Nieuwsartikel lezen

• Nederlands
• Praktijkonderwijs
• MBO
• Leerjaar 5
• Studiejaar 1

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Lesplanning

• Voorkennis activeren 
• Leerdoelen van de les 
• Opdracht: structuur woorden herkennen
• Nabespreken structuurwoorden in interview
• Uitleg: begin, midden en eind
• Uitleg: belangrijk en minder belangrijk in tekst
• Werkblad
• # Exit ticket 

VOORKENNIS

Bad Bunny treedt op bij Super Bowl: 'Liefde is krachtiger dan haat'

De Seattle Seahawks hebben de Super Bowl gewonnen. Dat is een beroemde American Football-wedstrijd. Het is de grootste sportwedstrijd van de Verenigde Staten.

Seattle Seahawks won met 29-13 van New England Patriots.

vragen

• Welk woord verwijst terug naar de Super Bowl?
• Welk woord verbindt zinnen?
• Zie je een woord dat iets uitlegt?

Vragen aan de klas:

Welk woord verwijst terug naar de Super Bowl?

Antwoord: dat

Welk woord verbindt zinnen?

Antwoord: is

Zie je een woord dat iets uitlegt?

Antwoord: dat

Zeg daarna:

Dit zijn structuurwoorden.

Die helpen je om te begrijpen waar een tekst over gaat.

           Leerdoelen

• Ik kan in een nieuwsartikel begin, midden en eind herkennen
• Ik kan het belangrijkste onderwerp en minder belangrijke onderwerpen noemen

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

Inleiding

Vandaag lezen we samen een nieuwsartikel.

Je leert hoe je de volgende vragen kan vinden in het nieuwsartikel:

• wat is het belangrijkste onderwerp?
• wat is minder belangrijk?
• wat is het doel is van begin, midden en eind?

Dat heb je nodig voor examenopdracht 10.

jeugdjournaal.nl

Structuurwoorden herkennen in het artikel

We gaan eerst kijken hoe de tekst is opgebouwd.

Dat doen we door te zoeken naar structuurwoorden.

Opdracht:

Onderstreep verwijswoorden → verwijst naar een persoon, een ding of iets dat al genoemd is

Omcirkel verbindingswoorden → verbinden zinnen of delen van zinnen. Ze leggen iets uit of voegen iets toe.

Onderstreep signaalwoorden → laten zien wat er gebeurt in de tekst. Ze geven volgorde, tijd of reden aan.

Structuurwoorden

Een verwijswoord verwijst naar:

een persoon

een ding

iets dat al genoemd is

Voorbeelden:

ik, jij, hij, zij

dit, dat

mij, hem, haar

Voorbeeld:

Ik luister naar een lied. 

Het raakt mij.

Het verwijst naar het lied.

Verbindingswoorden verbinden zinnen of delen van zinnen.

Ze leggen iets uit of voegen iets toe.

Voorbeelden:

en

maar

omdat

dus

Voorbeeld:

Ik luister vaak naar dit lied, omdat ik de tekst herken.

Signaalwoorden laten zien wat er gebeurt in de tekst.

Ze geven volgorde, tijd of reden aan.

Voorbeelden:

eerst

daarna

dan

daarom

Voorbeeld:

Eerst luister ik naar het lied.

Daarna zing ik mee.

• Verwijswoorden: wijzen naar iets
• Verbindingswoorden: plakken zinnen aan elkaar
• Signaalwoorden: laten zien wat er gebeurt

Bad Bunny treedt op bij Super Bowl: 'Liefde is krachtiger dan haat'

De Seattle Seahawks hebben de Super Bowl gewonnen. Dat is een beroemde American Football-wedstrijd. Het is de grootste sportwedstrijd van de Verenigde Staten.

Seattle Seahawks won met 29-13 van New England Patriots.

Optreden

Bij de Super Bowl gaat het niet alleen om sport. In de rust van de wedstrijd treedt altijd een beroemde artiest op. Nu was dat Bad Bunny, een rapper en zanger uit Puerto Rico. Veel mensen waren benieuwd wat de artiest zou gaan doen. Vorige week had hij nog kritiek op de regering van president Donald Trump. Tijdens dit optreden liet hij vooral zien dat iedereen bij Amerika hoort en dat het niet uitmaakt waar je vandaan komt. Ook was boven hem de tekst te zien: "Het enige dat krachtiger is dan haat, is liefde."

Trump: 'verschrikkelijk'

Na afloop van het optreden liet de Amerikaanse president Trump weten dat hij het optreden "absoluut verschrikkelijk" en "een van de slechtste ooit" vond.

Wie is Bad Bunny?

