Terug naar de schoenenboom
Lesson duration is: 30 minItems in this lesson
Terug naar de schoenenboom
Boek van Milouska Meulens
Wat vertelt de buitenkant?
• Groep 6: Kijk eens naar de titel: Terug naar de schoenenboom. Wat voor boom zou dit zijn?
Groeien er echt schoenen aan, of heeft het een andere betekenis?
• Groep 7 & 8: Als je naar de illustraties op de kaft kijkt (gemaakt door Hedy Tjin), in welk deel van de wereld denk je dat dit verhaal zich afspeelt? Waarom denk je dat?
Schrijf het kort op
Wat vertelt de buitenkant?
• Iedereen: Wie herkent de naam van de schrijfster, Milouska Meulens?
Milouska Meulens
- Ze nu is 53 jaar,
-Ze is geboren op het eiland Curacao
- Ze is bekend van onder andere het Jeugdjournaal,
- Ze schrijft nu kinderboeken.
Milouska Meulens
• Chill (2026):
• David en Goliat (2026):
• Laatste woord (2025):
• Mijn Gouden Boekje over Tula / Mi Buki di Oro tokante Tula (2025):
• Er was ook eens (2023): Een bundel met inclusieve, moderne sprookjes.
• Mondi (2022): Haar tweede jeugdboek, dat zich afspeelt tegen een Caribische achtergrond.
• Elin (2021): debuut boek
Mondi
Het boek speelt zich af op Curaçao
volgt vier broers die te horen krijgen dat ze gaan emigreren naar Nederland. .
Milouska Meulens
Terug naar de schoenenboom (2026):
Het officiële Kinderboekenweekgeschenk van 2026,
- gaat over de kracht van verhalen vertellen;
- een avontuurlijk verhaal;
- over twee kinderen (Leon en Solo);
- die de verloren verhalen van een eiland moeten redden.
Woordwolk
Waar denk jij aan bij het woord
SCHOENENBOOM
Waar?
Het boek speelt zich af op het eiland Bonaire
Dat is een tropisch eiland
Het ligt in het Caribisch gebied
Het Caribisch Gebied (In het algemeen)
Ligging: Het is een regio die bestaat uit de Caribische Zee, de eilanden die erin liggen en de omringende kustgebieden. Het ligt ten noorden van Zuid-Amerika en ten oosten van Midden-Amerika.
ABC-eilanden
De ABC-eilanden: Bonaire hoort samen met Aruba en Curaçao bij de ABC-eilanden.
Sinds 10 oktober 2010 is Bonaire een 'bijzondere gemeente' (openbaar lichaam) van Nederland.
Cultuur en Geschiedenis:
• De eilanden hebben een rijke, unieke cultuur waarin invloeden van de
- oorspronkelijke bewoners (Inheemsen),
- Afrikaanse tradities (meegenomen door de slavernij) en
- Europese invloeden (kolonisatie) samenkomen.
Bonaire
- Geen verkeerslichten: Bonaire heeft geen enkel verkeerslicht. Het verkeer regelt zich via rotondes en voorrangswegen
- Er zijn heel veel wilde geiten en wilde ezels
- Enorme witte zoutpiramides;
- Likeur gemaakt van cactussen;
- Een ondergronds grottensysteem;
- De Lora (flamingo);
- Je kunt er prachtig duiken (een onderwater park)
Hoofdstad
Kralendijk:
- De hoofdstad van het eiland.
De kleurrijke, koloniale gebouwen op de boulevard vormen het decor waarlangs de schrijfster (Milouska Meulens) wandelde toen ze de échte schoenenboom ontdekte.
Taal
- Nederlands de officiële taal is voor het bestuur, is
- Papiamentu (Papiaments) de meest gesproken taal op het eiland.
Dit is een prachtige creoolse taal met invloeden uit het Portugees, Spaans, Afrikaanse talen en Nederlands.
Natuur:
Bonaire staat wereldwijd bekend om zijn prachtige, ongerepte onderwaterwereld (een paradijs voor duikers), zoutpannen en de honderden roze flamingo's die er leven.
Eigen Kinderboekenweek
Bonaire heeft een eigen Kinderboekenweek
Bonaire viert de Kinderboekenweek traditioneel in de maand november (vaak iets later dan in Europees Nederland).
• Organisatie: Georganiseerd door de Biblioteka Pùbliko Boneiru (de openbare bibliotheek), die al meer dan 30 edities op haar naam heeft staan.
Eigen Kinderboekenweek
Eigen karakter: Bonaire brengt een eigen Kinderboekenweekgeschenk uit, de afgelopen jaren geschreven door de lokale auteur Sharlon Willems en geïllustreerd door Gerulaine Booi. Er wordt ook een speciaal themalied gecomponeerd (zoals door artiest Luis Moka). Schrijvers en artiesten trekken intensief langs alle scholen op het eiland.
Eigen Kinderboekenweek
Het heet "Ravino i Kai; E kachet'i Buriku" en het is geschreven door Sharlon Willems
Het verhaal volgt Kai en zijn geans_geitebok Ravino op een avontuur dat begint wanneer ze spelen met een kachet'i buriku. Via dit traditionele Bonairiaanse muziekinstrument (de kaak van een ezel) verbindt de auteur een levendig verhaal met cultureel erfgoed voor jong en oud.
kachet'i buriku.
een traditioneel percussie-instrument dat gemaakt is van de gedroogde onderkaak van een ezel.
