Vandaag:
Wie ben ik, en wie zijn jullie?
Wat gaan we dit jaar doen?
Oorzaken eerste wereldoorlog
Allereerst: regels
- Je hebt je spullen op orde:
Schrift bij
boek bij
huiswerk af en bij
- Je hebt respect voor elkaar en elkaars spullen.
- Er is ten alle tijden één iemand aan het woord.
- Telefoons zijn thuis of in de kluis
Kay Geurts
Dominicus college
Nijmeegse stadsgeschiedenis
kge@nsg-groenewoud.nl
Wie zijn jullie ?
Namen rondje!
Wat is examenstof en wat niet?
Alles is examenstof...
Eindexamen zal bestaan uit:
- Tijdvak 5/10 (KA 18 t/m 49)
- HC Britse Rijk
- HC Duitsland
- HC Nederland na 45
Hoe gaan we te werk?
Handboek (online) voor Kenmerkende aspecten
Historische context (voor opdrachten en beknopte tekst)
Examenkatern (naslagwerk voor Historische contexten)
Gebruik de handout als aantekening
Wat ging er precies mis?
Aanleidingen en oorzaken eerste wereldoorlog
De eerste wereldoorlog
Geschat dodental 8,5 miljoen
'The Great war'
Oorlog
Oorlogen kende we al.
Waarom veranderde oorlogen zo drastisch in de 20ste eeuw?
Wat was er gebeurd voor 1900?
Industriële revolutie
Aanvankelijk sociale kwestie.
Richting 1900 kregen mensen het steeds beter
Modernisering en massaproductie
Le belle époque
Wat was er gebeurd voor 1900?
- Frans-Duitse oorlog had Duitsland verenigd.
- Nieuw land dus een nieuwe machtsverhouding in
Europa.
- Duitsland is groot en heeft veel grondstoffen.
Veranderende machtsverhoudingen
- Het ontstaan van Duitsland had ook andere gevolgen.
- Duitsland ging op zoek naar koloniën
- Duitsland en England raken in een wapenwedloop
Wilhelm II 'Unsere zukunft liegt auf dem Wasser’
- Aangewakkerd door angst en Nationalisme
Nationalisme
Wat is nationalisme?
Is nationalisme slecht?
Bestaat nationalisme nog?
West-Europa
Al deze zaken verhoogde de spanning
tussen de Europese grootmachten.
Landen vertrouwen elkaar niet en voelen zich beter dan de ander.
De moderne uitvindingen werden nu ingezet om het leger sterker te maken.
Oost-Europa
Ook in het oosten (op de balkan) veranderde
de machtsverhoudingen
- Het Ottomaanse Rijk was in verval
- Rusland steunt servië in hun onafhankelijkheid
- O-H veroverd bosnië.
In Bosnië woonde veel serven = Spanning
Bondgenootschappen
Landen gaan zich beschermen. Niemand wil natuurlijk oorlog!
Oostenrijk-Hongarije wordt bondgenoot van Duitsland. (1882)
Rusland wordt bondgenoot van Engeland en Frankrijk. (1907)
Zo ontstaan er twee machtsblokken in Europa.
Maak opdracht 1 en 2
Wat?
Maak de vragen op je hand-out.
hoe?
Je werkt alleen en voor jezelf. Gebruik het boek waar nodig
Waarom?
De verschillende oorzaken van de eerste wereldoorlog zijn belangrijk voor het verloop van de gehele 20ste eeuw. Het is belangrijk dat je dit goed begrijpt als basis voor wat er gaat komen.
minute
second
Moord op Franz Ferdinand
28 juni 1914
Čabrinović Mislukt
Gavrilo Princip
Servisch Bosnische zwarte hand beweging
Moord op Franz Ferdinand
Gevolg
1. Oosterijk geeft servië de schuld en verklaard de oorlog.
2. Servië wordt gesteund door Rusland -> Rusland zetten het leger klaar
Gevolg
3. Duitsland is bondgenoot van O-H en voert het von schlieffenplan uit.
4. Frankrijk wordt gesteund door Engeland en gaan ten oorlog.
5. Wo1 is een feit