Theorie te leren voor examen
Leesvaardigheid ( signaalwoorden, verbanden, tekststructuren en Argumentatievaardigheid: argumentatieve vaardigheden (argumentatieschema's en drogredenen)
Gebruik je een strategie om met de tekst te beginnen? (titel, inleiding, slot, kernzinnen lezen; signaalwoorden, verwijswoorden en andere belangrijke woorden markeren)
Nee, dat kost me veel te veel tijd.
Ja, het kost wel tijd, maar ik genoeg tijd en door deze aanpak win ik die tijd terug bij het maken van de vragen
Tip: gebruik een slimme strategie, dan doorzie je de belangrijkste zaken van de tekst beter. Vergeet niet de bron te lezen!
Hoe?
1. Lees de inleiding en het slot:
zo weet je alvast het onderwerp, de mogelijke hoofdgedachte, tekstsoort, tekstdoel
2. Markeer de belangrijke zinnen:
zo weet je alvast de belangrijkste informatie
3. zet bij de alinea's opvallende dingen (functiewoorden:
zo kan je snel een antwoord vinden
(bij alinea 3)- 'probleemstelling'
(bij alinea 4)- 'voorbeelden'
Zenuwachtig?
Begin met
markeren!
Sleep de juiste tekstdoelen naar de tekstsoorten.
Overtuigen
informeren
opiniëren
Uiteenzetting
Beschouwing
Betoog
Tip: meeste examenteksten zijn geen pure uiteenzettingen...
Wat is de hoofdgedachte van de tekst?
Wat betekent het woord hoofdgedachte?
de belangrijkste zin van een alinea
het onderwerp van de tekst
een uitspraak waar je het wel of niet mee eens bent
het belangrijkste wat over het onderwerp wordt gezegd in één zin
Bij het bepalen van de hoofdgedachte van een alinea of een groepje alinea's let je vooral op de kernzinnen.
Juist
Onjuist
De kernzinnen vind je op de voorkeursplaatsen. Waar vind je de kernzin?
de eerste zin van een alinea
de laatste zin van een alinea
de tweede zin van een alinea
A, B en C zijn alle drie juist
Signaalwoorden
en tekstverbanden
Toelichting
Voorwaarde
Opsomming
Samenvatting
Signaalwoorden van oorzaak&gevolg
Signaalwoorden van tegenstelling
Vergelijking
Doel-middel
om te
net als
echter
doordat
kortom
ten tweede
mits
bijvoorbeeld
als
zo
al met al
soortgelijke
hierdoor
waardoor
maar
daarentegen
ook
Er zijn nog veel meer signaalwoorden, zie Nieuw Nederlands!
Tekststructuren
Waarom is het nuttig om te weten welke tekststructuren er zijn?
...een lastig onderdeel, als je het niet begrijpt...
Meer over functiewoorden: zie Nieuw Nederlands
Tip: leer de woorden niet, maar probeer te begrijpen wat een functiewoord betekent.
Stel jezelf de vraag: in wat voor soort situaties zou je dit functiewoord tegenkomen in de tekst?
Welk functiewoord? Waarom heeft de ene cultuur zich sinds de ijstijd ontwikkeld tot een hoogtechnische samenleving, terwijl de andere amper de beginselen van de landbouw onder de knie heeft gekregen?
Bewering
Constatering
Verklaring
Vraagstelling
Welk functiewoord? "Ik heb mijn verstandskiezen laten trekken, omdat er last van kreeg."
Afweging
Verklaring
Voorwaarde
Bezwaar
Stelling, argument, tegenargument, aanbeveling en samenvatting zijn voorbeelden van
signaalwoorden
verbindingswoorden
kernwoorden
functiewoorden
Wat is het verschil tussen een signaalwoord en een functiewoord?
Een functiewoord geeft een verband aan, een signaalwoord niet.
Een functiewoord staat niet altijd in de tekst, een signaalwoord wel.
Er is geen verschil.
