Nierstenen
Nierstenen
De les focust op wat nierstenen zijn, hoe ze ontstaan, welke klachten ze geven en wat je meestal doet bij een pijnaanval. Inhoud afgestemd op de genoemde publieksbronnen.
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat nierstenen zijn, hoe ze ontstaan en welke klachten ze kunnen geven.
This item has no instructions
Welke woorden koppel jij aan nierstenen?
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag eventueel door op woorden als pijn, drinken, nieren, plasbuis of bloed.
Wat zijn nierstenen?
Harde steentjes van kristallen in de urine
Ontstaan in de nier of in de urinewegen
Grootte varieert van heel klein tot enkele millimeters of groter
Kunnen vanzelf uitplassen of vastlopen
Benadruk dat het geen 'stenen' van buitenaf zijn, maar neerslagen van stoffen die normaal in urine voorkomen.
Houd het mechanistisch: concentratie van stoffen in urine neemt toe bij te weinig vocht. Vermijd onnodige chemische verdieping buiten de bron.
Waar ontstaan de meeste klachten?
In de blaas
In de urineleider
In de nierader
In de plasbuis
Kleine stenen in de nier geven niet altijd klachten. Vooral vastlopen in de urineleider veroorzaakt problemen en pijn.
Nierstenen
Benadruk dat het geen 'stenen' van buitenaf zijn, maar neerslagen van stoffen die normaal in urine voorkomen.
Factoren die de kans vergroten
te weinig water uitplast.
grote hoeveelheden mineralen uitplast.
bepaalde medicijnen gebruikt
vaak last hebt van blaasontsteking of een nierbekkenontsteking
teveel dierlijke eiwitten (vlees) eet
te veel zout eet
Formuleer voorzichtig: niet elke patiënt heeft dezelfde oorzaak. Het doel is herkennen dat risico multifactorieel is.
Wat merk je van een pijnaanval?
Hevige, plotselinge pijn in zij of rug
Pijn kan uitstralen naar lies
De pijn komt vaak in golven
Stilzitten of liggen helpt meestal niet
Deze koliekpijn is kenmerkend. De golvende pijn past bij krampende bewegingen van de urineleider rond de steen.
Wat is vaak de eerste aanpak bij een pijnaanval?
Direct opereren
Veel rennen
Pijnstilling geven
Niet meer drinken
Volgens de les ligt de nadruk eerst op klachten verlichten met pijnstilling; daarna wordt gekeken of de steen vanzelf weggaat.
Andere klachten bij een niersteen
Misselijkheid of overgeven
Bloed in de urine
Pijn of branderig gevoel bij plassen
Vaker kleine beetjes plassen
Niet alle klachten zijn altijd aanwezig. Leg uit dat bloed in de urine zowel zichtbaar als onzichtbaar kan zijn.
Waardoor kan een niersteen ontstaan?
Te weinig zout
Te weinig vocht
Te veel beweging
Te warme blaas
De kern uit dit blok: bij te weinig vocht wordt urine geconcentreerder, waardoor kristallen makkelijker ontstaan en samenklonteren.
Wat gebeurt er vaak met de steen?
Kleine stenen plassen vaak vanzelf uit
Tijdens het uitplassen kan de pijn wisselen
Niet elke niersteen hoeft direct behandeld te worden
Maak duidelijk dat grootte en ligging belangrijk zijn voor het beloop, zonder in specialistische behandelkeuzes te vervallen.
Wanneer geeft een niersteen klachten?
Gelijk bij ontstaan
Bij te weinig drinken
Als de steen vast gaat zitten in de urineleider
Bij terecht komen in de blaas
De kern uit dit blok: bij te weinig vocht wordt urine geconcentreerder, waardoor kristallen makkelijker ontstaan en samenklonteren.
Maak de uitleg compleet
Nierstenen zijn harde kristallen in de urine. Ze ontstaan sneller bij te weinig vocht of te veel zout. Vaak spelen stoffen mee zoals calcium of urinezuur. Je krijgt klachten van pijn. Deze pijn komt en gaat. Dit heet koliekpijn. De niersteen zal je vanzelf uitplassen. Bij aanhoudende klachten is er een vervolg onderzoek nodig.
Alle begrippen komen letterlijk of bijna letterlijk uit de slides over ontstaan en samenstelling.
Behandeling: eerst klachten verlichten
Pijnstilling is vaak het belangrijkst bij een pijnaanval
Soms: Tamsulosine erbij
Daarna wordt gevolgd of de steen vanzelf weggaat
Soms is extra behandeling nodig als de steen blijft vastzitten
Noem geen uitgebreid medicatieschema; de les gaat om hoofdlijnen. Verwijs mondeling naar medische beoordeling bij ernstige klachten.
Aanhoudende klachten? Wat dan?
Urine onderzoek op de praktijk
PA onderzoek steen
Rontgen
Echo
Verwijzing urologie
CT
Vergruizen
Operatie
Urine onderzoek op de praktijk
PA onderzoek steen
Rontgen
Echo
Verwijzing urologie
CT
Nierschade
De les focust op wat nierstenen zijn, hoe ze ontstaan, welke klachten ze geven en wat je meestal doet bij een pijnaanval. Inhoud afgestemd op de genoemde publieksbronnen.
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat nierschade is
hoe het ontstaat
welke klachten en risico’s erbij horen
hoe je nierschade kunt opsporen en afremmen.
This item has no instructions
Acute nierschade
Chronische nierschade
Oorzaken
This item has no instructions
Oorzaken chronische schade
diabetes
hoge bloeddruk
ontstekingen van de nieren
erfelijke nierziekten
problemen met de afvoer van urine
sommige medicijnen of schadelijke stoffen
This item has no instructions
Klachten van nierschade
vocht vasthouden
hoge bloeddruk
zwakke botten
bloedarmoede
GEEN(!!)
This item has no instructions
Hoe komen we op de diagnose?
3 maanden bloedonderzoek + urine controle.
Nefroloog
Echo nieren
This item has no instructions
Welke bloedwaarde zakt bij nierschade?
Hemoglobine
Glucose
Ferritine
EGFR
This item has no instructions
Wat is een oorzaak voor chronische nierschade?
Te veel vitamine A + C
Hoge bloeddruk
Teveel drinken
Diabetes
This item has no instructions
Sleepvraag
Chronische nierschade
Acute nierschade
Ongeluk
Zwangerschapsvergiftiging
Hoge bloeddruk
Diabetes
This item has no instructions
Slide titel
Slide tekst
This item has no instructions
Nierfalen
Extreme vermoeidheid
Opgezwollen enkels, handen of gezicht door vochtophoping
Kortademigheid
Misselijkheid en overgeven
Verwardheid of slechte concentratie
This item has no instructions
Slide titel
Slide tekst
This item has no instructions
Wat te doen?
BSL > Urinewegen
BSL > Chronische nierinsufficiëntie
Echt klaar? Nierstenen doornemen (thuisarts.nl) of op nierstichting.nl
This item has no instructions