Les 1 Is het echt wat ik zie? Influencers en reclame

• New lesson editor
• Mediawijsheid
• Burgerschapskunde
• +1
• Speciaal Onderwijs
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Praktijkonderwijs
• Basisschool
• Middelbare school
• vmbo

Instructions

Thema 7: Pas op voor nep

Is het echt wat ik zie?

Les 1: Nepnieuws? Over online nepberichten

Inhoud van dit thema

Dit thema gaat over wat er nep en echt is in de digitale wereld. Veel dingen in games en sociale media zijn niet wat ze lijken. Het is belangrijk om daar goed naar te kijken en over na te denken. Anders ga je dingen geloven die niet waar

zijn. Of je trapt ergens in, waardoor je misschien problemen krijgt.

Wat is reclame in filmpjes van influencers en hoe kan ik dat herkennen? Klopt het wat sommige influencers zeggen, dat je rijk kunt worden met digitaal geld? Kun je het merken als je praat met een chatbot in plaats van met een echt mens?

Lessen bij dit thema

Les 1: Nepnieuws? Over online nepberichten

Les 2: Influencers en reclame

Les 3: Praten met chatbots als ChatGPT en My AI

Les 4: Rijk worden met digitaal geld

Leerdoelen van dit thema

(Ook beschikbaar als poster)

Les 1

- Ik geloof niet zomaar alles online, want veel beelden en berichten zijn nep.

- Ik maak zelf nooit nepbeelden of nepberichten met andere mensen erop, omdat dat heel kwetsend kan zijn.

- Als ik twijfel of iets echt is of nep, dan vraag ik een volwassene om mee te kijken.

Introductie voor de leerlingen

Deze les gaat over nepberichten en nepbeelden op het internet.

Hoe zien nepberichten en nepbeelden eruit? Hoe kun je ze (nog) herkennen?

Waarom is het verschil tussen nep en echt herkennen zo belangrijk?

Zoals jullie vast al weten, is online niet alles echt. Mensen vertellen dingen die niet waar zijn. Ook op websites staan soms berichten die niet kloppen. In games en series gebeuren er dingen die in het echt niet kunnen. En iedereen kan nu video’s en foto’s maken en bewerken, zodat ze ook niet meer echt zijn. Je weet dat je in reclame dingen ziet die in het echt anders zijn. Er is dus heel veel wat nep is.

Pas op voor nep

Les 1: Nepnieuws? Over online nepberichten, influencers en reclame

Kijken

Denken

Doen

Online is niet alles echt, er is heel veel wat nep is. Zoals berichten op websites die niet kloppen, video’s en foto’s die bewerkt zijn, of reclames die dingen mooier laten lijken dan ze zijn.

Deze les gaat over hoe je nep kunt herkennen online en hoe influencers geld verdienen met bijvoorbeeld reclames van producten

Wie heeft eerst wel eens iets geloofd en kwam er toen later achter dat het nep was?

• Hoe ging dat precies?

Wat vond je daarvan?

Denk je wel eens na over echt en nep?

Twijfel je wel eens als je iets ziet of hoort: 

is dat wel echt?

Bekijk de video over ‘ Waarom nepnieuws herkennen lastiger wordt’.

https://youtu.be/xl0s1-QeiHU?si=yqCoGuypHQd7BYIw - (10:00) kijken tot 3:45

Tip voor de docent

Als de klas het interessant vindt en de uitleg kan volgen, bekijk dan eventueel de hele video (10 min) en zet hem tussendoor even stil om samen te vatten.

Wat had de Franse YouTuber 

Cyril gedaan?

A

Hij overspoelde zijn hele buurt met waterballetjes.

B

Hij deed alsof hij zijn buurt overspoeld had met waterballetjes.

C

Hij maakte reclame voor waterballetjes.

D

Hij liet weten alleen nog maar in bad te gaan met waterballetjes.

De mensen van het Jeugdjournaal hadden zich dus vergist, het verhaal klopte helemaal niet! Waarom schaamden zij zich daarvoor?

A

Omdat ze het verhaal geloofden en juist zij echt nieuws moeten vertellen.

B

Omdat zij de verkeerde YouTuber bij het filmpje genoemd hadden.

C

Omdat zij kinderen op het idee brachten het bad te vullen met waterballetjes.

D

Omdat ze Cyril hadden geholpen met het maken van zijn filmpje.

Wat is nepnieuws volgens 

deze video?

A

Als mensen die geïnterviewd worden de waarheid niet vertellen.

B

Nieuws dat niet verteld wordt door echte mensen.

C

Verzonnen berichten of nepbeelden die als nieuwsbericht worden doorgegeven.

D

Alle filmpjes op YouTube.

Waarom delen mensen nepnieuws volgens deze video? 

