Les 2. Kunst Drama Theorie:tekst + spanningsopbouw

• Drama
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 4

Drama theorie Mavo 3

Periode 3: Drama en andere kunsten

Les 2: Stappenplan en spanningsopbouw

Overzicht Periode 3

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Meivakantie	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10
Bespreken toets & introductie Drama en andere kunsten	Stappen plan + spanningsopbouw	Verwijzen naar de werkelijkheid	Dramatische technieken	21,28 april & 5 mei	Speltechnieken, improvisatie & rol opbouw	Drama theorie -> 30 seconds	Herhaling	Oefenen met examenvragen	Oefentoets	Laatste les voor de toets

Vandaag

1. Starter

2. HH functies theater

3. Begrippen

4. Stappenplan examenvragen

5. Spanningsboog

6. Afsluiting & Reflectie

npo.nl

t/m 1:30

Serie Rotown

Beste vriendinnen Aisha en Farah wonen samen in Rotterdam. Hun zoektocht naar geld en hechte band worden op de proef gesteld in een klein appartement vol spanningen. Ze worstelen met huisregels maar overwinnen een gemeenschappelijke vijand. Hun vriend Orlando heeft grootse plannen voor zijn fusioncafé maar wanneer Aisha en Farah het café bezoeken, stuiten ze op een verrassing die ook de vriendschap met Orlando op scherp zet.

Wat heb je gezien?
Functie serie?
Spel serie?

Leerdoelen

1. R - Ik kan vertellen wat de 3 functies van theater zijn en wat ze voor ons kunnen betekenen.

2. T1-Ik kan minstens drie delen van een spanningsboog noemen waar de spanning echt opbouwt en uitleggen waarom ze belangrijk zijn.

3. T2- Ik kan een stappenplan maken voor het maken van examenvragen. 

Noem de drie functies van theater

De 3 functies van theater zijn:

1. informeren / leren

2. amuseren

3. overtuigen

Uitleg

Huiswerk: Voorbeelden!

Begrippenlijst

• Welke begrippen kennen we nog niet?
• Pak je lijstje erbij
• Van welke kunnen we samen al de betekenis bedenken?

Begrippen examen 2022

voorstelling

stemtechniek

tempo volume

mise-en-scene

regieaanwijzing

scene

personage

podium

vormgevingsmiddel

spelgegevens

citeren

handeling

non-verbale uitingsmogelijkheid

cue

speciaaltje

kunstdiscipline

speltechniek

identificeren

dubbelrol

schakelen

Begrippen examen 2022

denktekst

schakelen

dialoog

claus

motief

dramatische tijd

manieren van verwijzen naar werkelijkheid

doorbreken vierde wand

theatervorm

monoloog

werkelijkheid

spelwerkelijkheid

functies theater

rekwisiet

hoofdrol

regisseur

hoge status

Begrippen examen 2022

fysiek kenmerk lage status

kijkrichting camera

innerlijk conflict

cliffhanger

open doekje

maatschappelijk onderwerp

metafoor

locatietheater

rolinterview

contrast

jabberen

expositie

spanningsboog

karaktereigenschap

poppenspel

absurd

(panto)mime

mimiek

emoties

1. Kies 1 begrip van het bord
2. Zoek de betekenis op -> Zet om in je eigen woorden

Leg uit aan de klas

Opdracht: analyse theatrale middelen

Bekijk de openingsscene van de voorsteling  Showponies 2

https://npo.nl/start/serie/de-alex-klaasen-revue-showponies 

Beschrijf de theatrale middelen

• vul de 5 W’s in over de scene
• vormgevingsmiddelen
• en beschrijf de mise en scene

Test jullie stappenplan!

npo.nl

Beschrijf de theatrale middelen
vul de 5 W’s in over de scene
vormgevingsmiddelen
en beschrijf de enscenering

Stappenplan

Maak in duo's een stappenplan voor het beantwoorden van examenvragen. Neem hierin de volgende dingen mee:

* Wat zie je

* Theater begrippen

* Uitleg

Opdracht : oefenen examenvraag

Dit vragenblok gaat over de voorstelling De Alex Klaassen Revue, Showponies.

Showponies is een ‘identiteitsrevue’ met vrolijke sketches en liedjes over seksualiteit, gender en identiteit. Showponies is geschreven door Alex Klaassen. Hij speelt ook de meeste rollen.

Op de afbeelding zie je de flyer van de voorstelling. Voor de foto op deze flyer zijn materiele vormgevingsmiddelen gebruikt, die iets vertellen over wat je zou kunnen verwachten in de voorstelling.

Examenvraag 1

1. (2p)

– Noem twee soorten vormgevingsmiddelen en geef van elk soort vormgevingsmiddel een voorbeeld dat je ziet op de foto.

- Leg daarna bij elk voorbeeld uit wat je erdoor verwacht van de voorstelling.

Afb 1 - examenvraag 1

1. (2p)
– Noem twee soorten vormgevingsmiddelen en geef van elk soort vormgevingsmiddel een voorbeeld dat je ziet op de foto.
- Leg daarna bij elk voorbeeld uit wat je erdoor verwacht van de voorstelling.

