Thema 13
Transport
Binastabellen: 84A-H, 84N, 84O
Thema 13
Transport
Binastabellen: 84A-H, 84N, 84O
Ma 7de, di 7de, do 9de
Bespreek de volgende vragen in je groepje
Wat is groter, de omtrek van de aarde of de lengte van al je bloedvaten achter elkaar?
Hoe vaak klopt een hart gemiddeld in een mensenleven?
Zou het hart en bloedsomloop van verschillende soorten (reptielen, vogels, amfibiën, zoogdieren, vissen) er hetzelfde uitzien?
Gebruiken alle diersoorten bloed om zuurstof te vervoeren?
Basisstof 1
- Je kunt de bestanddelen van bloed met hun kenmerken en functies benoemen.
- Je kunt het proces van bloedstolling beschrijven en uitleggen hoe complicaties bij bloedstolling kunnen worden voorkomen.
Bloedplaatjes
Bloedstolling
Kleven vast aan beschadigde wand
Vallen uiteen en stoffen komen vrij
Samen met fibrinogeen en stollingsfactoren bloedplasma
Protrombine omgezet in trombine
Fibrinogeen omgezet in fibrine
Witte bloedcellen
Rode beenmerg
Witte bloedcellen (leukocyten) fagocyteren
Lymfocyten produceren antistoffen
Bloedplasma
Water met opgeloste stoffen en plasma-eiwitten
- zuurstof, voedingsstoffen, afvalstoffen, regelende stoffen, beschermende stoffen, geneesmiddelen
Lipoproteïnen gevormd voor transport moeilijk oplosbare stoffen
Plasma-eiwit concentratie beïnvloedt osmotische waarde bloed en bloeddruk
Rode bloedcellen
Geen celkern
Bevat hemoglobine
Afbraakproduct is bilirubine
Bloedarmoede
Epo
Binnen is beginnen
Telefoon in de telefoontas
Boek, schrift en planning mapje pakken
Controleer je agenda en werkoverzicht
Verder werken aan je maakwerk, aftekenen en nakijken
Thema 12 af = naar huis
Basisstof 2
- Je kunt verschillende circulatiesystemen bij dieren herkennen.
- Je kunt de functies van een bloedsomloop benoemen.
Basisstof 2
13.2.1 Je kunt verschillende circulatiesystemen bij dieren herkennen.
13.2.2 Je kunt de functies van een bloedsomloop benoemen.
Binnen is beginnen
Telefoon in de telefoontas
Boek, schrift en planning mapje pakken
Controleer je agenda en werkoverzicht
Verder werken aan je maakwerk, aftekenen en nakijken
14:25 filmpje basisstof 2
Open bloedsomloop
Gesloten bloedsomloop
Enkelvoudige bloedsomloop
Dubbele bloedsomloop
Amfibie
Reptiel
Binnen is beginnen
Telefoon in de telefoontas
Boek, schrift en planning mapje pakken
Controleer je agenda en werkoverzicht
Verder werken aan je maakwerk, aftekenen en nakijken
14:20 uitleg basisstof 3
Basisstof 3
13.3.1 Je kunt de delen van een hart met hun functies en kenmerken benoemen.
13.3.2 Je kunt de werking van het hart beschrijven en uitleggen.
Binnen is beginnen
Telefoon in de telefoontas
Boek, schrift en planning mapje pakken
Controleer je agenda en studiewijzer
Verder werken aan je maakwerk
Aftekenen en nakijken als een basisstof af is
Om 13:10 bespreken we opdracht 18 van basisstof 2
Basisstof 4
13.4.1 Je kunt de delen van het bloedvatenstelsel benoemen en daarin het zuurstofgehalte, koolstofdioxidegehalte, glucosegehalte en de stroomrichting van het bloed aangeven.
13.4.2 Je kunt de verschillen en overeenkomsten tussen de foetale bloedsomloop en die na de geboorte benoemen.
Binnen is beginnen
Telefoon in de telefoontas
Boek, schrift en planning mapje pakken
Controleer je agenda en studiewijzer
Verder werken aan je maakwerk
Aftekenen en nakijken als een basisstof af is
Voor geboorte
Na geboorte
Basisstof 5
13.5.1 Je kunt uitleggen wat de relatie is tussen de kenmerken en functies van aders, slagaders en haarvaten en hun bouw en werking.
13.5.2 Je kunt het verloop van bloeddruk en stroomsnelheid in de delen van het bloedvatenstelsel toelichten.
Bloedvaten
Slagader van het hart weg, hoge bloeddruk, dikke wanden, diep in lichaam
Haarvaten één cellaag dik, kringspiertjes in arteriolen
Aders naar het hart toe, lage bloeddruk, dunne wanden, bevatten kleppen, minder diep in lichaam
Bloeddruk
Druk van bloed tegen wand van hart en bloedvaten
Bovendruk: maximale druk op moment dat kamers samentrekken
Onderdruk: minimale druk tijdens de hartpauze
Bloeddruk meten
Basisstof 6
13.6.1 Je kunt de kenmerken en functies van weefselvloeistof en lymfe benoemen.
Weefselvloeistof
Hoge druk begin haarvat zorgt voor filtratie
Grote eiwitmoleculen in haarvat verhogen osmotische waarde
Colloïd-osmotische druk zorgt voor absorptie
Lymfe
Niet alle weefselvloeistof terug haarvat in
Lymfeknopen
Rechterlymfestam en borstbuis
Open en gesloten bloedsomloop, enkelvoudige en dubbele bloedsomloop, bloedsomloop embryo
Onderdelen hart, bloedsomloop door hart, hartritme
Slagaders, haarvaten en aders, bloeddruk
Bloedplasma, rode en witte bloedcellen, bloedplaatjes, bloedstolling
Weefselvloeistof en lymfevloeistof