1.1 Fictie en non-fictie

1 / 22
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMiddelbare schoolvmbo b, kLeerjaar 1

This lesson contains 22 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson

De centrale lijn van de les is: hoe herken je of een tekst verzonnen is of op feiten gebaseerd, en welk soort fictie het is? De leerlingdoelen uit de prompt zijn samengenomen tot één hoofdgoal voor de lesopbouw; het tweede doel krijgt een eigen subreeks in de slides.

Lesdoel

Basis:

Ik kan het verschil uitleggen tussen fictie, non-fictie,


Kader

Ik kan het verschil uitleggen tussen fictie, non-fictie

Ik kan het verschil uitleggen tussen realistische fictie en non-realistische fictie.

This item has no instructions

Fictie of non-fictie?

Teksten en boeken kun je in groepen verdelen.


  • Fictie: een verzonnen verhaal

  • Non-fictie: informatie over de werkelijkheid


Soms lijken verhalen echt, maar zijn ze toch bedacht.

Open bij voorkennis: leerlingen kennen vaak al verhalen, strips, nieuws en weetjesboeken. Benadruk dat 'verzonnen' niet betekent dat iets onzin is; een fictieverhaal kan wel over echte gevoelens of situaties gaan.

Wat is fictie?

  • Een schrijver bedenkt het verhaal

  • Personen en gebeurtenissen zijn verzonnen

  • Het doel is vaak vermaken of meeslepen

  • Voorbeelden: roman, sprookje, stripverhaal

Noem dat fictie soms gebaseerd kan zijn op de werkelijkheid, maar dat het verhaal zelf niet letterlijk waar hoeft te zijn.

Wat is non-fictie?

  • Gaat over echte feiten en informatie

  • Je leest om iets te leren of te weten

  • De inhoud moet kloppen

  • Voorbeelden: nieuwsbericht, leerboek, handleiding

Maak duidelijk dat non-fictie niet altijd 'saai' is. Een dierenboek of sportartikel is ook non-fictie als de informatie echt is.

Het verschil

Fictie vertelt een verhaal dat is bedacht.


Non-fictie geeft echte informatie.


Let op deze vraag: lees je vooral een verzonnen verhaal, of leer je vooral feiten?

Dit is het kernonderscheid van de eerste helft van de les. Houd het eenvoudig en herhaal de vaste woorden steeds hetzelfde.

Voorbeelden

Non-fictie

Roodkapje

Dagboek van een leerling als verhaal

Een strip over superhelden

Fictie

Jeugdjournaal

Een boek over planeten

Een recept of gebruiksaanwijzing

Gebruik herkenbare voorbeelden. Als leerlingen twijfelen bij 'dagboek', leg uit: een echt dagboek is non-fictie, een verzonnen dagboek in boekvorm is fictie.

This item has no instructions

Nog eens het verschil

Verzonnen

Kan echt gebeuren

Lijkt op het dagelijks leven

Non-realistische fictie

Verzonnen

Kan niet echt gebeuren

Bevat onmogelijke dingen

Realistische fictie

Deze vergelijking helpt leerlingen het tweede onderscheid kort en strak te onthouden.

Twee soorten fictie

Niet alle fictie is hetzelfde.


  • Realistische fictie kan in het echt gebeuren

  • Non-realistische fictie kan niet echt gebeuren


Beide soorten zijn verzonnen verhalen.

Hier begint het tweede lesdoel. Koppel steeds terug: het blijft fictie, maar het verschil zit in hoe echt het verhaal zou kunnen zijn.

Realistische fictie

  • Verzonnen verhaal

  • Lijkt op het echte leven

  • Personen doen gewone dingen

  • Het verhaal zou echt kunnen gebeuren

Voor VMBO basis/kader werkt een alledaags voorbeeld goed: school, vriendschap, ruzie thuis, sportwedstrijd.

