Hoofdletters, punten en komma's

Hoofdletters, punten en komma's

1 / 18
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMiddelbare schoolvmbo b, k, gLeerjaar 3

This lesson contains 18 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Hoofdletters, punten en komma's

Open met het idee dat leestekens en hoofdletters helpen om een tekst snel en duidelijk te lezen.

Lesdoel

Ik kan hoofdletters, punten en komma's op de juiste manier gebruiken in een zin of korte tekst.

This item has no instructions

Welk woord past voor jou bij duidelijke zinnen?

Gebruik de inzendingen om het gesprek te openen over leesbaarheid, structuur, hoofdletters en leestekens.

Waarom hoofdletters belangrijk zijn

Hoofdletters geven samen met leestekens structuur aan een tekst.


Zonder hoofdletters wordt een tekst lastiger te lezen.


Ook verkeerd gebruikte hoofdletters kunnen een tekst onduidelijk maken.

Benadruk leesbaarheid: leerlingen kennen de woorden vaak al, maar zien nu waarom schrijfregels nodig zijn.

Hoofdletter aan het begin van een zin

Elke nieuwe zin begint met een hoofdletter.


Voorbeeld:

Gisteren gingen we naar het museum.

Wijs erop dat dit de meest basisregel is en altijd geldt, ongeacht het soort zin.

Hoofdletters bij namen

Je schrijft een hoofdletter:

  • aan het begin van een naam

  • bij de belangrijkste woorden van een naam


Voorbeeld: Onze docent heet Henk van Walen.

Noem dat niet elk woord in een naam automatisch met hoofdletter begint; in het voorbeeld blijft 'van' klein.

Plaatsen, merken en feestdagen

Ook hier gebruik je hoofdletters:

  • aardrijkskundige plaatsen: Tilburg

  • bedrijfs- en merknamen: Nike

  • feestdagen en gedenkdagen: Bevrijdingsdag

Laat zien dat het hier gaat om eigennamen: unieke namen van plaatsen, merken en speciale dagen.

Adressen, titels en afkortingen

Je gebruikt ook hoofdletters:

  • in adressen: Postbus 551, 1245 VD in Tiel

  • bij titels: Candy Crush

  • bij sommige afkortingen: TLC

Maak duidelijk dat niet elke afkorting een hoofdletter krijgt, maar sommige wel. Houd het bij herkennen en correct overnemen.

In welke zin is het gebruik van hoofdletters goed?

A

gisteren gingen we naar Tilburg.

B

Gisteren gingen we naar tilburg.

C

Gisteren gingen we naar Tilburg.

D

Gisteren Gingen we naar Tilburg.

Toetst twee regels tegelijk: hoofdletter aan het begin van de zin en bij een plaatsnaam.

Vul de juiste hoofdletters in

Aan het begin van een zin gebruik je een hoofdletter. Ook bij een naam als Henk van Walen en een merk als Nike schrijf je hoofdletters.

zin
Henk van Walen
Nike
komma
henk van walen
nike
titel

Alle woorden komen rechtstreeks uit het behandelde blok over hoofdletters.

Waarom punten en komma's belangrijk zijn

Leestekens maken een tekst overzichtelijker.


Zonder punten en komma's oogt een tekst rommelig.


De lezer moet dan meer moeite doen om de tekst te begrijpen.

Verbind dit aan het eerste deel van de les: hoofdletters en leestekens werken samen om structuur te geven.

Wanneer gebruik je een punt?

Een punt gebruik je:

  • aan het einde van een zin

  • bij sommige afkortingen

  • na een voorletter


Voorbeelden:

Morgen ben ik jarig.

enz.

De heer M. van Gestel

Benadruk dat een punt meestal een zin afsluit, maar ook voorkomt in vaste schrijfvormen zoals afkortingen en voorletters.

Komma tussen zinsdelen

Een komma gebruik je vaak:

  • tussen twee persoonsvormen

  • voor een voegwoord


Voorbeelden:

Als het morgen regent, gaat de training niet door.

Mascha heeft een staafmixer gekocht, omdat haar moeder bijna jarig is.

Houd het praktisch: leerlingen hoeven hier vooral te herkennen waar de komma in deze soorten zinnen komt te staan.

Komma in opsommingen en aanspreking

Je gebruikt een komma:

  • in een opsomming vanaf drie dingen

  • na een aanspreking


Voorbeelden:

Ik houd van banaan, pistache en noten.

Kristy, kom je vanavond bij ons eten?

Laat eventueel nog het voorbeeld 'Meneer, kan het proefwerk verplaatst worden?' mondeling terugkomen.

Overzicht: zo geven regels structuur

Hoofdletters markeren het begin van een zin en bijzondere namen.


Punten sluiten zinnen af en horen bij sommige afkortingen en voorletters.


Komma's verdelen een zin in duidelijke delen.

Dit is de verbindende samenvatting vóór de begrippenlijst: alle regels dienen hetzelfde doel, namelijk leesbaarheid.

Waar hoort de komma in deze zin? Als het morgen regent gaat de training niet door.

A

Na morgen

B

Na regent

C

Na gaat

D

Geen komma

Sluit aan bij de regel: komma tussen twee persoonsvormen in een zin als deze.

Vul punt en komma goed in

Een punt gebruik je aan het einde van een zin. Een komma kan in een opsomming staan. Na een aanspreking schrijf je ook vaak een komma.

punt
komma
aanspreking
hoofdletter
voorletter
voegwoord
adres

Controleert of leerlingen de basisfuncties van punt en komma kunnen koppelen aan de juiste term.

Waarom maken deze regels een tekst duidelijker?

Laat leerlingen in eigen woorden benoemen dat hoofdletters, punten en komma's zorgen voor structuur, leesbaarheid en duidelijkheid in een tekst.