ANTW - examenvraag 1 (2p)

soort vormgevingsmiddel met voorbeeld en uitleg (twee van de volgende):

 attribuut/rekwisiet: bril. De voorstelling is grappig (bedoeld). / Alex

Klaasen speelt typetjes.

 kostuum: tutu. Alex Klaasen zal ook vrouwen spelen. / Er komt ook dans

in voor. / Hij speelt met man-vrouwbeelden. / Gender is een onderwerp.

 grime en hairstyling: pruik. De voorstelling is grappig (bedoeld). / Alex

Klaasen speelt typetjes.

ook goed: kostuum: bloot bovenlijf. De voorstelling is taboedoorbrekend. /

Seksualiteit is een onderwerp.

ook goed: kostuum: bril. De voorstelling is grappig (bedoeld). / Alex Klaasen

speelt typetjes.

per juist antwoord 1 

Spanningsboog

Verhaalopbouw

Om een stuk/scène spannend te houden, is het belangrijk om te weten hoe een verhaal is opgebouwd.

Spanningsboog                                  

Spanningsboog

expositie; De 5 W’s worden duidelijk, behalve Wat: het conflict 

motorisch moment; Start conflict 

(mm-> belangrijkste moment vd voorstelling)

ontwikkeling; Hoe wordt het conflict aangepakt/ geprobeerd op te lossen? 

climax; Hoogtepunt van de spanning, het is duidelijk of/ hoe het conflict is opgelost. 

afloop; Hoe eindigt de scène 

Verhaalopbouw:

Vul de spanningsboog in

Climax

Expositie

Afloop

Motorisch moment

Opbouw

Spanningsboog invullen

Zet in de volgende slide de foto's op de juiste plek in de spanningsboog.

Het zijn foto's uit het Disney sprookje Assepoester.

0

Wat is het motorisch moment in deze scène?

Maakopdracht 

Maak een MONOLOOG die begint met de zin, verwerk hierin een korte spanningsboog:

"Ik zie je wel kijken, ik wil dat je naar me kijkt..."

OF

"Ik mis je... Ik mis vooral de momenten dat..."

Laat je inspireren door de serie Rotown

Bedenk ook tegen wie je dit zegt en waarom je dit tegen die persoon zegt.

Denk ook aan de spelgegevens:

Wie, Wat, Waar, Waarom en Wanneer

Presenteer je tekst

 Tekst en regieaanwijzingen

Een script bestaat uit tekst en regieaanwijzingen over hoe/wat de spelers moeten doen bij of tussen de tekst. 

Elk script wordt geschreven in een bepaalde vorm. Die moet je kennen. 

Wat is een dialoog?

1. Een tekst voor twee of meer personen
2. Een tekst voor één persoon

Wat is een claus?

1. Hoogtepunt in het stuk
2. Het moment dat de souffleur de laatste cue geeft
3. Regieaanwijzing
4. Elk stuk tekst in een stuk, dat door 1 persoon achter elkaar wordt gezegd

Regieaanwijzingen

Regieaanwijzingen staan altijd op de plek waar ze moeten worden uitgevoerd.

Regieaanwijzingen die gaan over hoe je een tekst uitspreekt, staan voor de uit te spreken tekst.

Regieaanwijzingen staan (schuin en tussen haakjes)

A: Uit hoeveel clausen bestaat de dialoog?
B: Hoeveel clausen heeft Jimmy?
C: Hoeveel clausen heeft Roos?

Tekst

Vaak worden toneelstukken gemoderniseerd en in een eigentijds jasje gestoken. Hier komt een uitgebreid proces bij kijken. Een toneelschrijver kan ook een nieuw toneelstuk schrijven. Of een bestaand toneelstuk of boek bewerken.

Teksttoneel

Veel theatervoorstellingen starten vanuit een tekst die een toneelschrijver heeft geschreven. 

Soms wordt de tekst in samenwerking met de regisseur en de acteurs ontwikkeld. Vaak wordt ook een bestaande theatertekst gebruikt, bijvoorbeeld van een toneelschrijver uit het verleden wiens werk nog altijd relevant is.

Conflict

Er is tussen die twee personages sprake van een conflict: dat hoeft niet direct een enorme ruzie te zijn maar kan ook een dilemma, misverstand, meningsverschil of probleem zijn...

Denk nog maar eens aan een sprookje ...wat is het conflict?

Waar is het conflict?

Expositie

Motorisch moment

Ontwikkeling

Climax

Afwikkeling

Beschrijf de spanningsboog van volgende scene

Expositie

motorisch moment

ontwikkeling

Ontwikkeling 2

climax

afloop

De jongen pakt het kado uit

De jongen vraagt de man of ze mogen blijven

De jongen wordt boos.

De jongen moet terug naar Kiev en gaat naar de man

De jongen gaat verdrietig weg.

De man legt uit wat zijn werk is en hij niet anders kan.

Leerdoelen

1. R - Ik kan vertellen wat de 3 functies van theater zijn en wat ze voor ons kunnen betekenen.

2. T1-Ik kan minstens drie delen van een spanningsboog noemen waar de spanning echt opbouwt en uitleggen waarom ze belangrijk zijn.

3. T2- Ik kan een stappenplan maken voor het maken van examenvragen. 

Volgende week

Non verbale en verbale expressie (HH)

Tekst

Dramatische technieken