Voorbeelden van realistische fictie

  • Een verhaal over een leerling in een nieuwe klas

  • Een boek over vriendschap of pesten

  • Een verhaal over voetbal, thuis of vakantie


Het is bedacht, maar het past bij de echte wereld.

This item has no instructions

Non-realistische fictie

  • Verzonnen verhaal

  • Bevat dingen die niet echt kunnen

  • Bijvoorbeeld magie, monsters of pratende dieren

  • Het verhaal kan niet echt gebeuren

Gebruik het vaste begrip 'non-realistische fictie' steeds letterlijk, omdat dat in het lesdoel staat.

Voorbeelden van non-realistische fictie

  • Een sprookje met een heks

  • Een verhaal over een vliegende draak

  • Een boek waarin dieren praten


Dit is fictie die duidelijk buiten de werkelijkheid gaat.

Je kunt hier bekende titels noemen als de klas die kent, maar houd op de slide de voorbeelden algemeen en veilig herkenbaar.

Aan de slag...

BB Boek Talent 1A

Maak in je boek van 1.1 Fictie:
blz. 8 t/m 11, opdr. 1 t/m 6, behalve de steropdrachten
Kijk daarna je werk na. Het nakijkboek staat in Magister.learn in de weektaak bij de hulpmiddelen. 

 

KB Boek Talent 1A

Maak in je boek van 1.1 Fictie:
blz. 8 t/m 12, opdr. 1 t/m 4, behalve de steropdrachten (snel klaar? maak ook opdr. 5)

This item has no instructions

Aan de slag...

BB Boek Talent 1A

Maak in je boek van 1.1 Fictie:
blz. 8 t/m 11, opdr. 1 t/m 6, behalve de steropdrachten
Kijk daarna je werk na. Het nakijkboek staat in Magister.learn in de weektaak bij de hulpmiddelen. 

 

KB Boek Talent 1A

Maak in je boek van 1.1 Fictie:
blz. 8 t/m 12, opdr. 1 t/m 4, behalve de steropdrachten (snel klaar? maak ook opdr. 5)

This item has no instructions

Welk verhaal is realistische fictie?

A

pratende dieren

B

een schooldag

C

een vliegende draak

D

een boze heks

Toetst het verschil tussen de twee soorten fictie. 'Een schooldag' sluit aan bij het voorbeeld van leerlingen in een nieuwe klas.

Vul de juiste woorden in

Realistische fictie is verzonnen, maar het verhaal zou echt kunnen gebeuren. Non-realistische fictie is ook verzonnen, maar bevat onmogelijke dingen. Een verhaal met magie of een draak kan dus niet echt gebeuren.

verzonnen
gebeuren
onmogelijke
gebeuren
feiten
leren
gewone
nieuwsbericht

Herhaalt de kernwoorden uit slides 7 t/m 13. Let op dat beide soorten fictie verzonnen zijn; het verschil zit in wel of niet echt kunnen gebeuren.

Wat helpt jou het meest om het verschil te snappen?

1

voorbeelden

2

uitleg

3

filmpje

4

vergelijking

This item has no instructions

Wat is één ding dat jij hebt geleerd?

Bespreek klassikaal wat leerlingen hebben onthouden. Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld het verschil tussen fictie en non-fictie, of tussen realistische en non-realistische fictie.

Wat vond jij nog lastig vandaag?

Laat leerlingen kort benoemen wat nog lastig is. Mogelijke punten: verzonnen maar toch echt lijkend, of het verschil tussen realistische fictie en non-fictie.

Woordenlijst

fictie - een verzonnen verhaal

non-fictie - een tekst met echte feiten en informatie

realistische fictie - een verzonnen verhaal dat echt zou kunnen gebeuren

non-realistische fictie - een verzonnen verhaal dat niet echt kan gebeuren

feit - iets dat echt waar is

verzonnen - bedacht, niet echt gebeurd

werkelijkheid - de echte wereld

This item has no instructions