6.1 Licht en schaduw

• Natuurkunde / Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo t, mavo
• Leerjaar 1,2

6.1 Licht en schaduw

Lesopbouw

Voorkennis ophalen

Doelen

Uitleg

Zelfstandig werk

Lesafsluiting

Doelen:

Aan het einde van de les kan ik:

1. voorbeelden noemen van natuurlijke en kunstmatige lichtbronnen.

2. schematische lichtstralen tekenen.

3. uitleggen hoe je voorwerpen om je heen kunt zien die zelf geen licht geven.

4. de schaduw van een voorwerp tekenen.

5. uitleggen welke schaduwbeelden ontstaan als een voorwerp verlicht wordt door één lamp of door twee lampen.

Lichtbron

Een voorwerp dat zelf licht geeft, noem je een lichtbron.

 De zon en de sterren zijn natuurlijke lichtbronnen. 

Kaarsen, lampen en tl-buizen zijn kunstmatige lichtbronnen (door de mens gemaakt).

De maan

De maan geeft zelf geen licht maar kaatst het licht van de zon terug. 

Directe lichtbronnen =

Lamp, zon, tv scherm =

Alles wat zelf licht geeft

Indirecte lichtbronnen =

De maan, mensen, dieren =

Alle voorwerpen die licht weerkaatsen

Lichtstralen

Licht schijnt alle kanten op. Licht beweegt langs rechte lijnen. Deze lichtstralen kan je tekenen zoals hiernaast. 

Je ziet de lamp als een deel van het licht in je ogen valt. 

De lichtstralen bewegen steeds verder uit elkaar. Daarom is het licht zwakker hoe verder je van de lichtbron staat. 

Voorwerpen die zelf geen licht geven

De meeste dingen om je heen geven zelf geen licht. Je kunt ze alleen zien wanneer ze verlicht worden. Het licht dat op het voorwerp valt, wordt dan in alle richtingen teruggekaatst. In de natuurkunde zeg je dan dat het licht diffuus teruggekaatst wordt. Je ziet het voorwerp als een deel van dit teruggekaatste licht in je ogen valt.

Schaduw

Als een voorwerp het licht tegenhoudt, ontstaat er een schaduw. Dat is waar het licht niet rechtstreeks kan komen. 

Schaduw tekenen

Als we een schaduw van een voorwerp willen tekenen dan hebben we 2 stralen nodig: de randstralen. 

Vervolgens kleur je de schaduwplek in met een potlood.

Schaduw tekenen

Om een schaduw te tekenen volg je 2 stappen:

1) Teken de lichtstralen die net niet door het voorwerp tegengehouden worden. Deze heten de randstralen.

2) Kleur het gebied achter het voorwerp dat tussen de twee randstralen in ligt. Dit is het gebied waar het licht niet rechtstreeks kan komen: het schaduwgebied.

Lichtbron

Voorwerp

Schaduwgebied

Randstraal

Randstraal

Soorten schaduw

Maar soms heb je meerdere, of een grote lichtbron. 

Dan krijg je verschillende soorten schaduw. 

Achter een ondoorzichtig voorwerp ontstaat schaduw omdat het licht wat er opvalt er niet doorheen kan.

Soorten schaduw

• Halfschaduw: Een schaduw 

       waar niet alle lichtbronnen schijnen.

• Kernschaduw: een schaduw waar geen enkele lichtbron schijnt.

Één lichtbron

Twee lichtbronnen

Aan de slag

Lees blz 74 - 76

Maak opdr 1 t/m 14

Doelen:

Aan het einde van de les kan ik:

1. voorbeelden noemen van natuurlijke en kunstmatige lichtbronnen.

2. schematische lichtstralen tekenen.

3. uitleggen hoe je voorwerpen om je heen kunt zien die zelf geen licht geven.

4. de schaduw van een voorwerp tekenen.

5. uitleggen welke schaduwbeelden ontstaan als een voorwerp verlicht wordt door één lamp of door twee lampen.