Herhaling H16 afweer

• New lesson editor
• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Hoofdstuk 16

Herhaling van de belangrijkste stof plus vragen

o.a. Gifstoffen

Stofjes die roofinscten en parasieten lokken (zoals sluipwespen) en stofjes die naburige planten waarschuwen (zodat die alvast gifstoffen kunnen gaan maken)

De huid beschermt tegen sterke oververhitting door...

A

talg te produceren

B

bloedvaatjes in de huid te verwijden

C

bloedvaatjes in de huid te vernauwen

D

pigment te maken

Wat wordt bedoeld met 'de huidflora'?

A

bacteriën en gisten die normaal op je huid zitten

B

bacteriën die leven van afvalstoffen en huidschilfers uit zweet

C

kleine plantjes op je huid

D

schimmels die tussen je tenen groeien

Je loopt naar buiten en krijgt het koud. Wat gebeurt er met je huid? Er stroomt meer/minder bloed door de huid

A

meer

B

minder

C

D

Wat is het eerste barrière van de aspecifieke afweer?

A

Een ontsteking

B

Macrofagen

C

Huid/slijmvliezen

D

Lymfocyten

Lysozymen in traanvocht breken de celwand van bacteriën af. Dit is...

A

Aspecifieke afweer

B

Specifieke afweer

C

D

B-lymfocyten maken antistoffen die de bacteriën onschadelijk maken

A

Aspecifieke afweer

B

Specifieke afweer

C

D

Hoe wordt het DNA in de huid beschermd tegen Uv-straling?

Waaruit bestaat een virus?

A

DNA en RNA en eiwitmantel

B

DNA, ribosomen en eiwitmantel

C

DNA of RNA en eiwitmantel

D

RNA, ribosomen en eiwitmantel

Wat is geen ziekteverwekker?

A

Leverinfectie

B

Cholerabacterie

C

Rhinovirus

D

Voetschimmel

Waarom behoort een virus niet tot de levende wezens? (kies het beste antwoord)

A

Een virus bestaat niet uit een of meerdere cellen.

B

In een geïsoleerd virus vindt geen stofwisseling plaats.

C

Virussen kunnen niet zelfstandig voortplanten.

D

Alle antwoorden zijn goed.

VIRUS

De volgende vraag gaat over de replicatie van een DNA-virus

Welke volgorde is de juiste?

1

2

3

4

5

DNA in de celkern brengen

RNA maken (transcriptie)

Eiwitten maken met ribosomen (translatie)

Assembleren van nieuwe virussen

Virus hecht aan gastheercel

Dus... wanneer een DNA-virus zijn gastheer is binnengedrongen, zal deze eerst...

A

Zijn DNA omzetten in RNA

B

Zijn DNA in de celkern brengen

C

Met behulp van ribosomen nieuw DNA maken

D

Met behulp van ribosomen eiwitten maken

Een virus dat RNA als erfelijk materiaal heeft, zal na binnendringen in de cel...

A

RNA omzetten in DNA om in de celkern te brengen

B

het RNA gebruiken om eiwitten te maken

C

het RNA dupliceren

D

RNA in de celkern brengen

Een macrofaag (of fagocyt) kan...

A

alleen bacteriën fagocyteren

B

alleen bacteriën en virussen fagocyteren

C

antistoffen maken

D

alles fagocyteren wat lichaamsvreemd is

Macrofagen uit weefsel en fagocyten uit bloed reageren op de cytokinen / histaminen. Ze bewegen zich naar de gëinfecteerde plek. Ook verlaat vocht de bloedvaten: het weefsel zwelt op.

Beschadigde cellen, mestcellen, granulocyten en macrofagen produceren sigaalstoffen: o.a. cytokinen (door granulocyten) en histaminen (deze laatste worden door mestcellen gemaakt). 

Filmpje: volgende slide

Wat is geen functie van complement eiwitten?

