Opbouw haren, haartypen & haarsoorten
Opbouw haren, haartypen & haarsoorten
This item has no instructions
Lesdoelen
De student kan de bouw, functie en ligging van de haren omschrijven
De student kan de verschillende haartypen en haargroeifasen benoemen
This item has no instructions
Wat weet je van haar?
This item has no instructions
Haar
Net zoals talg- en zweetklieren en nagels is het haar een aanhangsel (adnexum) van de huid. Een haar lijkt misschien een simpel sprietje, maar zit ingewikkeld in elkaar.
This item has no instructions
Opbouw van de haar
This item has no instructions
Opbouw van de haar
Verhoornde aanhangsels -> adnexen
Haarschacht -> boven de huid (zichtbaar)
Haarwortel -> in de huid en in haarzakje
Haren zijn verhoornde aanhangsels van de huid die voor een groot deel in de lederhuid tot op het onderhuids bindweefsel liggen. Toch behoren haren tot de opperhuid. Een haar bestaat in de lengterichting uit een haarschacht en haarwortel. De haarschacht ligt boven de huid. Dit is dus het zichtbare deel van het haar. Haarschacht bestaat uit verhoornde haarcellen en is dus eigenlijk het dode deel van de haar. De haarwortel ligt in de huid en in een haarzakje (haarfollikel).
Doorsnede van een haar
Haaropperhuidvlies -> buitenste laag v/d haar
Haarmerg -> binnenste v/d haar
Haarschors -> middelste laag v/d haar
Haaropperhuidvlies: de buitenste laag van het haar noemen we het haaropperhuidvlies. In deze laag zijn de cellen plat en kernloos. Deze laag is belangrijk voor de bescherming van het haar. De cellen vormen schubjes, net als bij een vissenhuid. Bij een gezonde haar zijn de schubjes gesloten en kunnen er geen stoffen in de haar dringen. Bij gesloten schubben heeft het haar een natuurlijke glans. Bij een slechte conditie van het haar sluiten de schubjes niet goed aan. Het haar is poreus en ziet er dof uit.
Haarmerg is de binnenste laag het haar. De cellen van de haarmerg zijn rond en hebben een celkern.
Haarschors is de middelste laag. In de cellen van de haarschors zit veel keratine (hoornstof). Alleen in deze laag zit melanine (pigment) dat de haarkleur bepaald.
Doorsnede van een haar
Haarzakje / haarfollikel
Haarpapil
Haarmatrix
Haarpigment / haarkleur
Haarspiertje
Haarzakje / haarfollikel, met daarin:
Haarpapil -> voorziet nieuwe haarcellen van voedingsstoffen en pigment
Haarmatrix (kiemlaag) -> ontstaan nieuwe haarcellen
Haarpigment / haarkleur
Haarspiertje -> glad spierweefsel
Haarfollikel - Haarzakje
Met daarin:
Haarmatrix (kiemlaag); waarin de nieuwe haarcellen ontstaan
Haarpapil; Voorziet de nieuwe haarcellen van voedingsstoffen en pigment (haarkleur)
Net als de kleur van je huid, wordt je haarkleur bepaald door melanine (pigment). De haarschors bevat twee soorten pigment: eumelanine (donker pigment) en feomelanine (licht pigment). De verhouding tussen licht en donker pigment bepaalt je haarkleur.
1
Haarschacht
2
3
6
4
5
7
Talgklier
Haarspier
Haarmerg
Haarpapil
Haarui
Bloedvat
This item has no instructions
Invloeden haargroei
Hormonen
Voeding en levensstijl
Leeftijd
Lichamelijke en geestelijke gezondheid (stress)
Bij normale haaruitval verlies je gemiddeld 100 haren per dag.
Hormonen;
oestrogenen -> bij zwangerschap verhoogd -> dikke bos haar.
Overgang -> valt haar juist uit door afname van oestrogeen.
Androgenen; stimuleert lichaams- en gezichtshaar. Zorgen ook voor afsterven van haarfollikel -> mannen kaler
Voeding leefstijl; vitamine tekort, roken -> verminderde doorbloeding -> haaruitval
Leeftijd; ouder -> haar dunner en follikels kleiner en kleur veranderd door afname pigment.
Lich en geestel ; trage schildklier, stress en medicatie
Stress, Een lange periode van stress kan je hormoonhuishouding uit balans brengen, je stofwisseling vertragen en je lichaam uitputten. Hierdoor gaat het lichaam op den duur voedingsstoffen onttrekken aan lichaamsdelen die het minder hard nodig hebben. Haaruitval kan hier een gevolg van zijn.
