Woordenschat: betekenis koppelen

Woordenschat koppelen

1 / 44
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMBOStudiejaar 1

This lesson contains 44 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 50 min
Report this lesson

Items in this lesson

Woordenschat koppelen

Deze les bundelt woorden uit vijf thema's. De inhoud blijft gericht op woordbetekenis herkennen en precies koppelen.

Lesdoel

Ik kan de juiste betekenis koppelen aan een woord en het verschil zien tussen een goed antwoord en een antwoord dat erop lijkt.

This item has no instructions

Welke woorden passen volgens jou bij muziek of mode?

Gebruik de reacties als start: welke woorden kennen leerlingen al, en welke betekenissen twijfelen nog?

Les 1 – Zingen, dansen, springen!

In deze les koppel je woorden aan de juiste betekenis.

Let goed op kleine verschillen tussen woorden.

Sommige antwoorden lijken goed, maar betekenen net iets anders.

Thema: muziek, bewegen en wat mensen daarbij meemaken.

Benadruk dat leerlingen niet alleen op gevoel kiezen, maar naar de precieze betekenis kijken.

Les 1 – Woorden 1 t/m 5

invloed hebben op - zorgen dat iets verandert

blijken uit - duidelijk worden uit

het doel - plan of wens voor de toekomst

genieten van - plezier hebben van

ervaren - meemaken

Betekenissen

Woorden

invloed hebben op

blijken uit

het doel

genieten van

ervaren

Wijs op het verschil tussen 'ervaren' en 'genieten van': iets meemaken is niet altijd prettig.

Les 1 – Woorden 6 t/m 10

Woorden

Betekenissen

mogelijk zijn

simpel

eveneens

regelmatig

de reden

mogelijk zijn - kunnen

simpel - makkelijk

eveneens - ook

regelmatig - vaak

de reden - waarom je iets doet

Leg uit dat 'regelmatig' hier niet 'netjes volgens regels' betekent, maar 'vaak'.

Let op bijna-goede antwoorden

  • simpel is makkelijk, niet kort

  • de reden is waarom, niet het gevolg

  • blijken uit is duidelijk worden uit, niet alleen zien

Deze slide ondersteunt het herkennen van het antwoord dat erop lijkt maar niet precies goed is.

Wat betekent 'de reden'?

A

het gevolg

B

waarom je iets doet

C

een plan

D

iets wat kan

Sluit aan bij slide 5: 'de reden' lijkt soms op 'het gevolg', maar is juist de oorzaak of waarom je iets doet.

Kies het juiste woord

Bij een concert kun je veel plezier genieten van de muziek. Soms blijken uit iemands gezicht dat hij blij is. De docent zegt dat oefenen invloed hebben op je optreden kan hebben. Dat is een simpel idee om te begrijpen.

genieten van
blijken uit
invloed hebben op
simpel
ervaren
de reden
regelmatig
mogelijk zijn

Alle woorden komen uit les 1. Let op: leerlingen vullen complete doelwoorden in, niet losse functiewoorden.

Les 2 – In of uit de mode?

Ook in deze les gaat het om precies lezen.

Veel woorden gaan over kleding, smaak en reacties van mensen.

Kies steeds de betekenis die het best past bij het woord.

This item has no instructions

Les 2 – Woorden 1 t/m 5

verbonden zijn met

gewoonlijk

verstand hebben van

de combinatie

de stijl

verbonden zijn met - met elkaar te maken hebben

gewoonlijk - zoals het bijna altijd is

verstand hebben van - veel weten van

de combinatie - twee of meer dingen samen

de stijl - manier waarop iemand dingen doet of kleding draagt

Betekenissen

Woorden

Benadruk dat 'de stijl' niet alleen over kleding kan gaan, maar hier wel in dat thema past.

Les 2 – Woorden 6 t/m 10

bewust

de reactie

de opmerking

opvallen

matig

Woorden

bewust - als je er heel goed over hebt nagedacht of als je heel goed weet wat je doet

de reactie - wat je zegt of doet als antwoord op iets anders

de opmerking - iets wat je zegt

opvallen - duidelijk anders zijn

matig - niet erg goed

Betekenissen

Wijs op het verschil tussen 'de reactie' en 'de opmerking': een reactie is een antwoord op iets, een opmerking is algemener.

Verschillen in betekenis

  • opvallen = duidelijk anders zijn

  • bewust = goed weten wat je doet

  • matig = niet erg goed


Woorden uit hetzelfde thema hebben vaak een andere functie.

