Het Romeinse Rijk
4. D opkomst van het christendom
Het Romeinse Rijk
4. D opkomst van het christendom
Leerdoelen
Ik kan uitleggen hoe het christendom ontstond.
Ik kan beschrijven waardoor de Joden verspreid raakten over het Romeinse rijk.
Ik kan uitleggen hoe het christendom de Romeinse staatsgodsdienst werd.
Ik kan beschrijven hoe het christendom werd verspreid en door de Romeinen werd bestreden
Wat weet jij eigenlijk van het christendom?
Het ontstaan van het christendom:
63 v.Chr. Romeinen veroveren Judea (Palestina)
Hier wonen Joden, zij geloven in één god en niet zoals de Romeinen in meerdere goden.
Monotheïsme: een godsdienst met maar één god
Opstanden onder de Joden:
oorzaken:
Judea wordt een provincie en de joden moeten hoge belastingen betalen.
Joden worden beledigd.
de tempel wordt verwoest.
Opstanden onder de Joden:
gevolgen:
opstanden en oorlogen
Joden worden vermoord, weggejaagd of als slaaf afgevoerd.
hoop op de messias, verlosser groeit
Jezus van Nazareth
Jezus is een Joodse man die rondreist in de streek Palestina en vertelt dat God goede mensen beloont en slechte mensen straft.
Jezus krijgt veel aanhangers.
De Romeinen vinden hem daarom gevaarlijk. Ze nemen hem gevangen en kruisigen hem, de straf voor een opstandige slaaf.
Heeft Jezus echt bestaan?
Historici vermoeden van wel, hoewel er over het leven van Jezus geen (geschreven) bronnen zijn.
Ook de Romeinen hebben niets opgeschreven over deze persoon.
Alles wat wij van hem weten is (ongeveer 50 jaar) later opgeschreven, bijvoorbeeld in de Bijbel (Nieuwe Testament).
Christenen
De volgelingen van Jezus noemen zichzelf christenen.
Deze naam komt van Christus, dat 'gezalfde' betekent.
Jezus wordt door zijn volgelingen zo genoemd.
Zij geloven in de woorden die Jezus (via zijn leerlingen) aan hen heeft gegeven:'Iedereen is gelijk voor God en voor ieder goed mens is er een plek in de hemel'.
Christenen in het Romeinse Rijk
Het Christendom verspreidt zich snel in het Romeinse Rijk.
De goede wegen en de aantrekkingskracht van het geloof (gelijkheid in de hemel, goedkoper want geen offers aan verschillende goden) zorgen ervoor dat veel mensen christen worden.
Christenvervolging
Maar christen zijn in het Romeinse Rijk is levensgevaarlijk!
Net als het Jodendom geloven de christenen maar in één god, en dat is niet de Romeinse keizer!
Christenen weigeren de Romeinse goden en de keizer te vereren.
Het gaat slecht met het Rijk, hier krijgen de Christenen de schuld van.
De Romeinse keizers laten daarom de christenen vervolgen en doden...
Keizer Nero
Het colosseum
Constantijn de Grote
Christenen zijn ruim 3 eeuwen vervolgd in het Romeinse Rijk.
Door Constantijn de Grote komt daar een einde aan: kort voor een veldslag zou hij in een visioen een teken hebben gezien met daarbij geschreven de woorden dat de god van de christenen hem de zege belooft.
Hij won de veldslag en werd christen...
...vermoedelijk was de werkelijkheid iets anders: er braken steeds meer rellen uit tussen christenen en Romeinen.
Constantijn bedacht de oplossing: godsdienstvrijheid voor de christenen.
Hij werd zelf pas christen vlak vóór zijn dood.
Staatsgodsdienst
In 380 gebeurt er iets bijzonders: keizer Theodosius verplicht iedereen om christen te worden.
Het christendom wordt staatsgodsdienst en alle andere godsdiensten worden verboden.
Iedereen die niet christen is wordt vervolgd,
Staatsgodsdienst:
380: Keizer Theodosius I verbied het vereren van de Grieks-Romeinse goden en maakt van het christendom de enige toegestane godsdienst.
Staatsgodsdienst: officiële godsdienst van een bepaald land.
Hoe komt het dat vooral arme mensen christen werden?
De christenen zorgden ervoor dat arme mensen omgekocht werden. Als zij christen zouden worden, kregen ze een groot geldbedrag.
Rijke mensen hadden een betere opleiding gehad. Daarom geloofden ze de dingen die de christenen vertelden, niet zo makkelijk.
Christenen hielpen elkaar. Als er één ziek werd of in de problemen kwam, hielpen de anderen hem.
Christenen geloven dat je in de hemel komt als je goed geleefd hebt. Arme mensen hadden een zwaar leven. Zij vonden het fijn dat er na de dood een prettiger leven zou komen.
Welke gebeurtenis is het langst geleden?
Het christendom is staatsgodsdienst.
Het is verboden om christen te zijn. Iedereen die christen is, kan zwaar gestraft worden.
De Romeinse keizer Constantijn wordt christen. Het christendom is niet meer verboden.
Ondanks het gevaar worden steeds meer mensen christen.
Welke gebeurtenis is het minst lang geleden?
Het christendom is staatsgodsdienst.
Het is verboden om christen te zijn. Iedereen die christen is, kan zwaar gestraft worden.
De Romeinse keizer Constantijn wordt christen. Het christendom is niet meer verboden.
Ondanks het gevaar worden steeds meer mensen christen.
Begrippen
Bekeren: iemand een andere godsdienst aan laten nemen (zich bekeren: een andere godsdienst aannemen
Belegering: militaire omsingeling
Bisschop: godsdienstig leider van een kerkprovincie
Godsdienstvrijheid: recht om openlijk een godsdienst uit te oefenen.
Kerk: 1. christelijk gebedshuis 2. organisatie van christenen
Paus: bisschop van Rome en in de oudheid leider van de hele christelijke kerk
Synagoge: joods gebedshuis
leenstelsel (feodalisme)
leenheer
leenman
vazal
Personen
Jezus
Keizer Constantijn
Jaartallen
66 n. C. De joden komen in Judea in opstand
70 n.C. De Romeinen slaan de Joodse opstand neer
132 n.C. Nadat de joden opnieuw in opstand waren gekomen worden ze door de Romeinen uit Jeruzalem verjaagd
+- 30 n.C. Jezus trekt door Judea en sterft aan het kruis
313 n.C. Constantijn geeft de christenen godsdienstvrijheid
392 n.C. Het christendom wordt de staatsgodsdienst