Injecteren

• New lesson editor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Injecteren

Subcutaan en Intramusculair

Wat weet je al van injecteren?

Toedienen van een vloeibaar medicijn vanuit een spuit via een holle naald in het lichaam

Aan het eind van de les kun je in eigen woorden vertellen:

• op welke manieren je kunt injecteren

• waarom je injecties geeft

• hoe je moet injecteren

• waar je wel en niet mag injecteren 

Wat zijn je eigen leervragen over injecteren?

Injecteren kan op verschillende manieren:

• Intramusculair = = i.m. = in de spier 

• Subcutaan = s.c. in het onderhuids vetweefsel

• Intracutaan = i.c. = in de huid

• Intraveneus = i.v. = in het bloedvat

Kleur en grote injectienaalden

Intracutaan: grijs bruin en oranje

Subcutaan:  Grijze, bruine, oranje, paarse of blauwe naald.

Intramusculair: groene naald.

De kleuren van de naalden zeggen iets over de grote. 

Verschillende injectienaalden

Hoe kies je de juiste naald?

Wat is aspireren?

Wanneer gebruik je aspireren
en waarom?

Dorsogluteaal = in de bilspier

Waarom met name dorsogluteaal?

• Dicht bij grote vaten: In het dorsogluteale gebied (het bovenste, buitenste bilkwadrant) loopt de dikke nervus ischiadicus (heupzenuw) en liggen er dieper grotere bloedvaten.

• Risicomijdend: Als bepaalde medicatie (zoals hormonen of bepaalde vaccins) direct in een bloedvat terechtkomt, kan dit ernstige bijwerkingen of toxiciteit veroorzaken. Door te aspireren (het terugtrekken van de spuit) kun je controleren of er bloed in de spuit verschijnt.
  
  [Nursing, 2026]

Wat heb je nodig om te injecteren?

• Spuit met conus en zuiger

• Opzuignaald 

• Veilige naalden 

• Ampul of flacon

Op welke manier kan je subcutaan injecteren?

A

Loodrecht techniek

B

Huidplooi techniek

C

Loodrecht en huidplooi

D

Subcutaan loodrecht

Subcutaan huidplooitechniek

Intramusculaire injectieplaatsen

Bovenbeen

Bovenarm

Bil: bovenste buitenste bilkwadrant

Buiten maagdarmkanaal om (braken/nuchter)​

Buiten maagdarmkanaal om i.v.m. afbreken medicijn​ (insuline)

Werkingsduur​ (depot)

Precieze dosering 

Hoe kan je i.m. injecteren?

• Rangeertechniek: De rangeertechniek (ook wel Z-techniek of zigzagtechniek) gebruik je bij een intramusculaire injectie. Pas deze techniek toe om te voorkomen dat medicatie terugvloeit in het onderhuidse bindweefsel (subcutis) of om huidirritatie te voorkomen (Nursing,2026)
  

• Loodrechttechniek of strechtechniek: huid strak trekken
  

• Griepvaccin: bovenarm, luchtbel laten zitten.

Waar spuit je de medicatie bij een intramusculaire injectie?

A

In de ader

B

In de huid

C

In de spier

D

In het vetweefsel

intramusculair

subcutaan

intraveneus

intracutaan

in de huid

in de ader

in de spier

onder de huid

Waarom gaan medicijnen soms per injectie en niet als tablet?

Website

https://www.vilansprotocollen.nl/werkinstructie/intramusculair-injecteren?backUrl=%2Fzoekresultaten%3Fzoekterm%3Dintramus

Waar mag je niet injecteren?

• De buurt van grote bloedvaten​

• Littekenweefsel​

• Plaatsen die ontstoken of pijnlijk zijn.​

• Verlamde ledematen​

• Ledematen met trombose of oedeem.​

• Plaatsen met rode of blauwe verkleuringen

Waar mag je niet injecteren?

• Een geopereerd of te opereren gebied​

• Een hematoom​

• Plaatsen die hard aanvoelen​

• Een arm met een infuus of shunt

Wat zijn de nadelen/gevaren van een injectie?

Wat kan er mis gaan bij injecteren?

• Zenuw aanprikken (klapvoet)

• Bloedvat aanprikken (hematoom)

• Infectie

• Lipohypertrofie (verdwijnen vetweefsel)

• Allergische reactie

• Medicatiefout

Wat heb je geleerd over injecteren?

Toedienen van een vloeibaar medicijn vanuit een spuit via een holle naald in het lichaam

Vertel in eigen woorden:

• op welke manieren je kunt injecteren

• waarom je injecties geeft

• hoe je moet injecteren

• waar je wel en niet mag injecteren 

Wat zijn nu je leervragen over injecteren?

Dilemma 1

Pijn vs. noodzaak

Situatie:
Een patiënt is erg bang voor naalden en weigert een noodzakelijke intramusculaire injectie.

Dilemma:
Respecteer je de weigering (autonomie) of probeer je toch te overtuigen vanwege medische noodzaak?

Bespreek:

• Wanneer is dwang (of sterke overtuiging) gerechtvaardigd?

• Hoe ga je om met angst en vertrouwen?

• Welke alternatieven zijn er?

Dilemma 2

Leerproces vs. patiëntcomfort

Situatie:
Een student mag voor de eerste keer een injectie geven, maar de patiënt twijfelt.

Dilemma:
Laat je de student oefenen of kies je voor zekerheid en comfort van de patiënt?

Bespreek:

• Hoe betrek je de patiënt in dit besluit?

• Wanneer is oefenen verantwoord?

• Hoe begeleid je als werkbegeleider?

Dilemma 3

Protocol vs. praktijkervaring

Situatie:
Een ervaren collega zegt dat hij injecties altijd “op zijn eigen manier” doet, afwijkend van het protocol.

Dilemma:
Volg je strikt het protocol of neem je praktijkervaring over?

Bespreek:

• Waarom bestaan protocollen?

• Wanneer mag je afwijken?

• Evidence-based werken vs. routine