Start CE26 Homeros Odyssee
Start CE26
Homeros Odyssee
Lesson duration is: 45 minItems in this lesson
Start CE26
Homeros Odyssee
Wie is de grote held van de Odyssee?
Wanneer leefde Homeros?
12e eeuw v.C.
8e eeuw v.C.
4e eeuw v.C.
rond het jaar nul
Waar kwam Homeros vandaan?
Smyrna, net als ἀγιος Νικολαος
Athene, net als de tragedieschrijvers
Troje, daarom schreef hij er zoveel over
Ergens in of in de buurt van Klein-Azië
Wat is een epos?
Een heldendicht
Een nieuwe actie van TNT: e-pos
Een oorlogsbeschrijving
Een computerspel
Wat is bijzonder aan Homeros' taalgebruik?
Hij zegt vaak hetzelfde
Hij gebruikt verschillende dialecten door elkaar
Hij gebruikte soms 'oud-Griekse sttraattaal'
Hij geeft mensen en soms ook dingen een soort bijnaam
Wat is 'orale traditie'?
De oude gewoonten van tandartsen
Het mondeling doorgeven van verhalen
Het hardop bestuderen van oude teksten
Het bespreken van teksten
Wat is kenmerkend voor Griekse poëzie?
Het gebruik van rijm
Het gebruik van ritme, metrum
Het gebruik van stijlmiddelen
Het gebruik van moeilijke woorden
Wat is 'de homerische kwestie'?
volgende video: over orale traditie, helemaal interessant maar kijk vooral even vanaf 3.45 en vanaf 10.34 (met muziek!) om mee te maken hoe het is als een echte verteller een epos vertelt!
Hoe ontstond de Odyssee?
orale traditie (= mondelinge overlevering)
zangers gaven verhalen mondeling door
ἀοιδός: bard/troubadour
professionals: ze kenden (hun versie van) de hele Odyssee (o.i.d) uit hun hoofd
geïnspireerd door de muze (Kalliope)
werk in uitvoering
start bij Mykeense beschaving
vanaf 11e eeuw vC verspreid naar Klein-Azië
eerst via het Aeolische dialect (de eilanden)
dan via het Ionische dialect (het vasteland)
tekst die goed werkte (formule) bleef
dit in de loop van enkele eeuwen!
kortom:
de epische taal was een kunsttaal
samengesteld uit verschillende tijden en verschillende dialecten
daardoor soms ook anachronismen
maakte gebruik van herhalingen en vaste formuleringen (formules)
Wat hoort bij elkaar?
ἀοιδός
Ilion
Klein-Azië
orale traditie
epos
Troje
monde-linge overleve-ring
professionele zanger
Ionisch dialect
helden-dicht
jaarprogramma (G6)
(G5 aangepaste versie periode 1,2)
Homeros' Odyssee: Griekse teksten en teksten in vertaling
Cultuur voor de context
600 regels Grieks
658 regels + 4 blz. vertaalde teksten
hard doorwerken: 40 regels per week! (powerpoints)
jaarprogramma
40 regels per week vertalen
samenvatting syllabus (facultatief)
wekelijkse bonusopdrachten
3x SE: elk 25% van je SE cijfer, elk 120 minuten
SE1: syllabus + NL + Griekse teksten t/m hst 3 regel 129 (+/-120)
SE2: syllabus + NL + Griekse teksten t/m hst 8 regel 490 (+/- 240)
SE3: syllabus + NL + Griekse teksten t/m einde pensum (+/- 240)
vrijdag 22-5: CE Grieks
De examenbundel
- alle verplichte teksten (Grieks en Nederlands)
- alle verplichte cultuur: hst. 18 syllabus; uitgewerkt in boek
- hst 14 antwoorden op de vragen bij de aantekeningen (!)
