9.6 Lichaamstemperatuur
9.6 Lichaamstemperatuur
Aan het einde van deze les kun je...
...uitleggen hoe mensen en dieren hun lichaamstemperatuur regelen
...wat het verschil is tussen koudbloedige en warmbloedige dieren
...wat er gebeurt bij onderkoeling en oververhitting.
Wat is lichaamstemperatuur?
Lichaamstemperatuur is de warmte die je lichaam heeft. Voor mensen is dat meestal ongeveer 37 °C.
Warmbloedig: constante temperatuur
Warmbloedige dieren zoals mensen, zoogdieren en vogels houden hun lichaamstemperatuur zelf op één temperatuur, ongeacht de omgeving.
Koudbloedig: afhankelijk van omgeving
Koudbloedige dieren (reptielen, vissen, amfibieën) nemen de temperatuur aan van hun omgeving. Ze passen hun gedrag aan om warm of koel te blijven.
Hoe regelt je lichaam de temperatuur?
Je hersenen meten constant de temperatuur van je bloed. Ze sturen je lichaam aan om warmte te maken of af te geven via zweten of rillen.
Te koud: rillen en kippenvel
Word je te koud, dan ga je rillen en krijg je kippenvel. Zo maakt je lichaam extra warmte.
Te warm: zweten
Als je het te warm krijgt, ga je zweten. Daardoor verdampt er water op je huid en raak je warmte kwijt.
Onderkoeling en oververhitting
Onderkoeling ontstaat als je lichaamstemperatuur te veel daalt (onder 35 °C). Oververhitting is het gevolg van een te hoge lichaamstemperatuur.
Koorts: verhoging bij ziekte
Bij koorts stijgt je lichaamstemperatuur om het lichaam te helpen afweerstoffen te maken tegen ziekteverwekkers.
Warmbloedig vs. koudbloedig
Warmbloedig
Afhankelijk van omgeving, weinig eten nodig, vaak sloom bij kou.
Zelf temperatuur regelen, veel eten nodig, altijd actief.
Koudbloedig
Dieren in de winter
Sommige zoogdieren krijgen een dikkere vacht. Veel koudbloedige dieren houden een winterslaap om de koude te overleven.
Weinig eten voor koudbloedigen
Koudbloedige dieren zoals slangen eten weinig. Eén maaltijd kan soms voor weken genoeg zijn.
Paragraaf 9.6
blz. 48
Opdrachten 2, 3, 4, 5, 6, H8, H9 P8
minute
second