Module 5:
Speltheorie
Module 5:
Speltheorie
Inhoud
3 examenonderwerpen
Speltheorie
Samenwerken en onderhandelen
Marktfalen
Speltheorie
Doel
Je kan herkennen, begrijpen en toepassen:
de basiselementen van een simultaan spel weergegeven in een opbrengstenmatrix: spelers, acties, doelstellingen en opbrengsten, waarbij de contexten beperkt blijven tot situaties met twee spelers die simultaan kiezen en waarbij spelers beschikken over complete informatie.
Wat is speltheorie
Het bestuderen van de manier waarop mensen beslissingen nemen waarbij ze rekening houden met de keuzes van anderen
We bekijken welke keuzes “spelers” maken en wat de uitkomsten hiervan zijn, deze keuzes noemen we “acties” en de uitkomst in het evenwicht noemen we de ”speluitkomst”.
maken
Opgave 3 en 4
Pagina 9
Belangrijke informatie:
Simultaan of sequentieel?
Vindt een spel plaats waarbij de spelers tegelijkertijd of na elkaar een
Eenmalig of herhaald?
Is het spel na 1 ronde klaar of worden er meerdere spellen achter elkaar gespeeld
Coöperatief of niet
Wordt er samengewerkt of niet?
Kies uit
Zijn de volgende spellen:
Simultaan of sequentieel
Eenmalig of herhalend
Coöperatief of niet
Carrot in a box
Uitbrengen van een reclamefolder
Ophangen van borden met uitverkoop
De loterij
Voetbalwedstrijd
Doel
Je kan herkennen, begrijpen en toepassen:
de basiselementen van een simultaan spel weergegeven in een opbrengstenmatrix: spelers, acties, doelstellingen en opbrengsten, waarbij de contexten beperkt blijven tot situaties met twee spelers die simultaan kiezen en waarbij spelers beschikken over complete informatie.
Voorbeeld
Stefan en Bibi zijn actief op de markt voor fotografen. Ze overwegen beiden ook trouwfoto’s te gaan maken
Als Bibi tot deze markt toetreed levert dat haar het volgende op:
Als Stefan ook toetreed -1.000
Als Stefan niet toetreed 2.000
Als Bibi niet tot de markt toetreed. Levert dat haar het volgende op
Als Stefan wel toetreed 1.000
Als Stefan ook niet toetreed 0
Als Stefan tot deze markt toetreed levert hem dat het volgende op:
Als Bibi ook toetreed 0
Als Bibi niet toetreed 3.000
Als Stefan niet tot de deze markt toetreed levert hem dat het volgende op:
Als Bibi wel toetreed -500
Als Bibi ook niet toetreed 0
Nash evenwicht
De combinatie waarbij geen van beide spelers een reden heeft om van strategie te veranderen
Deze vindt je met de best-response methode
opdracht
Sportmerken Nike en Adidas overwegen om een (verschillende) wereldtopper wel of niet te contracteren om zo bekender te worden in de zwemwereld. In de tabel zie je de winsten van deze bedrijven op de zwem producten
bepaal het Nash-evenwicht
Wat valt je op
Verklaar waarom de winstgroei achterblijft wanneer beide spelers besluiten iemand te contracteren
opdracht
Twee bedrijven overwegen om wel of niet te starten met adverteren. In de tabellen staan de gevolgen van hun keuze voor de omzet van de bedrijven in miljoenen
Bepaal de Nash-evenwichten
Welke strategie zou er kunnen ontstaan als de bedrijven zouden kunnen samenwerken
Oefenen met goed lezen en strepen
Neem over en vul in
Twee supermarkten (Supermarkt A en Supermarkt B) moeten beslissen of ze een kortingsactie houden of niet. De getallen vertegenwoordigen hun winst in duizenden euro's
Oefenen met goed lezen en strepen
Neem over en vul in
Twee bedrijven (Bedrijf X en Bedrijf Y) moeten beslissen of ze een grote reclamecampagne voeren of een bescheiden campagne. De getallen zijn de omzet in miljoenen euro's.
Oefenen met goed lezen en strepen
Neem over en vul in
Twee projectteams (Team Rood en Team Blauw) moeten kiezen tussen samenwerken of concurreren. De getalen tonen de behaalde cijfers.