- hst. 15 proefvertalingen om te oefenen
- hst. 16 taaleigen (specifiek Homeros)
- hst. 17 Stijlmiddelen etc. (vooral herh)
- hst. 19 woordenlijst om niet te gebruiken! <3 woordenboek
En dan dus Grieks...
op z'n Homeros!
Wat betekent dit concreet
Zie ook hoofdstuk 'taaleigen' in het boek!
In de tekst bijvoorbeeld:
verschillende dialectvormen naast elkaar
namen hadden vaak een vast bijvoeglijk naamwoord (per naamval een andere): het epitheton ornans
vanwege het ritme (metri causa) worden sommige vormen aangepast
verschillende dialectvormen naast elkaar
Voorbeelden:
gen. ev. van woorden op ος: οιο i.p.v. ου
gen. ev. van woorden op ης: αο of εω i.p.v. ου
gen. mv. van woorden op ης, α, η: αων of εων i.p.v. ων
dat. mv. van woorden op ης, α, η: ῃσι(ν) i.p.v. αις
dat. mv. van woorden op ος, ον: οισι(ν) i.p.v. οις
dat. mv. van gem. declinatie: εσσι(ν) i.p.v. σι(ν)
epitheton ornans
lett: versierend bijv. nw. (mv. epitheta ornantia)
vaste combinatie die niet altijd relevant is in de context
formule: bouwsteen voor de dichter
voorbeelden:
de snelvoetige Achilles
de uilogige Athene
de stralende Odysseus
metri causa
om een goed ritme in stand te houden:
metrische verlenging: ε wordt ει, ο wordt ου
diectasis: uitrekken van een lange klinker: ἕηκε ἧκε
vormen met enkele of dubbele medeklinkers:
Ἀχιλῆος naast Ἀχιλλεύς
meestal geen augment
Een vast bijvoeglijk naamwoord heet:
diectasis
epitheton ornans
metri causa
verlenging
Het meervoud van epitheton ornans is
epitheta ornans
epitheton ornantia
epitheta ornanta
epitheta ornantia
Wat hielp de ἀοιδός bij het vertellen/zingen van zijn verhaal?
formules
berekeningen
het encheiridion
experimenten
En hoe ziet die epische kunsttaal eruit:
Voorbeelden uit het prooimion (de inleiding)
van de Ilias
verschillende dialectvormen naast elkaar
Voorbeelden:
gen. ev. van woorden op ος: ;οιο i.p.v. ου
gen. ev. van woorden op ης: αο of εω i.p.v. ου
gen. mv. van woorden op ης, α, η: αων of εων ;i.p.v. ων
dat. mv. van woorden op ης, α, η: ῃσι(ν) i.p.v. αις
dat. mv. van woorden op ος, ον: οισι(ν) i.p.v. οις
dat. mv. van gem. declinatie: εσσι(ν) i.p.v. σι(ν)
kleine woorden - grote verschillen
αἰ = εἰ
αἱ = aanw.vnw./bezit.vnw./pers.vnw.
ταὶ = betr.vnw. (soms zonder tau)
ἑος = ὁς = bezit.vnw.
ἐνι = ἐν
ἐς = εἰς
ἀταρ/αὐταρ = maar, en
τοι: dat sg (= σοι) óf partikel (= heus, werkelijk)
èta
&co
ἤ = dan (bij comp) / of
ἦ = in een vraag. 1. ...of… 2. werkelijk? Soms/heus?
ἠδε = en
ἤδη = eindelijk, nu, weldra
ἡ δε = en/maar zíj (onderwerpswissel)
ἤν = 1. impf hij/zij was 2. = ἐαν = εἰ ἀν
ἡν = aanw.vnw./bezit.vnw./pers.vnw.
Noteer waar je nog vragen over hebt/ waar je je zorgen om maakt/ waar je naar uitkijkt/wat dan ook bij Grieks!
En nu:
zelf aan de slag!
Oefenen, oefenen,
oefenen.
En dan herhalen, herhalen, herhalen!