Bad Bunny komt uit Puerto Rico. Hij zingt en rapt in het Spaans. Een tijdje geleden won hij een grote muziekprijs - een Grammy - voor het beste album. Al vier keer was hij de meeste beluisterde artiest ter wereld op Spotify. Veel mensen vinden hem de beste Spaanstalige artiest ooit. Maar in Nederland is hij niet heel erg bekend.

Begin – Midden – Eind bepalen

Een nieuwsartikel heeft drie delen. We gaan kijken waar elk deel zit.

Begin → zegt wat er gebeurd is

• Super Bowl gewonnen
• Waar gaat het nieuws over

Midden → geeft uitleg en details

• Optreden van Bad Bunny
• Wat hij liet zien

Eind → extra informatie of achtergrond

• Reactie Trump
• Wie Bad Bunny is

Het artikel gaat vooral over het optreden van Bad Bunny.

Begin – Midden – Eind bepalen

Schoolreis

De school gaat volgende maand op schoolreis naar Duinrell.

De leerlingen gaan zwemmen en in attracties.

De bus vertrekt om 9.00 uur vanaf school.

De mentor zegt dat iedereen een lunch mee moet nemen.

Duinrell is gekozen omdat veel leerlingen daar graag heen willen.

Opdracht

Begin – Midden – Eind

antwoorden

• Begin → schoolreis naar Duinrell
• Midden → activiteiten en informatie over de dag
• Eind → waarom Duinrell is gekozen

Begin – Midden – Eind bepalen

Nieuwe sportclub

In onze wijk komt een nieuwe voetbalclub.

Veel kinderen willen zich aanmelden.

De club traint twee keer per week op het nieuwe veld.

De trainers zijn oud-spelers van ADO Den Haag.

De club hoopt dat kinderen meer gaan bewegen.

Opdracht

Begin – Midden – Eind

antwoorden

• Begin → nieuwe voetbalclub in de wijk
• Midden → info over trainen en trainers
• Eind → doel van de club

Belangrijk en minder belangrijk in tekst

Stap 1: Belangrijk betekent: Dit moet in de samenvatting. Zonder dit klopt het verhaal niet.

             Belangrijk = Waar gaat het artikel vooral over?

Stap 2: Bad Bunny treedt op bij Super Bowl: ‘Liefde is krachtiger dan haat’

             De Seattle Seahawks hebben de Super Bowl gewonnen. 

             Dat is een beroemde American Football-wedstrijd. 

             Het is de grootste sportwedstrijd van de Verenigde Staten.

             Seattle Seahawks won met 29-13 van New England Patriots. 

Belangrijkste onderwerp:

De titel gaat over Bad Bunny en zijn optreden.

Dus dit is waarschijnlijk het belangrijkste onderwerp.

De eerste alinea vertelt dat Seattle de Super Bowl won.

Maar gaat het artikel vooral over de wedstrijd?

Of over het optreden?

Het optreden van Bad Bunny bij de Super Bowl en zijn boodschap.

Het artikel gaat vooral over het optreden van Bad Bunny.

Belangrijk en minder belangrijk in tekst

Stap 3: Wat wordt ook genoemd, maar is niet het hoofdonderwerp?
    

              We lezen samen verder.

              Minder belangrijke onderwerpen:

              Deze informatie helpt om het verhaal te begrijpen, maar het is niet de kern.

Stap 4: Oefenen met een werkblad

Stap 5: In je samenvatting schrijf je vooral over het belangrijkste onderwerp.

              Minder belangrijke onderwerpen noem je kort. 

• Uitslag van de wedstrijd
• Reactie van Trump
• Achtergrondinformatie over Bad Bunny

• Wie won de wedstrijd?
• Wat vond Trump?
• Wie is Bad Bunny?

antwoorden

1. Nieuw sportveld

2. Babyolifant geboren

3. Minder bussen door staking

4. Muziekfestival in Den Haag

Het artikel gaat vooral over het optreden van Bad Bunny.

EXIT TICKET

Exit ticket

Vandaag hebben we geleerd hoe je een nieuwsartikel beter begrijpt.

We hebben geoefend met:

• Structuurwoorden zoeken
• Het belangrijkste onderwerp vinden
• Minder belangrijke dingen herkennen
• Het doel van begin, midden en eind bepalen
• Dit heb je nodig voor examenopdracht 10.

           Aan de slag met je woordenboek

Je gaat verder met je eigen woordenboek maken.

» Eerst schrijf je het woord op, daarna zoek je de betekenis van het
   woord op.

» Je kunt hiervoor een online woordenboek of chat GPT gebruiken.

» De betekenis van het woord schrijf je in je eigen woorden op.

» Ook schrijf je een goede zin met het woord.

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen