H7: Nederland na 1945
7.3: Gezag onder vuur
H7: Nederland na 1945
7.3: Gezag onder vuur
Wat weet je nog van de vorige les?
Leerdoelen
1. Je kunt uitleggen hoe de verzuiling invloed had op het ontstaan van de Nederlandse verzorgingsstaat.
2. Je kunt uitleggen hoe consumptiemaatschappij in de jaren zestig leidde tot veranderingen in de Nederlandse samenleving.
Samen leven?
Na de WOII leefden mensen in Nederland apart van elkaar in 4 stromingen: protestanten, katholieken, socialisten en liberalen.
Deze groepen hadden weinig contact met elkaar en elke groep had een eigen krant, radio, sportclub etc. Dit noem je verzuiling.
Hieronder wordt de verzuilde samenleving nagespeeld.
Sleep de verzuilde groepen naar de juiste plek:
Katholieken
protestanten
liberalen
socialisten
Verzorgingsstaat
De politiek was ook verzuild, maar de politici werkten wel samen. Zo werkte de regering van Willem Drees (KVP en PVDA) wel samen.
In zijn kabinet kwamen verschillende wetten die burgers beschermden tegen ziekte (WAO), ontslag (WW) of ouderdom (AOW).
Nederland werd langzaam een verzorgingsstaat, waarin de overheid voor de burgers zorgt. Deze sociale wetten werden betaald uit belastingen.
Klik op de spotprent om in te zoomen.
De spotprent beeldt uit de samenwerking in de jaren '50 tussen twee politieke partijen.
Deze samenwerking heette ook wel de rooms-rode coalitie.
Om welke twee politieke partijen gaat het?
ARP en RKSP
KVP en SDAP
KVP en PvdA
PVV en RKSP
Bekijk de afbeelding hiernaast.
Leg in minimaal 2 zinnen uit wat er met deze afbeelding bedoeld wordt. Gebruik in je antwoord sowieso het woord verzorgingsstaat. Verwijs in je antwoord duidelijk naar de bron.
Consumptiemaatschappij
In de jaren 60 bloeide de Nederlandse economie op, onder andere door de verkoop van aardgas uit Groningen. De lonen en werkgelegenheid stegen en in nood kon je een uitkering krijgen.
In de jaren 60 kregen steeds meer gezinnen toegang tot luxeproducten zoals een auto of huishoudelijke apparaten die het huishouden makkelijker maakten.
Langzaam ontstond een consumptiemaatschappij waarin reclames mensen aanmoedigden om zo veel mogelijk nieuwe producten te kopen.
Stelling: 'Nederland kon alleen een consumptiemaatschappij zijn dankzij de gestegen welvaart.'
Klopt deze stelling wel of niet? Leg zo duidelijk mogelijk uit.
Hierna: sleepvraag.
Hieronder zie je een schema. In dit schema moet je oorzaken en gevolgen aangeven.
Sleep de juiste gebeurtenis naar de juiste plaats.
economische groei
consumptie- maatschappij
wederopbbouw
meer welvaart
In de jaren '60 gaan jongeren meer zelf geld verdienen en besteden aan luxe producten. Sleep de woorden naar de juiste kolom:
Basisbehoeften
(primaire behoeften)
Luxeproducten
bier en sigaretten
vrijetijdskleding
brommer
drinken
werkkleding
eten
huur
muziek
Gevolgen
Door de groeiende economie werden werkweken korter, mensen kregen meer vrije tijd.
Veel huishoudens kregen in de jaren 60 een televisie, waarin het nieuws en verschillende meningen te horen/zien waren.
Vooral jongeren begonnen moeite te krijgen met de regels van het verzuilde Nederland. Vanaf 1960 zien we veel ontkerkelijking en ontzuiling.
In de jaren '50 kwam de televisie. Leiders van gelovige zuilen vonden de televisie eerst een bedreiging voor de verzuiling. Uiteindelijk besloten deze leiders om toch ook zelf televisie-uitzendingen te laten maken.
Leg uit waarom de leiders van de gelovige zuilen van gedachten zijn veranderd.
1. Geef eerst de reden waarom de leiders van de gelovige zuilen dachten dat de televisie een bedreiging was
2. Daarna geef je een verklaring waarom de leiders toch besloten om zelf tv-uitzendingen te maken.
Exit-ticket!
Laat zien dat je de leerdoelen beheerst.
1. Leg uit hoe de verzuiling zorgde voor een verzorgingsstaat.
2. Leg uit welke veranderingen de consumptiemaatschappij met zich meebracht.
Werktijd
Havo
VWO
Klaar?
Maak 7.3: Gezag onder vuur
Opdr. 1a - 12b
Maak 7.3: Gezag onder vuur
Opdr. 1a - 11b
Nakijken via Tijd voor GS.
H7: Nederland na 1945
7.3: Gezag onder vuur
Wat weet je nog van de vorige les?
Leerdoelen
1. Je kunt voorbeelden van bevolkingsgroepen/subculturen geven die zich in de jaren zestig tegen de vorige generatie verzetten.
Jongerenculturen
De generatie vlak na de WOII noem je de babyboomgeneratie. In de jaren 60 was het deze generatie die zich meer gingen afzetten tegen hun ouders, de overheid en de kerk.
Door een eigen studie en inkomsten waren deze jongeren namelijk zelfbewuster geworden.
Er ontstonden specifieke jeugdculturen zoals die van de Provo's en de Hippies die een geheel eigen leefstijl creëerden, vaak tot ergernis van de oudere burgers.
Tweede Feministische Golf
Ook vrouwen eisten hun rechten op.
Tijdens de Tweede feministische golf kwam o.a. de actiegroep 'Dolle Mina' op die aandacht wilde voor gelijke salarissen, kinderopvang, leidinggevende functies voor vrouwen en abortus.
De actie 'Baas in eigen buik' trok bijvoorbeeld veel aandacht. De emancipatie-acties hadden succes en zouden leiden tot aanpassingen in de Nederlandse wetgeving.
Nederland werd na de Tweede Wereldoorlog een ontzuilde samenleving. Daarbij speelden de volgende drie ontwikkelingen een rol: 1 invoering van het Marshallplan 2 ontstaan van een jongerencultuur 3 welvaartsstijging en economische groei Wat is de juiste tijdsvolgorde van deze ontwikkelingen?
Tweede Wereldoorlog → 1 → 2 → 3 → ontzuilde maatschappij
Tweede Wereldoorlog → 1 → 3 → 2 → ontzuilde maatschappij
Tweede Wereldoorlog → 2 → 1 → 3 → ontzuilde maatschappij
Tweede Wereldoorlog → 2 → 3 → 1 → ontzuilde maatschappij
Uit een boek over de muziek van The Beatles: De muziek van de Engelse popgroep The Beatles, uit de zestiger jaren, komt eigenlijk van de andere kant van de oceaan. Net als de glimmende jukeboxen, de grote, luxe koelkasten, de spijkerbroeken en natuurlijk de rock-’n-roll van Elvis Presley. Bij de muziek horen de langere haren van de jongens en de korte minirokjes van de meisjes. Welk begrip hoort bij bovenstaande tekst?
Individualisering
Tweede Feministische Golf
Jongerencultuur
Secularisatie
Sleep de woorden naar de juiste afbeelding:
Nozems
Hippies
Provo's
Sleep de woorden naar de juiste plek in de afbeeldingen:
invloed van Engelse en Amerikaanse popmuziek
steeds langer onderwijs
Hippies
meer geld
Nozems
meer vrije tijd
Provo's
Werktijd
Havo
VWO
Klaar?
Maak 7.3: Gezag onder vuur
Opdr. 1a - 12b
Maak 7.3: Gezag onder vuur
Opdr. 1a - 11b
Nakijken via Tijd voor GS.