Er zijn minder functiewoorden dan signaalwoorden.
Welk functiewoord? Volgens de Amerikaanse bioloog en vogelkenner Jared Diamond zijn het de klimatologische omstandigheden en andere geografische omgevingsfactoren die het historische lot van een volk bepalen.
Verklaring
Toelichting
Voorwaarde
Weerlegging
FEITELIJK
WAARDEREND
normen en waarden
vermoedens
feiten
onderzoek
ervaring (empirisch)
geloof
gevoel of emotie
Standpunt:
Maastricht is een prima stad om een
excursie voor CKV te organiseren.
Waarderend argument
Feitelijk argument
In Maastricht kan je verschillende musea en galeries bezoeken.
Maastricht heeft een gezellige binnenstad.
Standpunt:
Je kunt beter met het openbaar vervoer naar Rotterdam gaan.
Waarderend argument
Feitelijk
argument
Reizen met het OV is veel rustiger.
Het OV is goedkoper dan de auto.
Hij is immers veruit de beste in de debatten.
Ik denk dat Rob Jetten de verkiezingen gaat winnen.
standpunt
feitelijk argument
waarderend argument
dus lijkt het mij verstandig om scooters te verbieden.
Je loopt met een scooter een grotere kans op een ernstig ongeluk dan op een fiets
standpunt
feitelijk argument
waarderend argument
Hoe heet deze argumentatiestructuur?
Enkelvoudige argumentatie
Onderschikkende argumentatie
nevenschikkende argumentatie met onafhankelijk argument
Nevenschikkende argumentatie met afhankelijk argument.
Wat is het verschil tussen een argumentatiestructuur / een argumentatieschema?
Er is geen verschil
Een argumentatiestructuur maakt duidelijk hoe het standpunt en de argumenten zijn geordend t.o.v. elkaar
Dat zoek ik op!
Een argumentatiestructuur maakt samenhang duidelijk aan de hand van 6 mogelijke schema's, zoals vergelijking, kenmerk, voor- nadelen
........SCHEMA!
....STRUCTUUR
Even een kleine herhaling....
Over welke drogredenen hebben wij het hier? Ik heb geen zin in eten, want ik heb geen trek
ontduiken van bewijslast
cirkelredenering
beroep op traditie
vertekenen standpunt
Tegenwoordig heeft elke leerling een smartphone. Het is logisch dat ze daardoor niet opletten in de les.
Vals dilemma
Verkeerde vergelijking
Oorzaak-gevolg
Ontduiken bewijslast
Belgen zijn slimmer dan Nederlanders. De winnaar van het Groot Dictee is immers meestal een Belg.
Overhaaste generalisatie
Oorzaak-gevolg
Verkeerde vergelijking
Cirkelredenering
Ik ga mijn examen Nederlands zonder voorbereiding een voldoende halen. Wie zegt dat ik dat niet kan?
ontduiken bewijslast
onjuist beroep op autoriteit
cirkelredenering
onjuiste oorzaak-gevolgrelatie
Beste manier van voorbereiden?
1. Maak (een gedeelte van ) examens echt geconcentreerd en vergelijk kritisch je antwoorden met het correctiemodel.
2. Welke SOORT vragen gaan steeds fout?
4. Zoek via YouTube filmpjes over de tips en trucs voor het maken van een examen.
5. Neem fijne pennen en goede markeerstiften mee naar het CE
Neem je woordenboek mee.
Voorkom onnodige fouten
Voorkom onnodige fouten zoals:
Te veel woorden noteren (schrijf een korte samenvatting in een kladversie/herhaal de vraag in je antwoord);
Noteren van een citaat (zinnen of zinnen);
Onduidelijke/onleesbare woorden/letters;
Lees eerst de hele tekst voordat je aan de vragen begint;
Beantwoord open vragen met informatie uit de tekst;
Sla nooit een vraag over
Gebruik NOOIT voorbeelden in een samenvattingsvraag.