This item has no instructions

Wat betekent 'de reactie'?

A

iets wat je zegt

B

niet erg goed

C

wat je doet als antwoord

D

duidelijk anders zijn

Bijna-goed antwoord is 'iets wat je zegt': dat past bij 'de opmerking'.

Kies het juiste woord

In mode is een combinatie van kleuren belangrijk. Iemand met veel kennis van kleding heeft er verstand van. Een jas kan extra opvallen als hij heel anders is. Een slechte outfit is soms maar matig.

combinatie
verstand van
opvallen
matig
de stijl
bewust
de reactie
gewoonlijk

Controleert les 2-woorden in een korte context over mode.

Les 3 – Liefde voor muziek

Deze woorden horen bij muziek, informatie en belevenissen.

Let op woorden die iets zeggen over tijd, plaats en belang.

Zo kun je betekenissen beter uit elkaar houden.

This item has no instructions

Les 3 – Woorden 1 t/m 5

de overeenkomst - wat op elkaar lijkt; dingen die ongeveer hetzelfde zijn

de informatie - de gegevens of de inlichtingen waardoor je meer weet over iets

inmiddels - ondertussen; in de tussentijd

onder de indruk zijn - iets heel bijzonder vinden

het optreden - muziek maken of iets spelen voor andere mensen

de overeenkomst

de informatie

inmiddels

onder de indruk zijn

het optreden

Betekenissen

Woorden

Bij 'de overeenkomst' helpt het om het te contrasteren met 'het verschil'.

Les 3 – Woorden 6 t/m 10

Betekenissen

Woorden

tijdens - terwijl het gebeurt

aanwezig zijn - ergens zijn

via - met de hulp van; door

een rol spelen - belangrijk zijn

opmerken - iets duidelijk zien, horen of voelen

tijdens

aanwezig zijn

via

een rol spelen

opmerken

Maak duidelijk dat 'via' een manier aangeeft: door iets of met hulp van iets.

Woorden met een functie

  • inmiddels zegt iets over tijd

  • aanwezig zijn zegt iets over plaats

  • een rol spelen zegt iets over belang

Deze indeling helpt leerlingen woorden niet alleen uit het hoofd te leren, maar ook te begrijpen hoe ze werken.

Wat betekent 'via'?

A

ergens zijn

B

terwijl het gebeurt

C

met hulp van

D

heel bijzonder vinden

Sluit aan bij slide 12 en 13: 'via' geeft een manier aan.

Kies het juiste woord

Tijdens een concert kun je aanwezig zijn in de zaal. Tijdens het optreden hoor je nieuwe muziek. Sommige details opmerken mensen meteen. Muziek kan ook een rol spelen in hoe bijzonder de avond voelt.

aanwezig zijn
Tijdens
opmerken
een rol spelen
via
inmiddels
de informatie
de overeenkomst

De hoofdwoorden zijn plaats, tijd, waarnemen en belang uit les 3.

Les 4 – Supermodels

In deze les komen woorden voor over uiterlijk, aandacht en beweging.

Sommige woorden lijken alledaags, maar hebben een heel precieze betekenis.

Daarom is goed vergelijken belangrijk.

This item has no instructions

Les 4 – Woorden 1 t/m 5

compleet

alleen maar

afleiden

overdreven

nogal

Betekenissen

compleet - helemaal

alleen maar - niet anders dan

afleiden - de aandacht ergens anders op richten

overdreven - iets lijkt mooier, groter, beter of belangrijker dan het is

nogal - best wel; flink

Woorden

Leg uit dat 'afleiden' hier niet 'iets uitrekenen of concluderen' betekent, maar aandacht wegtrekken.

Les 4 – Woorden 6 t/m 10

scheuren - kapotmaken door te trekken

bewust zijn van - iets heel goed weten

verlaten - weggaan van iets of iemand

verschijnen - zichtbaar worden; zich laten zien

heen en weer - van de ene kant naar de andere kant

scheuren

bewust zijn van

verlaten

verschijnen

heen en weer

Betekenissen

Woorden

Wijs op het verschil tussen 'verschijnen' en 'aanwezig zijn': verschijnen is zichtbaar worden, aanwezig zijn is er al zijn.

Nauwkeurig lezen helpt

  • compleet = helemaal

  • nogal = best wel

  • heen en weer = van de ene kant naar de andere kant


Kleine woorden kunnen een groot verschil maken.

This item has no instructions

Wat betekent 'afleiden' hier?