In het Spaans staat dit instrument wereldwijd bekend als de quijada de burro
kachet'i buriku of quijada de burro
De Tori's:
Binnen de Caribische cultuur is de orale traditie — het mondeling doorvertellen van verhalen — ontzettend belangrijk.
Verhalen, wijsheden en geschiedenis werden en worden van generatie op generatie overgedragen.
Een Tori:
Wie van jullie heeft weleens een sappige roddel gehoord, of vertelt weleens een spannend verhaal aan een vriend(in) op het schoolplein?
In de Caribische cultuur (zoals in Suriname en op de eilanden Bonaire, Curaçao en Aruba) hebben ze daar een prachtig, kort woord voor: een Tori.
Een tori is Surinaams voor een verhaal, een gebeurtenis of een nieuwtje.
Als je daar 'een tori gaat praten', ga je gezellig een verhaal vertellen."
Een Tori:
Tegenwoordig schrijven we alles op:
in boeken, op Wikipedia, of we sturen een TikTok of WhatsApp.
Maar heel vroeger mochten de tot slaaf gemaakte mensen in de Cariben vaak niet leren lezen of schrijven.
Een Tori:
Ze hadden geen boeken.
Hoe onthoud je dan je geschiedenis, je cultuur en je belangrijkste lessen? Door ze aan elkaar te vertellen.
Dit heet de orale traditie.
Verhalen werden als een kostbaar cadeau doorgegeven van opa en oma, naar de ouders, naar de kinderen.
Zo bleven de verhalen honderden jaren springlevend, puur door te praten en te luisteren."
Superheld (Anansi / Kompa Nanzi)
De allerberoemdste tori's gaan over een heel bijzonder figuur:
Anansi de Spin (op Bonaire en Curaçao noemen ze hem Kompa Nanzi).
Superheld (Anansi / Kompa Nanzi)
Anansi is geen normale spin.
Hij is een ontzettend grappige, maar vooral super slimme spin.
Hij heeft te maken met veel grotere en sterkere dieren, zoals Koning Leeuw of Tijger.
Die grote dieren willen hem vaak opeten of de baas spelen.
Superheld (Anansi / Kompa Nanzi)
Maar wat doet Anansi?
In plaats van te vechten met spierballen, vecht hij met zijn hersens.
Hij bedenkt altijd een list of een slimme grap waardoor hij de grote dieren te slim af is."
Tori en de kracht van verhalen
Het boek draait om het bewaren van eilandverhalen (tori's) voordat ze voor altijd wegwaaien.
• Groep 6 & 7: Wat is het spannendste, grappigste of mooiste verhaal dat jouw opa, oma of ouders jou weleens hebben verteld over vroeger?
• Groep 8: In het boek vergeten de ouderen op het eiland hun verhalen. Stel je voor dat er vanaf vandaag wereldwijd geen verhalen, boeken, films of sprookjes meer zouden bestaan. Hoe zou de wereld er dan uitzien? Wat missen we dan?
• Iedereen: Kennen jullie het Surinaamse/Antilliaanse woord 'tori'? Wat betekent het als iemand zegt: "Ik ga je een tori vertellen"?
Tori en de kracht van verhalen
• Groep 8: In het boek vergeten de ouderen op het eiland hun verhalen. Stel je voor dat er vanaf vandaag wereldwijd geen verhalen, boeken, films of sprookjes meer zouden bestaan. Hoe zou de wereld er dan uitzien? Wat missen we dan?
• Iedereen: Kennen jullie het Surinaamse/Antilliaanse woord 'tori'? Wat betekent het als iemand zegt: "Ik ga je een tori vertellen"?
Traditie vs. Modernisering
• Vissershuisjes:
Traditioneel woonden veel mensen op Bonaire in knusse, karakteristieke vissershuisjes dicht bij de zee.
Traditie vs. Modernisering
• Verandering:
De afgelopen jaren is het eiland sterk veranderd door het toerisme. Veel van die oude, historische huisjes maken plaats voor grote, moderne, luxe villa's en resorts
De diepere laag
Waarom waren deze verhalen zo belangrijk?
Waarom zijn verhalen zo belangrijk?
Waarom waren die verhalen over die slimme spin nou zo belangrijk?
In de tijd van de slavernij waren de plantagehouders de baas.
De tot slaaf gemaakten mochten niks terugdoen.
Waarom zijn verhalen zo belangrijk?
Maar 's avonds, als de baas sliep, vertelden ze elkaar rond het vuur verhalen over Anansi de Spin.
De spin stond eigenlijk symbool voor henzelf: klein en machteloos.
En de grote, domme Tijger stond symbool voor de strenge plantagebaas.
Als Anansi in het verhaal de baas te slim af was, moesten de mensen lachen. Het gaf hen stiekem moed en hoop dat zij op een dag ook weer vrij en sterk zouden zijn."
De kernboodschap:
Dit contrast is precies waar Leon en Solo in het verhaal mee te maken krijgen.
Terwijl het eiland fysiek moderniseert en verandert, dreigen de oude verhalen (tori's) en tradities onder de schoenenboom te verdwijnen.
De kinderen proberen dit stukje identiteit van het eiland te redden.
