4V @ LPM SK
H6 koolstofchemie les 6
vandaag: intro 6.4 karakteristieke groepen II
aldehyden, ketonen, carbonzuren,
amines en aminozuren
4V @ LPM SK
H6 koolstofchemie les 6
vandaag: intro 6.4 karakteristieke groepen II
aldehyden, ketonen, carbonzuren,
amines en aminozuren
naamgeving, tot nu toe gehad
stamnamen: alkaan, alkeen, alkyn, cycloalkaan, benzeen, etc.
karakteristieke groepen
alkylen (ethyl-, methyl-, diethyl-, fenyl-,…)
halogenen (broom- dichloor-, …)
alcoholen (-ol, -diol, fenol-)
alkoxyalkanen (ethers: c-o-c)
6.4 aldehyde (-al)
een aldehyde is een eindgroep,
deze staat dus een het uiteinde van
een koolwaterstof. 'R' kan hier een
willekeurig deel van een koolstofmolecuul zijn.
Een verschil tussen ethanol en ethanal is...
ethanol
ethanal
ethanol heeft een hoger kookpunt
ethanal heeft een hoger kookpunt
ethanal kan meer waterstofbruggen aangaan
ethanol lost minder goed op in water
6.4 keton (-on)
een keton is geen eindgroep,
de C van -C=O zit IN de keten.
R' en R'' zijn hier een willekeurig
deel van een koolstofmolecuul.
propanon
wat is de naam van deze stof...?
methaan-1-propanon
butaan-2-al
butaan-2-ol
butaan-2-on (butanon)
carbonzuur
een zuur heeft deze zijgroep:
Een zuur is vaak een eindgroep, bijvoorbeeld bij butaanzuur,
de C van de zuurgroep telt dan mee bij de langste keten (stam)
zuurgroep
4 3 2 1
sleep de juiste naam bij de juiste structuur
methaanzuur
butaanzuur
ethaanzuur
hexaandizuur
cabonzuur samengevat
zuurgroep -COOH
Als de C van de zuurgroep bij de stamnaam hoort,
krijgt deze de hoogste prioriteit (= laagste nummer, C1)
synoniemen: carbonzuur* of carboxylgroep
soms ook geschreven als: -COOH
bijvoorbeeld: CH3COOH = ethaanzuur
amine
koolwaterstof met deze zijgroep:
Meetal krijgt deze -amine als achtervoegsel, als dat niet kan, gebruik je amino- als voorvoegsel
bijvoorbeeld
propaan-1-amine
opdracht: sleep de juiste naam bij de juiste structuur
butaan-1-amine
2-amino-ethaanzuur
methaandiamine
welke structuur kan een waterstofbrug aangaan?
6.4 karakteristieke groepen
- voegen extra eigenschappen toe aan koolwaterstoffen
- bijvoorbeeld zodat ze waterstofbruggen aan kunnen gaan (doneren en/of ontvangen)
- dit heeft effect op oplosbaarheid, kookpunt, smeltpunt
HW voor volgende les
lees 6.4, maak aantekeningen van elke karakteristieke groep
4Vsk1: maak 34 t/m 40, 43, 45 voor volgende week
4Vsk2: maak 34 t/m 36, 43 voor vrijdag