Gezond bewegen: lichaamshouding en ergonomie

• Gezondheidskunde
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 1

Gezond bewegen

Lichaamshouding en ergonomie

Les: vrijdag 9 januari 2026

Bovenbouw Zorg en Welzijn

Wat krijg je als je bijvoorbeeld iedere dag fietst?

1. Conditie
2. Coördinatie
3. Spierpijn

Van regelmatig bewegen krijg je een goede conditie:

1. juist
2. onjuist

Stilzitten is goed voor je lichaam

1. juist
2. onjuist

Lichaamsbeweging is goed voor je spieren

1. juist
2. onjuist

Door je spieren te trainen, krijg je eerder een blessure.

1. juist
2. onjuist

Bewegen is goed voor je motorische ontwikkeling.

1. juist
2. onjuist

Bewegen is goed voor je hersenen en andere organen.

1. juist
2. onjuist

noteer je antwoorden bij opdracht 11

Waar denk je aan bij:
'een goede lichaamshouding'

Lichaamshouding

'Lichaamshouding' is: de manier waarop mensen zitten, liggen of staan en bewegen. 

Lichaamshouding:

• Ontstaat in de jeugd.
• Gemakkelijk bewegen.
• Goede indruk op anderen

Houding:
Herkenbaar nekpijn na online onderwijs??

Je skelet geeft vorm aan je lichaam, zo heeft je ruggenwervel een dubbele S.

De spieren houden je deze vorm in stand.

Om te zorgen dat je spieren sterk blijven is beweging erg belangrijk. Daarnaast  helpt een goede lichaamshouding klachten te voorkomen

Video 1

S

S

Zithouding

Het is blangrijk de wervelkolom zoveel mogelijk in een dubbele S- vorm te houden. Daarom moet je goed rechtop staan en goed zitten. 

Tillen

Ook bij tillen is het belangrijk de wervelkolom zoveel mogelijk in een dubbele S- vorm te houden.

Veel mensen die vaak en zwaar moeten tillen, krijgen op  latere leeftijd rugklachten.

Lichaamshouding

Lichaamshouding kinderen

Je lichaamshouding ontstaat tijdens je jeugd. Op latere leeftijd is het moeilijk om daar nog verandering in aan te brengen.

Check

Let bij tillen op:

- Ga goed door je knieen (zo helpen de benen bij het tillen)

- Til het gewiicht met een rechte rug

- Houd je armen dicht bij je lijf tijdens tillen

Kunnen jullie de hele les in een goede houding zitten?

- billen achterin je stoel

- rug recht

- benen recht naar voren en een beetje uit elkaar (knieen op 90 graden)

- Schouders laag

- Armen op 90 graden

Tips voor gebruik van een beeldscherm:

1. Houd hoofd rechtop, beeldscherm recht voor je.
2. Gebruik het scherm niet langer dan een half uur.
3. Ga op je buik liggen bij lezen, TV-kijken en gamen.
4. Ga voor op de stoel zitten. Steek 1 voet naar achteren, zodat je knie naar de grond wijst. Wissel af en toe

10 regels voor goed tillen:

1. Buk en til niet onnodig.
2. gebruik hulpmiddelen.
3. Til niet teveel ineens.
4. Zorg dat er niets in de weg staat.
5. Sta steeds recht voor de last.
6. Til nooit met gedraaide rug.
7. Til met 2 handen en houd de last dicht bij je lichaam.

8. Buig niet verder voorover dan noodzakelijk. En gebruik je beenspieren.

9. Til niet met gestrekte armen en niet hoger dan schouderhoogte.

10. Luister naar je lichaam. Neem (pijn)signalen serieus.

Tilt deze meneer op een juiste wijze?

1. Ja
2. Nee

Tilt deze mevrouw op een juiste wijze?

1. Ja
2. Nee

Welke houding is goed?

1. Links
2. Rechts
3. Beide
4. Geen van beide

Welke houding is goed?

