9.3 Omslagpunten in ecosystemen

9.3 Omslagpunten in ecosystemen

Plastic vergaat niet.
Plastic wordt steeds
kleiner, het probleem
wordt steeds groter.

1 / 26
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

This lesson contains 26 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson

9.3 Omslagpunten in ecosystemen

Plastic vergaat niet.
Plastic wordt steeds
kleiner, het probleem
wordt steeds groter.

Deze les: 

- 9.3 Omslagpunten (25 min)

- Opdrachten (15 min)

- Afsluiting (5 min)


Leerdoelen 9.3

  • Ik kan de begrippen persistent, accumulatie (4V), microplastics en biologisch afbreekbaar uitleggen

  • Ik kan uitleggen wat een omslagpunt (van een ecosysteem) is en hierbij het begrip dynamisch evenwicht, abiotisch en biotische factoren gebruiken.

  • Ik kan uitleggen hoe omslagpunten leiden tot veranderingen tijdens successie (4V) en welke invloed verstoringen hierbij kunnen hebben.

  • Ik kan uitleggen wat een gradiëntenecosysteem is.


Gezondheidsrisico's?

Is nog weinig over bekend


Nanoplastics bij algen: belemmering fotosynthese


Microplastics bij mens en dier: 

- Veroorzaken ontstekingen 

- Schadelijke  stoffen kunnen aan de plastics hechten en beïnvloeden de hormoonhuishouding of zijn kankerverwekkend. 

Plastic



- Plastic is niet biologisch afbreekbaar (persistent), oftewel 

kan niet omgezet in anorganische stoffen. 

- grote stukken vallen uiteen in kleine deeltjes, microplastics

die weer verder uiteenvallen in nanoplastics.

- Nanoplastics worden opgenomen in cellen en 

komen daardoor in organismen en  de voedselketen terecht.

Persistentie en accumulatie

Persistent = "volhardend", niet of slecht biologisch afbreekbaar --> ophoping in het lichaam (bijv. vetweefsel)


Gevolg?

Accumulatie (ophoping) in de voedselketen

Wat betekent het als een stof persistent is en wat kan dat voor gevolg hebben?

Leerdoelen 9.3

  • Ik kan de begrippen persistent, accumulatie (4V), microplastics en biologisch afbreekbaar uitleggen

  • Ik kan uitleggen wat een omslagpunt (van een ecosysteem) is en hierbij het begrip dynamisch evenwicht, abiotisch en biotische factoren gebruiken.

  • Ik kan uitleggen hoe omslagpunten leiden tot veranderingen tijdens successie (4V) en welke invloed verstoringen hierbij kunnen hebben.

  • Ik kan uitleggen wat een gradiëntenecosysteem is.


Lees blz. 25:

'Omslagpunten in de biosfeer' 



Wat is een omslagpunt in een ecosysteem en waardoor wordt dit veroorzaakt?




5

minute

00

second

Stabiel ecosysteem

Ecosystemen zijn tot een bepaald niveau stabiel: dynamisch evenwicht

=> schommelingen in abiotische of biotische factoren kunnen worden 'hersteld'.

 (bijv. in temperatuur of in aantallen van 

predatoren)


Bijv. zeehondenpopulatie in Waddenzee

herstelt van virusziekte.
 


Omslagpunt

  • Veranderingen kunnen zich opstapelen, tot het ecosysteem instabiel wordt. 

  • Na het overtreden van het omslagpunt ontstaat een nieuw ecosysteem en  terugkeer naar het oude ecosysteem is dan niet meer zo makkelijk.

  • In het nieuwe ecosysteem zie je meestal verlies van biodiversiteit.

Biodiversiteit

Leerdoelen 9.3

  • Ik kan de begrippen persistent, accumulatie (4V), microplastics en biologisch afbreekbaar uitleggen

  • Ik kan uitleggen wat een omslagpunt (van een ecosysteem) is en hierbij het begrip dynamisch evenwicht, abiotisch en biotische factoren gebruiken.

  • Ik kan uitleggen hoe omslagpunten leiden tot veranderingen tijdens successie (4V) en welke invloed verstoringen hierbij kunnen hebben.

  • Ik kan uitleggen wat een gradiëntenecosysteem is.


Hoe leiden omslagpunten tot veranderingen tijdens successie?

Successie: een merkbare verandering vindt plaats in de soortensamenstelling binnen een habitat.


Sprake van een reeks omslagpunten:

- andere soorten

- andere abiotische factoren

- kan niet zomaar terug

- vaak grotere biodiversiteit

Successie


Climaxstadium

Pionierstadium

Gradiëntecosysteem

Eigenschappen van de stadia van successie

Primaire en secundaire successie

(herhaling H8) Wat is een kenmerk van pioniersoorten? (meer antwoorden mogelijk)

A

Veel zaden

B

Grote zaden

C

Leven vaak in symbiose

D

Brede tolerantiegrenzen voor abiotische factoren

Aan de slag! (15min)

- Maken 9.3 - opdr. 34 t/m 40

- Maken 9.2 - opdr. 28 'indicatorsoorten'



9.2 - Indicatorsoorten

Kies de juiste term en geef aan welke info deze indicatorsoorten geven: 


1. Watermijten komen voor in zuurstofrijk water. Indicatorsoort  voor voedingsrijk / voedselarm water.


2. Zilverschoon is een plantje dat veel langs de kant van de kant van de weg groeit. Indicatorsoort voor: licht aangedrukte bodem / losse, luchtige bodem