Oefenen met goed lezen en strepen
Neem over en vul in
Twee steden (Stad A en Stad B) moeten beslissen of ze investeren in verkeersveiligheid of niet. De getallen geven het aantal verkeersongevallen
Oefenen met goed lezen en strepen
Neem over en vul in
Twee IT-bedrijven (Bedrijf X en Bedrijf Y) moeten kiezen tussen het ontwikkelen van een app of een website. De getalen representeren hun winsten in duizenden euro's.
En hoe noteer je je antwoord nou?
Opdracht 2 pagina 12
Maken
3 t/m 5
Pagina 14 en 15
Los op
Context: Twee rivaliserende fastfoodketens besluiten of ze een grote marketingcampagne willen lanceren in dezelfde periode of niet.
Payoff Matrix:
Context: Twee bedrijven concurreren op de markt met een nieuw product. Beide bedrijven moeten beslissen of ze een hoge of lage prijs hanteren.
Payoff Matrix:
Experiment - introductie
Je bent stil!!!
Je krijgt een rode en een blauwe kaart
Op het bord krijg je te zien wie je tegenspeler is
Je loopt naar je tegenstander toe
Je kiest welke van de twee kaarten je speelt
Je zoekt uit wat je score is
Je vult je scoreformulier in
Scoreformulier
uitkomsten
Experiment - introductie
Je bent stil!!!
Je krijgt een rode en een blauwe kaart
Op het bord krijg je te zien wie je tegenspeler is
Je loopt naar je tegenstander toe
Je kiest welke van de twee kaarten je speelt
Je zoekt uit wat je score is
Je vult je scoreformulier in
Uitkomsten
Wat viel er op?
Vragen
Wat valt je op wat betreft de kleur van de gespeelde kaarten
Welke kleur werd het meest gespeeld
Welke ontwikkeling heb je gezien in de kleur kaarten in de loop van het spel
Heb je een rode kaart gespeeld?
Zo ja, wat speelde de tegenstander? welk effect had dit op jou en je keuzes er na?
Ze nee, waarom niet? Hebben anderen wel jou een rode kaart tegen jou gespeeld? Waarom denk je dat ze dit deden?
Heb je een blauwe kaart gespeeld?
Leg uit waarom wel of niet
Wat was de best mogelijke uitkomst voor beiden?
Waarom kwam deze uitkomst wel of niet tot stand?
Stel de Pay-Off matrix op,
Bepaal het Nash-evenwicht en bepaal of er sprake is van een gevangenendilemma
Geef 3 aanpassingen/oplossingen om een hogere uitkomst te behalen
Doel
Hoe in een simultaan spel een gevangenendilemma kan optreden als beide spelers een dominante strategie hebben.
Het onderscheid tussen een simultaan spel met en zonder dominante strategieën voor beide spelers.
De keuzes en uitkomst bepalen in een simultaan spel dat één keer gespeeld wordt indien er sprake is van een gevangenendilemma.
Wat is een dominante strategie
Ongeacht de keuze van de andere speler kiest een individuele speler altijd dezelfde strategie
Is er sprake van een dominante strategie?
Gevangenendilemma
Voorwaarden:
Simultaan spel
Niet –coöperatief
De dominantie strategie van beide spelers leid tot een Nash evenwicht waarvan de uitkomst voor beide spelers niet optimaal is
Waarom het gevangenendilemma?
Is er sprake van een gevangenendilemma
Maken
Pagina 30 en 31
Opdracht 2, 3, 5 en 6
Doel
De invloed bepalen van het één keer herhalen van een simultaan spel op de keuzes en mogelijke uitkomst, indien er sprake is van een gevangenendilemma.
Reputatie
Als er meerdere spellen gespeel moeten worden is er een kans op een relatie
Om deze goed te houden kan er voor gekozen worden af te wijken van de dominante strategie
Een afspraak maken, komt de ander de afspraak niet na dan jij ook niet in de volgende ronde
Vergeldingsstrategie
Opdracht
Lees 2.3 rustig door
Maken 2, 3 en 5 Pagina 43 en 44
Doel
Het onderscheid tussen simultane spelen met één of meerdere evenwichten.
Doel
De basiselementen van het ultimatum spel weergegeven in een spelboom: spelers, acties, doelstellingen en opbrengsten, waarbij de contexten beperkt blijven tot situaties met twee spelers die eenmalig en sequentieel kiezen, en waarbij spelers beschikken over complete informatie.
Doel
De keuzes en uitkomst bepalen in een ultimatum spel.