MTH les 5 - Temperatuur

• New lesson editor
• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 1

Planning

Welkom en presentie

MTH -les:

Lichaamstemperatuur / Koorts

Huiswerk opdracht

Uitleg presentatie thema 1

Leerdoelen

Aan het einde van de les:

• Weet je wat een normale lichaamstemperatuur is

• Wat de symptomen van een verhoogde lichaamstemperatuur zijn

• Op welke manieren de temperatuur gemeten kan worden

• Hoe je de temperatuur als assistente kan meten

• Wanneer we spreken van onderkoeling of koorts

• Wanneer een patiënt door een dokter gezien moet worden

• Welke adviezen je zelf kan geven

Lichaamstemperatuur

Als doktersassistenten meten we regelmatig de lichaamstemperatuur.

Het bekendste doel is: Vaststellen of er sprake is van koorts

Welke andere redenen zijn er om de temperatuur te meten?

Doelen van temperaturen

• Koorts opsporen

• Onderkoeling vaststellen

• Controle bij ziekte of herstel

• Effect van (koortsverlagende) medicatie beoordelen

• Diagnose ondersteunen (in combinatie met andere symptomen)

• Na een operatie / ingreep (infecties/complicaties opsporen)

• Ziektes vroegtijdig herkennen (met name kinderen krijgen snel koorts)

Verhoogde lichaamstemperatuur

Normale reactie van het lichaam op bijvoorbeeld een besmetting met ziektekiemen

Mogelijke symptomen:

1. Rillen of zweten

2. Warm aanvoelen / rood gezicht

3. Vermoeidheid

4. Hoofdpijn en spierpijn

5. Versnelde hartslag

6. Verminderde eetlust
   

Het afweersysteem is hard aan het werk om de ziektekiemen beter te bestrijden. Koorts heeft dus ook een functie! Maar kost het lichaam wel energie.

Het totaalbeeld is over het algemeen belangrijker dan de hoogte van de temperatuur!

Temperaturen

Het lichaam heeft niet overal dezelfde temperatuur

• Schiltemperatuur = buitenkant van het lichaam = gemiddeld 33*C

• Kerntemperatuur = binnenkant van het lichaam = gemiddeld 37*C

Het meten van de schiltemperatuur is geen betrouwbare methode

Om in de praktijk de lichaamstemperatuur te meten, moeten we dus de kerntemperatuur meten

Meet methoden

• Oraal

• Axillair

• Temporaal

• Rectaal

• Tympanisch

Orale meting

Oraal = In de mond

• Uitleg: De thermometer wordt onder de tong geplaatst.

• Voordeel: Gemakkelijk en snel.

• Nadeel: Minder betrouwbaar. Niet geschikt bij jonge kinderen of verwarde patiënten. Niet binnen 20 minuten na eten/drinken/roken.

• Correctie: Ongeveer +0,3 °C tot +0,5 °C

Axillaire meting

Axillair = Onder de oksel

• Uitleg: De thermometer wordt onder de oksel geplaatst.

• Voordeel: Gemakkelijk en snel.

• Nadeel: Minder betrouwbaar. Wordt beïnvloed door zweten en wrijven.

• Correctie: Ongeveer +0,5 °C tot +1.0°C

Temporale meting

Temporaal = het voorhoofd

• Uitleg: Met een infraroodthermometer wordt de temperatuur aan het voorhoofd of bij de slaap (arteria temporalis) gemeten.

• Voordeel: Niet-invasief en comfortabel.

• Nadeel: Minder betrouwbaar. Gevoelig voor omgevingstemperatuur en zweet.

• Correctie: Ongeveer +0,3 °C tot +0.6°C

Tympanische meting

Tympanisch = Het trommelvlies, in het oor

• Uitleg: Met een oorthermometer wordt met infraroodstraling de temperatuur van het trommelvlies gemeten.

• Voordeel: Snel en redelijk betrouwbaar.

• Nadeel: Minder nauwkeurig bij oorsmeer of verkeerde plaatsing.

• Correctie: Ongeveer +0,1°C tot +0,3 °C

Rectale meting

Rectaal = In de anus (kont)

• Uitleg: De thermometer wordt voorzichtig in de anus ingebracht.

• Voordeel: Zeer nauwkeurig, vooral bij baby’s en jonge kinderen.

• Nadeel: Minder prettig en intiem voor de patiënt.

• Correctie: Niet nodig. Meest nauwkeurige methode!

Welke methode?

Wanneer patiënten hun temperatuur doorgeven, vraag altijd hoe en wanneer deze gemeten is. Waarom is dit belangrijk?

In de praktijk meten we vaak tympanisch, soms rectaal. Dit zijn de meest betrouwbare manieren.

Zoek op, en schrijf op, hoe je deze metingen uitvoert (leren voor toets)

Aandachtspunten

• Kies voor de meest betrouwbare manier die mogelijk / wenselijk is

• Controleer hoe en wanneer iemand zelf gemeten heeft, en voer zo nodig een correctie uit

• Kinderen <3 maanden altijd rectaal meten!
  

• Let op bij patiënten met: Aandoeningen aan het rectum, verhoogde kans op bloedingen, met hevige diarree, of bekend met rectale tumoren

Interpretatie

• < 35.0°C ondertemperatuur (hypothermie)

  • Pasgeborenen, patiënten in shock, near drowning, diabetisch coma, kou, alcohol- of drugsgebruik, sepsis

• 36.0°C -37.5°C - Normale temperatuur

• 37.5°C -38.0°C - Subfebriele temperatuur (licht verhoogd)

• 38.0- 42: °C - Koorts

• > 42.0°C - Hyperpyrexie (ontregeling van het temperatuur centrum in de hersenen of ernstige infecties

Factoren die van invloed zijn

•Hoog door lichaamsbeweging

•Schommeling gedurende de dag (in de ochtend lager dan in de avond)

•Menstruatiecyclus (0,5 ↑ vanaf eisprong-menstruatie)

•Meet bij voorkeur op dezelfde wijze en tijden (optimale vergelijking van de uitslag)

Opdracht - Wanneer naar de dokter ?

Zoek op wanneer er direct contact opgenomen moet worden met een arts, en wanneer koorts een reden is om toch een afspraak te maken bij een arts.

Noteer welke adviezen je aan iemand met koorts kan geven

Bronnen: Thuisarts.nl , Triagewijzer

Zelfstudie , belangrijk voor de toets en het toekomstige werk

Presentatie Thema 1

Opdracht maken

Groepen maken

Huiswerk bespreken

Huiswerk

Bestudeer het boek

Medisch Technisch Handelen voor doktersassistenten H5.4

Maak de opdracht over Koorts af

Werken aan de presentatie