VO I Voorbereiding en verwerking I Stairway to..?

• Kunstzinnige oriëntatie
• Maatschappijleer
• +1
• Middelbare school
• Voortgezet speciaal onderwijs
• MBO
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 1-4
• Studiejaar 1-4

Introduction

In Kunsthal KAdE is de thematentoonstelling Stairway to..? te zien. Ladders en trappen lijken op het eerste gezicht eenvoudige gebruiksvoorwerpen. Maar wie beter kijkt, ontdekt dat ze veel meer betekenen. In deze les maak je kort kennis met het onderwerp van de tentoonstelling en een paar kunstwerken.

Instructions

Deze LessonUp bestaat uit de volgende onderdelen:

• Voorbereidingsles vóór het bezoek 
• Duur: 30 minuten
  
  
• Verwerkingsles na het bezoek
• Duur: 30 - 60 minuten 

Tentoonstelling       

Vertel binnenkort brengen jullie een bezoek aan Kunsthal KAdE. Daar is een tentoonstelling te zien over ladders en trappen!

* Let op 

in één uur tijd is het onmogelijk om alle kunstwerken te zien en bespreken tijdens de rondleiding in KAdE. De museumdocenten kiezen er (samen met jullie) een aantal uit om van dichtbij te bekijken en bespreken.

Trap

Ladder

De tentoonstelling die jullie gaan bekijken gaat over ladders en trappen. De kunstwerken die je hier ziet kom je straks ook tegen in KAdE. 

Bekijk de afbeeldingen en bespreek met elkaar: wat is het verschil tussen een ladder en een trap? 

- Waarin lijken ze op elkaar?
- En waarin verschillen ze van elkaar? 
- Waarvoor gebruik je een ladder?

- En wanneer gebruik je een trap?

Friedrich Mielke

Vraag wat zien jullie op de foto? Waar kijk je naar? Welke trappen herken je en welke niet?

Vertel je kijkt hier naar trapmodellen van onderzoeker en 'trappen expert' Friedrich Mielke. Hij bestuurde zijn leven lang alle kanten van trappen en de wisselwerking tussen mensen en trappen:
- Hoe trappen gemaakt zijn
- Hoe mensen trappen gebruiken
- En wat trappen betekenen in ons dagelijks leven en onze cultuur. 

Hij heeft een archief van wel 35.000 afbeeldingen van trappen (van over de hele wereld). 

Doen bespreek met elkaar hoeveel trappen jullie vandaag al hebben gelopen (of vermeden) om op school te komen. Hoe zag deze trap eruit? Zoals de trapmodellen hier op de afbeelding of anders? Let morgen ook eens op hoe de mensen om je heen de trap op- of aflopen.  

Betekenis van ladders

Een groep mensen beklimt een verplaatsbare luchthaventrap die steeds voller wordt, maar de trap leidt nergens heen. Ze wachten op een vliegtuig dat nooit komt. Wat zou dat doen met deze personen?

Een ladder van vuur en licht gaat hier de lucht in, een soort 'stairway to heaven'. 

Dit werk is een monument tegen oorlog. Het staat bij een voormalig strafkamp waar in de Tweede Wereldoorlog mensen gevangen zaten.

Hier zie je 'plukkers' die houten ladders gebruiken om bij de bomen te komen om hun werk te kunnen doen, vruchten uit de bomen halen.

Dit werk is gemaakt met afdrukken van een gevonden ijzeren ladder. Die ladder werd door migranten gebruikt om de grens tussen Mexico en Amerika over te steken.

Sociale ladder

Werk ladder

Transformatie ladder (verbinding tussen werelden)

Ontsnappings ladder

Conflict ladder

Vertel trappen zie je dagelijks om je heen, je gebruikt het elke dag wel om ergens te komen, maar bent je er niet zo van bewust. De tentoonstellingsmaker wil je met deze tentoonstelling weer anders laten kijken naar trappen en ladders. 

Vraag wat is het belangrijkste doel van een trap en ladder? We gebruiken ze om omhoog en omlaag te gaan. Maar wie beter kijkt, ontdekt dat ze veel meer betekenen. 

De tentoonstellingsmaker maakte verschillende ruimtes waar een thema centraal staat dat te maken heeft met de ladder en trap.

Doen bekijk de kunstwerken 'groot' door op de afbeeldingen te klikken. Welk thema of welke betekenis hoort volgens jullie bij welk kunstwerk. Waarom denken jullie dat? Bespreek het met elkaar. 