(Er zijn meer antwoorden goed)

A

Om geld te verdienen

B

Om onze mening te veranderen

C

Omdat ze er blij van worden

D

Voor de grap

Waarom maken mensen eigenlijk nepbeelden of nepberichten?

😂

💶

🤔

Hoe herken je of iets echt of nep is, online?

Als je twijfelt, probeer dan onderstaande tips:

Geloof nooit zomaar iets wat je online ziet.

1

Als je twijfelt of een webshop echt is, voer dan de naam in bij Trustpilot.nl. 

(Kijk bijv. maar eens wat ze op Trustpilot zeggen over de nepshop ‘Comfido-shop'). 

Je kunt ook een vriend of een volwassene vragen om dat samen met jou uit te zoeken.

2

Is de titel van het bericht heel spannend? Bijv. ‘Schokkende ontdekking’,

‘Gruwelijk voorval’, ‘Bizarre gebeurtenis’. Dan is de kans groot dat het niet waar is, of in ieder geval heel erg overdreven.

3

Als het een foto of video is: kijk goed naar details (alle kleine onderdelen).

Daaraan kun je soms nog zien dat het nep is.

4

Ga naar een volwassene en vraag hem of haar met jou mee te kijken.

5

Comfido-shop: https://nl.trustpilot.com/review/comfido-shop.nl.

Is dit echt of nep? 

Kitesurfers maken sprongen van 600 meter hoog - 

Nieuwspaal.nl

A

Echt

B

Nep

C

D

Is dit echt of nep? 

Spelcassette Super Mario 64 brengt 1,65 miljoen dollar op bij veiling - 

Nu.nl

A

Echt

B

Nep

C

D

Is dit echt of nep? 

Webshop MegaMediaMarkt 

A

Echt

B

Nep

C

D

Is dit echt of nep? 

Gemengde reacties op nieuwe portretfoto's koning - 

Nieuwspaal.nl

A

Echt

B

Nep

C

D

Wat hebben we geleerd over nepnieuws?

Zullen we deze oefeningen vaker doen in de klas?

Is het echt wat ik zie?

Ik maak zelf nooit nepbeelden of nepberichten met anderen erop, omdat dat heel kwetsend kan zijn.

Ik geloof niet zomaar alles wat ik online zie, want veel beelden en berichten zijn nep.

Als ik twijfel of iets echt is, dan vraag ik een volwassene om mee te kijken.

Het tweede deel van de les gaat over influencers en hoe zij geld verdienen met reclame maken voor producten. Herken jij de gesponsorde posts?

Link naar het filmpje van Quinn en Aaron

https://youtu.be/voKpieBs-s4

Zouden jullie zelf influencer willen zijn?

Wie zijn jullie favoriete influencers?

Waarom heet het zo?

Wat is een influencer precies?

• Waarom wel/niet?

En via welk platform kijk je die?

Kunnen jullie voorbeelden noemen van reclames die je voorbij hebt zien

komen bij een influencer?

Bekijk de video over influencers van het Jeugdjournaal (2:30)

https://youtu.be/nO7lIuVJCGg

Bekijk de video over reclames van het Jeugdjournaal (1:49)

https://youtu.be/Ql8PHX4rbX4

Hoe verdienen influencers hun geld?

Wat vind je daarvan?

Wie koopt er wel eens een product, zoals make-up of een sport-outfit omdat een influencer dat aangeraden heeft?

Wat werd er in de video gezegd over de regels waar influencers zich aan moeten houden als ze reclame maken?

• Hoe moeten ze laten zien dat een post   'gesponsord' is en dat zij er dus voor betaald   worden om erover te delen?

Waarom maakt de influencer toch de gesponsorde video met chips die hij eigenlijk niet lekker vindt?

Wat zouden jullie doen?

Wel of niet die video maken?

Klik op de afbeelding om de strip schermvullend te vergroten

Waarom moeten influencers erbij zeggen dat het reclame is?

Wat zijn de regels, hoe vermeld je dat je reclame maakt?

Wel of niet gesponsord?

Bekijk de influencersposts.

Beantwoord de twee vragen:

1. Maakt de influencer hier reclame? Waarom wel/niet?

2. Als er reclame gemaakt wordt, vermeldt de influencer dat dan ergens?

Reclame

ABC

Vermeld

ABC

Reclame

ABC

Reclame

ABC

Vermeld

ABC

Vermeld

ABC

Plaats een vinkje als er reclame wordt gemaakt en als de influencer het meldt.

Klik na het maken van de opdracht op Controleren om te zien of jullie het juiste antwoord hebben gegeven.

Wat hebben we geleerd over het tweede deel van deze les?

Bespreek

- Wie herhaalt nog even hoe het zit? 

- Hoe maken ze reclame? 

- Waarom moeten ze het melden en hoe kan ik dat herkennen?