1. eerste
2. tweede
3. derde
4. vierde

Kan de man in de afbeelding last krijgen van rugpijn als hij vaak op deze manier tilt?

Afbeelding

1. Ja
2. Nee

Ergonomisch schoonmaken 

Ergonomisch werken  

Je lichaam heeft een gezonde houding.  

Je voorkomt lichamelijke klachten  

Kan alleen op een gezonde en veilige werkplek  

Ergonomie

Het is belangrijk dat je erop let dat je ergonomisch werkt tijdens het schoonmaken. Bijvoorbeeld hou je rug recht tijdens het vegen en til met een rechte rug een zware emmer water op.

(Ik stel de vraag of zij hier ook op letten op stage.)

Ergonomisch

Zorgen voor een goede houding van 

je lichaam tijdens het werken. 

Voorbeelden van ergonomisch schoonmaken

Ergonomisch werken in de schoonmaak

In de schoonmaak is een goede werkhouding erg belangrijk. 

Een goede werkhouding zorgt er voor dat

- je lichaam minder belast wordt

- je minder lichamelijke klachten krijgt door je werk

Basishoudingen

Binnen het vakgebied zorg:

Let op je houding

Werkhoogte

Het tillen

Het trekken en schuiven

Technieken die je moet gebruiken

Waar let je op bij ergonomisch werken?

Aandachtspunten voor een goede houding

- Als je hulpmateriaal met een steel gebruikt, neem dan een telescopische steel (uitschuifbaar).

- Doe staand werk zoveel mogelijk in de spreidstand (voeten uit elkaar) en knieën licht gebogen.

- Werk zoveel mogelijk met de grote spiergroepen (schouders en benen) in plaats van de kleine spiergroepen die voor het fijne werk zijn bedoeld (handen).

- Steun met je vrije hand, hierdoor sta je steviger.

Aandachtspunten voor een goede houding

- Als je iets boven je hoofd schoonmaakt en daarbij omhoog kijkt belast je, je nek en schouders. Probeer niet te rekken, gebruik een trapje.

- Voor je werkzaamheden tweehandig uit.

- Werk met beide handen, je hoeft minder te bewegen en hebt een groter bereik.

- Til vanuit je benen en niet vanuit je rug. 

- Werk in een efficiënt tempo, dus niet te snel en niet te langzaam.

- Wissel activiteiten af.

Als je hulpmateriaal met een steel moet gebruiken, wat voor een soort steel kan je dan het beste gebruiken?

1. een visuele steel
2. een draaibare steel
3. een telescopische steel
4. een roterende steel

Staand werk doe je zoveel mogelijk in de ............?

1. balanshouding
2. spreidstand
3. staande houding
4. één knie houding

Je moet zoveel mogelijk werken met de grote spiergroepen, wat zijn de grote spiergroepen?

1. armen en knieën
2. schouders en armen
3. armen en benen
4. schouders en benen

In de schoonmaak moet je werken in een efficiënt tempo, wat is een efficiënt tempo?

Moet je zoveel mogelijk enkelhandig of tweehandig werken?

1. enkelhandig
2. tweehandig

Als je iets hoog moet schoonmaken dan is het beter om de trap te pakken, waarom?

Als je moet tillen, dan til je vanuit je?

1. benen
2. armen
3. rug
4. buik

Wat kan je doen om steviger te staan en meer kracht te zetten tijdens je werk?

1. Op één been staan
2. In beide handen iets vasthouden
3. Heen en weer wiegen op je voeten
4. Steun zoeken met je vrije hand

Samenvatting ergonomie

Als je ergonomisch werkt, dan kun je je werk zo lang mogelijk doen zonder lichamelijke klachten. 

Ergonomische foto

Lever hier een foto in. Laat zien dat je op de foto een 'goede' ergonomische houding hebt tijdens een klus in huis.

Hoe vond je de les gaan?

😒🙁😐🙂😃