Indeling avond
1. Inleiding
2. De normale slaap
3. Slaapproblemen
4. Slaapadviezen
5. Vragen
Waar of niet waar?
Iedereen heeft 8 uur slaap nodig om goed te kunnen funtioneren
Waar Niet waar
s
Niet waar
Bij 65% van de volwassenen bedraagt de totale slaaptijd 7-8 uur.
De een heeft 6 uur slaap per nacht nodig, de ander 10 uur. Jongeren hebben gem. 9 uur nodig
Slapen onder druk
We moeten steeds meer presteren, en dat heeft gevolgen voor onze
slaap. Het is onder andere onze slaap die moet wijken om tijd te maken voor al onze
bezigheden.
Slapen onder druk
We slapen vandaag gemiddeld 1 à 2 uur minder dan 60 jaar geleden. Dat is een hele verandering op relatief korte tijd. De verkorting van onze slaaptijd is ook een gevolg van de opkomst van het kunstlicht. Hierdoor werd het mogelijk om langer op, en
bezig, te blijven en dat doen we dan ook. De komst van televisie, en de laatste 10 jaar van de smartphone en tablet hebben onze slaaptijd verder ingekort.
Slapen onder druk
In al die drukte voelt slapen soms aan als tijdverlies en vergeten we er de nodige
tijd en aandacht aan te besteden.
Terwijl we in onze slaap juist herstellen en energie opdoen voor de volgende dag
Wist u dat?
Inslapen vaak minimaal 10-20 min duurt?
Oudere mensen korter en minder diep slapen?
Ook als u vaak wakker ligt, u vaak langer heeft geslapen dan u denkt?
Wist u dat?
Het geen kwaad kan als u af en toe weinig slaapt?
Als u zich overdag redelijk fit voelt, u blijkbaar toch voldoende uitrust?
Hoe meer zorgen u zich maakt over het slapen, hoe slechter het gaat?
Wat is slapen?
Periode van inactiviteit en toestand van verlaagd bewustijn
- 1/3 van ons leven
- Primaire levensbehoefte
De tijd waarin de hersenen en het lijf de kans krijgen te ontspannen en te herstellen
Tijdens de slaap...
- Hersenactiviteit verandert
- Spieren worden slapper
- Lichaamstemperatuur en bloeddruk dalen
- Pupillen worden kleiner
- Hartslag vertraagt
- Hoeveelheid groeihormonen neemt toe
- Hoeveelheid stresshormonen neemt af
Slaappatroon
Slaapcyclus
- Elke slaapcyclus duurt ong 90 min
- Wordt gem 4-5 x doorlopen per nacht
- Elke slaapcyclus bestaat uit 4 fasen waaronder
- non REM slaap (= rapid eye movement)
- REM slaap
Af en toe wakker worden is normaal, vooral tegen de ochtend
Slaapfasen
Non REM slaap
1. Sluimerstadium
2. Ondiepe/lichte slaap 50%
3. Diepe slaap 15-20%
REM slaap
1. Droomslaap 20-25%
Hypnogram
Eerste 4 - 5 uur v/d slaap (eerste 3 slaapcycli) =
kernslaap
4e en 5e cyclus =
restslaap
Wanneer een probleem?
Alle klachten met betrekking tot het slaapwaakpatroon, zoals slecht slapen, slaperigheid/vermoeidheid overdag, probleem met in slaap vallen, s' Nachts vaak wakker worden, vroeg/vermoeid wakker worden, concentratieproblemen, prikkelbaarheid
Slapeloosheid = minstens 3/week slecht slapen, gepaard gaande met slechter functioneren overdag,
Slaapproblemen
1. Inslaapproblemen
2. Doorslaapproblemen
3. Vroeg wakker
Slapeloosheid 90% v/d slaapproblemen
Kortdurende slapeloosheid --> 40% chronisch
Slaapdagboek --> inzicht
Wel of niet snoozen?
Wel
Niet
Waar of niet waar?
's Middags koffie drinken heeft effect op de slaap
Waar Niet waar
s
Waar
Caffeïne heeft een relatief lange halfwaardetijd
Zo zit na het drinken van een kop koffie na 5-6 uur nog de helft van de caffeïne in je bloed!
Waar of niet waar?
Gapen werkt aanstekelijk
Waar Niet waar
s
Waar
Ja! Gapen werkt aanstekelijk!
Wetenschappers zijn er nog steeds niet uit hoe dit komt.
Geen medicatie?
Wat dan wel?
s
Vicieuze cirkel
Invloed dag - nacht
Hoe slaap je je fit?
- Biologisch ritme, vast ritme
- Slaapdruk (dutjes)
én
- Slaapvoorwaarden
Slaapvoorwaarden
Ook wel slaap hygiëne adviezen genoemd
Overdag:
- Voldoende licht, naar buiten
- Bewegen!
- Voldoende ontspanning en rustmomenten door de dag heen
- Geen dutjes langer dan een half uur en niet meer na 14.00 uur.
Waar of niet waar?
Een computerspelletje voor het slapen gaan is goed om te ontspannen
Waar Niet waar
s
Niet waar
Het felle licht heeft een activerende werking op de hersenenen
Advies is minstens een uur voordat je naar bed gaat geen schermen meer te gebruiken
Slaapvoorwaarden
Avond:
- Niet te laat sporten
- Letten op drinken en voeding (cafeïne, alcohol)
- Schermen beperken, licht dimmen
- Piekermoment, planning
- "Opslomen"
- Vast slaapritueel
Waar of niet waar?
Een slaapkamer moet warm en gezellig zijn
Waar Niet waar
s
Niet waar
Het tegenovergestelde is waar, een slaapkamer moet fris en koel zijn.
Alleen voor slapen en seks
Slaapvoorwaarden
Slaapkamer:
- Koel en fris, goede ventilatie
- Rustig
- Voldoende donker
- Goed kussen ( 5 jaar), matras (10-15 jaar) en beddengoed
- Minimaliseren storende geluiden
In bed en toch wakker?
- Acceptatie
- Piekerstop, schrijven
- Klok omdraaien
- Ademhaling en ontspanningsoefeningen
- Eventueel na een half uur even uit bed, iets rustigs/ontspannend doen
- Oordopjes
Vragen?
www.thuisarts.nl
En voor straks
Slaap lekker!