blauwe druivenrassen

  • Vgl. Bordeaux: veel blends met cabernet sauvignon en merlot

  • Wijnwet vgl. met Franse

Chili: Valle Central

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • …

Wijn proeven: Chili

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • Scheiding Chili en Argentinië: Andes-gebergte

  • Bekendste gebied: Mendoza

  • Landklimaat (heet en droog)

  • Smeltwater Andes

  • Wijngaarden 600-2000m

  • Druivenrassen o.a.:
    torrontés en chardonnay (wit), malbec, cabernet sauvignon en merlot (blauw)

Argentinië

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • …

Wijn proeven: Argentinië

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • Jan van Riebeeck

  • 1e wijnstokken in 1658

Zuid-Afrika

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • Gematigd warm tot warm klimaat

  • Meeste wijngebieden aan westkust. Coastal Region rond Kaapstad: van koelere gebieden (tZv Kaapstad)
    met sauvignon blanc tot warmere gebieden (Swartland) met syrah

  • Beroemdste wijnstreek: Stellenbosch

  • chenin blanc (= ‘steen’), sauvignon blanc

  • pinotage (= pinot noir x cinsault), cabernet sauvignon, syrah/shiraz

Zuid-Afrika

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • …

Wijn proeven: Zuid-Afrika

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • Warm tot heel warm

  • Veelal irrigatie nodig

  • Veel machinaal

  • Wetgeving vrijer

  • Beroemdste wijnstreek: Barossa Valley (bij Adelaide): shiraz > bush vine

  • chardonnay, semillon, sauvignon blanc

  • shiraz, cabernet sauvignon

Australië

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • Noorder– en Zuidereiland

  • Koel tot gematigd warm klimaat

  • Beste wijngaarden met kiezels en keien

  • Bekendste wijnstreek: Marlborough (Z-eiland, koel)

  • sauvignon blanc, chardonnay, riesling, pinot gris

  • pinot noir, cabernet sauvignon, merlot

Nieuw-Zeeland

Wijnstreken - hoofdstuk 5

  • ...

Wijn proeven: Australië en Nieuw-Zeeland

Wijnstreken - hoofdstuk 5


  • Boek: is verplichte stof

  • Online tool: is extra informatie.
    Niet verplicht voor het examen.

  • 50 multiple choice vragen
    (incl. 4 wijnen).

  • Geslaagd bij 30 goede antwoorden.

Examen SDEN-2

Volg Wijn aan Zee via

  • Facebook

  • Instagram

  • LinkedIn

  • Nieuwsbrief


Op de hoogte blijven?
Volg Wijn aan Zee op social media

Les 1

  • H1 de smaak van wijn

  • H2 de smaak van druiven

  • H5 gebieden, p. 138-139: Californië

  • H5 gebieden, p. 140-141: Chili

  • H5 gebieden, p. 142-143: Argentinië

  • H5 gebieden, p. 144-145: Zuid-Afrika

  • H5 gebieden, p.146-147: Australië

  • H5 gebieden, p. 148-149: Nieuw-Zeeland

Cursus

Wijnoorkonde

SDEN2

Les 2

  • H3 de druif en zijn omgeving

  • H4 alleen p. 84/85, vinificatie mousserend

  • H5 gebieden, p. 90/91: Frankrijk algemeen

  • H5 gebieden, p. 92/93: Elzas

  • H5 gebieden, p. 98-101: Bourgogne

  • H5 gebieden, p. 102-103: Champagne

  • H5 gebieden, p. 106-107: Loire

Les 3

  • H4 van druif tot wijn

  • H5 gebieden, p. 94-97: Bordeaux

  • H5 gebieden, p. 104-105: Languedoc-Roussillon

  • H5 gebieden, p. 108-109: Rhône

Les 4

  • H6 wijn en de wet

  • H7 omgaan met wijn, p. 162-167 en p. 174-177 (deel over kurkentrekker, schenken, glaswerk, temperatuur, karaf, wijn bewaren, blijven genieten)

  • H5 gebieden, p. 110-117: Italië

  • H5 gebieden, p. 128-133: Duitsland

  • H5 gebieden, p. 134-134: Oostenrijk

  • H5 gebieden, p. 136-137: Hongarije

Les 5

  • H7 omgaan met wijn, p. 168-173 (deel: aan tafel) en bekijken p. 178-179

  • H5 gebieden, p. 118-125: Spanje

  • H5 gebieden, p. 126-127: Portugal

  • H4, p. 83 port/versterkt

  • Wijn-spijs


Tot les 2!

Geniet van wijn,

maar drink met mate

Tot in les 2!