A

aantrekken van fagocyten

B

afbreken van celmembranen

C

aantrekken van macrofagen

D

antigeen presenteren op het celmembraan van geïnfecteerde cel

Hoe 'weet' een fagocyt dat een cel lichaamsvreemd is?

MHC II eiwit

Alleen bij:

-fagocyten/macrofagen

-dendritische cellen

-B-lymfocyten

De cel wordt dan een

antigeenpresenterende cel (APC)

'presenteert' het antigeen (na fagocytose) aan een geschikte T-helpercel

Welke MHC-eiwitten spelen een rol bij levertransplantatie?

A

Alleen MHC eiwitten van het donororgaan

B

MHC eiwitten van het donororgaan en van de ontvanger

C

Alleen MHC eiwitten van de ontvanger

D

Wat is een belangrijke functie van fagocyten bij de afweer?

A

antigeenpresentatie

B

opsonisatie van bacteriën

C

productie van antistoffen

D

productie van MHC-eiwitten

Welke cel gebruikt geen MHC-II om antigenen te presenteren?

A

Macrofaag

B

B-lymfocyt

C

Dendritische cel

D

Cytotoxische T-cel

Welke bewering over MHC-1 is onjuist? Of zijn ze alledrie juist?

A

MHC staat voor 'major histocompatibility complex'

B

Op MHC-1 worden lichaamseigen en lichaamsvreemde antigenen gepresenteerd

C

MHC-1 wordt gepresenteerd door alle lichaamscellen

D

Beweringen A, B en C zijn alle drie juist

Zie ook BINAS tabel 84L

Eerste besmetting: je hebt nog geen geheugencellen, antistofproductie komt langzaam op gang. Je wordt ziek

Tweede besmetting: je hebt wel geheugencellen voor dit antigeen, de antistofproductie is snel en veel (overkill) zodat je niet ziek wordt.

In moedermelk zitten bepaalde antistoffen die de moeder heeft gemaakt.

Juist

Onjuist

Het griepvirus leidt niet tot de vorming van geheugencellen, omdat je ieder jaar wel de griep kunt krijgen.

Macrofagen hebben niets te maken met antistoffen, en zijn alleen belangrijk in de algemene afweer.

Ook zonder Tc cellen kan je een virusinfectie bestrijden, omdat antistoffen ook virussen aanvallen

4 examenvragen

In de afgelopen decennia is in de westerse wereld het aantal gevallen van allergieën en auto-immuunziekten opvallend toegenomen. Eind vorige eeuw publiceerde immunoloog David Strachan een mogelijke verklaring voor deze toename: de hygiëne-hypothese.  

  

Strachan stelt dat een afgenomen blootstelling aan infectiebronnen in de eerste levensjaren leidt tot een abnormaal heftige afweerreactie op ongevaarlijke antigenen later in het leven. De afgenomen blootstelling aan antigenen in de eerste levensjaren is te danken aan vaccinaties, verbeterde hygiëne en het gebruik van antibiotica. 

Baby’s worden geboren met veel T-helpercellen (Th-lymfocyten). Pas na het doormaken van allerlei kinderziektes worden ook cytotoxische T-cellen (Tc-lymfocyten) gemaakt. -Verklaar waardoor een baby na de geboorte meestal niet onmiddellijk cytotoxische T-cellen nodig heeft.

Volgens de hygiëne-hypothese zijn antistofgerelateerde aandoeningen het gevolg van een verstoorde balans tussen bepaalde pre-T-helpercellen: Th1 en Th2. Vlak na de geboorte zijn er vooral Th2-cellen. Th1-cellen activeren Tc-lymfocyten, Th2-cellen activeren B-lymfocyten.  Het doormaken van een infectieziekte, vooral als deze gepaard gaat met koorts, stimuleert de afweer via Th1-cellen. Wanneer het aantal Th1cellen toeneemt, neemt het aantal Th2-cellen af. 

Verklaar waardoor een pre-T-cytotoxische cel niet zal reageren op de presentatie van het antigeen door deze APC.