Verbind door het kunstwerk te slepen naar het thema dat erbij hoort (als je de opdracht klassikaal doet kun je er ook lijnen tussen trekken op het bord).

Tip! voor meer informatie over het kunstwerk klik je op het ? eronder. Doe dat achteraf tijdens het nabespreken of tussendoor als je meer wil weten over een werk. 

Vraag kijk je anders naar de kunstwerken nu je de betekenis erachter weet? 

Vertel we hebben het net gehad over de betekenis van ladders en trappen en ook over de sociale ladder. 

De sociale ladder laat zien dat mensen in een samenleving niet allemaal dezelfde positie hebben, dat hangt af van geld, opleiding, werk, status.

Je kunt het zien als een denkbeeldige ladder: sommige mensen staan hoger en anderen staan lager. Waar je staat op die ladder kan invloed hebben op hoe je leven eruitziet.

Vraag denk je dat iedereen even makkelijk hoger op de sociale ladder kan komen? Bespreek waarom wel of niet.

Bekijk dit werk van kunstenaar Hans Hemmert. Hij organiseerde een feest als performancekunst waarbij elke gast schoenverhogers droeg zodat iedereen op precies dezelfde hoogte stond en elkaar in de ogen kon aankijken.

Bespreek. De kunstenaar zegt hierover: het laat je nadenken over je plek in de samenleving.
- Op welke manier doet de kunstenaar dat?

- Hoe zou het voor de gasten zijn om op dezelfde hoogte te staan?
- Verplaats je eens in de schoenen van een van de gasten, hoe voelt dat voor jou?

Deze video is ook te zien bij de ruimte over 'sociale ladders'. Bekijk de video (duur: 1 minuut) en deel deze op in drie delen: links, midden en rechts speelt er zich iets af. Wat zie je?

Bespreek wat jullie zojuist gezien hebben. En waarom zou dit werk te zien zijn bij het thema 'sociale ladder'? 

Dit zegt de kunstenaar over zijn video:
"Terwijl de een valt, werkt de ander hard om hogerop te komen, maar er zijn altijd krachten die iedereen min of meer op hetzelfde niveau houden".  Kijk je nu anders naar de video?

Tot snel!

Vertel je hebt nu al even kort kennis gemaakt met een aantal thema's die centraal staan in de tentoonstelling. 

Bespreek een ladder die we niet kunnen vergeten is de ladder die je hier ziet, van kunstenaar Armando. In Amersfoort staat deze wel 14 meter hoge bronzen ladder. Misschien heb je het kunstwerk wel in het echt gezien? Deze ladder was dé reden voor de tentoonstellingsmaker om de tentoonstelling over ladders en trappen te maken.

Tijdens de rondleiding gaan jullie het hier nog verder over hebben. Tot snel bij de kunsthal!

Verwerkingsles voor ná het bezoek

Waar leidt jullie ladder naartoe?

Let op deze les is voor na het bezoek aan de tentoonstelling in Kunsthal KAdE. 

Vertel jullie hebben de tentoonstelling Stairway to..? bezocht en gezien hoe kunstenaars en ontwerpers zich hebben laten inspireren door trappen en ladders.

In deze les ga je zelf aan de slag en nadenken over waar de ladder of trap jou brengt. 

Waar brengt de ladder jou naartoe? Hoe ziet het er daar uit? Teken dat!

Je hebt in de kunsthal gezien dat ladders en trappen kunnen staan voor groei, verandering, dromen, ontsnapping en meer.

Opdracht

Bespreek in de kunsthal heb je kennisgemaakt met de betekenissen van ladders en trappen. Je hebt gezien dat ze kunnen staan voor groei en vooruitgang, maar ook voor verandering, dromen, ontsnapping of juist het verlangen om ergens te komen. 

Kunstenaars gebruiken ladders en trappen vaak om te laten zien dat mensen proberen hogerop te komen, een doel te bereiken of grenzen te overschrijden. 

Waar staat de ladder voor jou voor?  Denk eens na over waar deze trap of ladder jou naartoe kan brengen? 

Doen laat leerlingen individueel aan deze opdracht werken. Je kan de opdracht zo groot maken als je zelf wil. De opdracht kan bestaan uit het maken van tekeningen (2D) of juist 3D: het echt bouwen van het idee van de leerlingen met materialen als karton, papier, stokjes, blokken.