Invloed van hormonen
Een zwangere vrouw produceert meer oestrogeen daardoor groeit haar haar sneller en wordt het voller.
Tijdens de vrouwelijke overgang neemt het oestrogeengehalte af daardoor wordt het haar dunner en ontstaat soms 'mannelijke beharing' bijv. in het gelaat.
Androgenen zorgen bij mannen voor een stimulerende werking op de haarfollikels van het gezicht en hebben een remmende werking op de haargroei van het hoofd.
This item has no instructions
Haar soorten
This item has no instructions
Haarsoorten
Haren op het menselijk lichaam variëren van zachte donsharen tot stugge baardharen. Op het lichaam komen verschillende typen haar voor namelijk lanugohaar, vellushaar, intermediair haar, terminaal haar.
This item has no instructions
Lanugohaar
Komt voor bij embryo’s en foetussen
Lang, dun en zijdezacht
Enkele centimeters lang
Geen pigment
Mergloos
Over het gehele lichaam
De eerste haarfollikels ontwikkelen zich bij de wenkbrauwen, op de bovenlip en de kin.
Vanaf 6 weken na de bevruchting tot 7/8 maanden zwangerschap
Daarna valt het uit en vervangen door vellus- en terminaalhaar.
Vellushaar
Zacht en mergloos
Zelden langer dan 1 cm
Meestal ongepigmenteerd
Kinderen -> lichaam
Vrouwen -> gelaat
This item has no instructions
Intermediair haar
Haren worden langzaam dikker en grover en meer gepigmenteerd
Overgangsfase vellus- naar terminaalhaar
This item has no instructions
Terminaal haar
Grof
Gepigmenteerd
Verschillende lengtes
Alle leeftijden
6 soorten
Wimpers en wenkbrauwen
Hoofdhaar
Snor- en baardharen
Okselhaar,
Schaamhaar,
Lichaamshaar
Haar groeifasen
This item has no instructions
Anagene fase
Groeifase
Duurt het langst (2 tot 25 jaar)
Groeisnelheid is 0,3 mm per dag
Pigmentvorming
+/- 80 % van de haren
De haarvaatjes in de haarpapil geven voedingsstoffen af aan de haarmatrix -> haarmatrix vormt nieuwe haarcellen -> nieuwe haren naar oppervlakte geduwd -> het haar groeit.
Mergcellen veranderen in schorscellen.
Schorscellen veranderen in opperhuidvlies.
Pigmentvorming
Katagene fase
Overgangsfase
Duurt enkele weken
Pigmentvorming neemt af
Haarwortel wordt kleurloos
Haar zit nog vast
Haarfollikel sluit -> geen contact mogelijk tussen haarwortel en haarui -> haarpapil kan geen voedingsstoffen meer afgeven aan de haarmatrix -> celdeling stopt -> haarfollikel krimpt en wordt korter -> haar wordt omhoog geduwd, maar zit nog in de huid.
Pigmentvorming neemt af en haarwortel wordt geleidelijk kleurloos
Telogene fase
Rustfase
Duurt enkele maanden
De haar ligt los in de follikel
Er wordt een nieuwe haarmatrix gevormd (voor het nieuwe haar)
Het oude haar valt uit
Er vormt een nieuwe haar onder de oude -> oude haar komt los te zitten doordat de cellen van de inwendige wortelschede hun structuur verliezen.
Ondertussen groeien de onderste haarcellen verder in de diepte en omsluiten de haarpapil -> ontstaat een nieuwe haarmatrix -> nieuwe haar groeit en duwt de oude haar uit de haarfollikel.
Waarom blijft het haar langer weg als je harst i.p.v. scheert?
This item has no instructions
Wat maakt geen deel uit de haar?
Merg
Vezellaag
Hoornlaag
Schuddenlaag
This item has no instructions
Wat is een voorbeeld van GEEN terminaal haar?
hoofdhaar
okselhaar
baard
donshaar
This item has no instructions
Wat gebeurt er tijdens de katagene fase?
Veranderd vellus haar in terminaal haar
Stopt de haargroei
Laat de haar los
Groeit de haar heel snel
This item has no instructions
Hoe heb je de les ervaren?
This item has no instructions
Wat vond je het leukst vandaag?
Kahoot
Mindmap
Filmpjes
Samenwerken op bord
Forms
This item has no instructions
Poll
This item has no instructions