Kinderen die in een té hygiënische omgeving opgroeien, zouden volgens de hygiëne-hypothese een verhoogd risico lopen op het ontwikkelen van allergieën. Een verklaring hiervoor is dat deze kinderen, doordat ze zelden een infectieziekte doorlopen, relatief veel van een bepaald type lymfocyten (1) hebben, die de vorming van bepaalde andere lymfocyten (2) stimuleren, die antistoffen gaan produceren tegen (onbekende maar) ongevaarlijke antigenen, zoals stuifmeel. 

Welke typen antistoffen moeten op plaats (1) en (2) ingevuld worden?

Welke typen lymfocyten moeten op plaats 1 en plaats 2 van bovenstaande verklaring ingevuld worden?

A

1: Th1-lymfocyten 2: B-lymfocyten

B

1: B-lymfocyten 2: Th2-lymfocyten

C

1: Th2-lymfocyten 2: B-lymfocyten

D

1: Th2-lymfocyten 2: Tc-lymfocyten

Leg uit hoe, volgens de hygiëne-hypothese, het toedienen van antibiotica tegen allerlei bacteriën in de eerste levensjaren kan bijdragen aan een allergische reactie van het immuunsysteem later in het leven.

Website

https://www.bioplek.org/animaties/bloed/bloedgrbepalingx.html

Moeder

Resusnegatief betekent dat ze in staat is tot het maken van antistof tegen resus. In tegenstelling tot het ABO systeem zitten deze antistoffen niet standaard in het bloed, ze worden gamaakt na contact met resusantigeen (bv bij verkeerde bloedtransfusie of bevaling)

Kind

Het kind heeft resuspositief bloed, dat betekent dat zijn bloedcellen resusantigeen op de buitenkant hebben. Het kind kan dus geen resusantistof maken. 

Examenvraag

Donorbloed wordt gesorteerd op bloedgroep opgeslagen. Na verwijdering van het bloedplasma kunnen de rode bloedcellen zes weken gekoeld worden bewaard in een fysiologische zoutoplossing. Indien bij een bloedtransfusie alleen rode bloedcellen (in een fysiologische zoutoplossing) worden gebruikt, kan bloedgroep 0 fungeren als universele bloeddonor.

Waarom is het verwijderen van bloedplasma een essentiële stap bij het verkrijgen van dit universeel donorbloed?

A

Het bloedplasma van de donor bevat antistoffen.

B

Het bloedplasma van de donor bevat bloedgroepantigenen.

C

Het bloedplasma van de ontvanger bevat antistoffen.

D

Het bloedplasma van de ontvanger bevat bloedgroepantigenen.

Examenvraag

Ambrosia is van origine een plant uit Noord-Amerika die zich blijvend in Nederland lijkt te vestigen. De verwachting is dat door uitbreiding van Ambrosia 10 tot 20 procent van de Nederlanders hooikoorts zal ontwikkelen na blootstelling aan ambrosiapollen.  

Hooikoorts is een allergische reactie op stuifmeelkorrels (pollen) van bepaalde planten. Mensen met een genetische aanleg daarvoor kunnen een allergie ontwikkelen tegen ambrosiapollen.

Het allergeen wordt, nadat het door het slijmvlies van de luchtwegen is binnengedrongen, gepresenteerd door een bepaald celtype (1) aan een ander celtype (2) dat het cytokine IL-4 gaat afgeven, waardoor een derde celtype (3) tot differentiatie geactiveerd wordt. De hierdoor geactiveerde mestcel geeft bij herhaald contact met het allergeen mediatoren af. Bij hooikoorts is het effect een toename van de slijmproductie en rode, tranende ogen. 

Wat zijn de namen van celtypen 1, 2 en 3 in afbeelding 1?

A

1: B-lymfocyt 2: macrofaag 3: T-helpercel

B

1: macrofaag 2: B-lymfocyt 3: T-helpercel

C

1: macrofaag 2: T-helpercel 3: B-lymfocyt

D

1: T-helpercel 2: macrofaag 3: B-lymfocyt