A

zichtbaar worden

B

ergens weggaan

C

helemaal maken

D

aandacht wegtrekken

Hier gaat 'afleiden' niet over een conclusie trekken, maar over aandacht ergens anders op richten.

Kies het juiste woord

Op een foto kan make-up soms overdreven lijken. Een model kan zich heen en weer bewegen voor de camera. Als iemand de studio verlaat, is die persoon weg. Even later kan iemand weer verschijnen op de foto.

overdreven
heen en weer
verlaat
verschijnen
compleet
nogal
scheuren
bewust zijn van

Gebruik eventueel mondelinge steun bij 'verlaten' en 'verschijnen'.

Les 5 – Hits

Deze woorden gaan over uitleg, belang en muziek maken.

Je leert kijken naar woorden die iets verklaren of een verband laten zien.

Dat helpt bij het kiezen van het juiste antwoord.

This item has no instructions

Les 5 – Woorden 1 t/m 5

Betekenissen

voorspellen

vrijwel

herkenbaar

verklaren

centraal

voorspellen - vooraf zeggen wat er gaat gebeuren, zonder dat je dat echt kunt weten

vrijwel - bijna

herkenbaar - door zien of horen weer weten wat of wie iets of iemand is

verklaren - duidelijk maken; uitleggen

centraal - wat belangrijk is

Woorden

Maak onderscheid tussen 'voorspellen' en 'verklaren': het ene gaat over vooraf, het andere over uitleg.

Les 5 – Woorden 6 t/m 10

Betekenissen

Woorden

van belang zijn - belangrijk zijn (omdat het goed is om te hebben of te doen)

hoe ... hoe - met deze woorden geef je een maat of een verhouding aan

draaien om - gaan om; gaan over

produceren - maken

bijbehorend - wat erbij past

van belang zijn

hoe ... hoe

draaien om

produceren

bijbehorend

Bij 'hoe ... hoe' kan de docent mondeling een eenvoudig voorbeeld geven, maar zet dat niet op de slide om het compact te houden.

Betekenis en verband

  • centraal en van belang zijn gaan allebei over belang

  • produceren betekent maken

  • bijbehorend betekent dat iets erbij past

Laat leerlingen zien dat woorden verwant kunnen lijken, maar toch een eigen betekenis hebben.

Wat betekent 'verklaren'?

A

bijna zijn

B

uitleggen

C

vooraf zeggen

D

erbij passen

Bijna-goed antwoord is 'vooraf zeggen': dat hoort bij 'voorspellen'.

Kies het juiste woord

Bij een hit kan een sterk refrein centraal staan. Muzikanten produceren dan de muziek. Sommige geluiden zijn meteen herkenbaar voor luisteraars. Extra beelden of kleding moeten bijbehorend zijn.

centraal
produceren
herkenbaar
bijbehorend
vrijwel
verklaren
draaien om
van belang zijn

Controleert de kernwoorden uit les 5 in een betekenisvolle context.

Welk woord onthoud jij het best uit deze les?

Laat leerlingen kort benoemen welk woord of betekenis echt is blijven hangen en waarom. Er is geen fout antwoord.

Wat hielp jou het meest om betekenissen te kiezen?

Bespreek welke werkvorm hielp: lezen, vergelijken, meerkeuze of invullen. Doel is reflectie op leren.

Welk soort antwoord vond jij het lastigst?

Gebruik dit als afsluiting om moeilijkheden zichtbaar te maken voor herhaling in een volgende les.

Begrippenlijst 1

invloed hebben op - zorgen dat iets verandert

blijken uit - duidelijk worden uit

het doel - plan of wens voor de toekomst

genieten van - plezier hebben van

ervaren - meemaken

mogelijk zijn - kunnen

simpel - makkelijk

This item has no instructions

Begrippenlijst 2

eveneens - ook

regelmatig - vaak

de reden - waarom je iets doet

verbonden zijn met - met elkaar te maken hebben

gewoonlijk - zoals het bijna altijd is

verstand hebben van - veel weten van

de combinatie - twee of meer dingen samen

This item has no instructions

Begrippenlijst 3

de stijl - manier waarop iemand dingen doet of kleding draagt

bewust - als je er heel goed over hebt nagedacht of als je heel goed weet wat je doet

de reactie - wat je zegt of doet als antwoord op iets anders

de opmerking - iets wat je zegt

opvallen - duidelijk anders zijn

matig - niet erg goed

de overeenkomst - wat op elkaar lijkt; dingen die ongeveer hetzelfde zijn

This item has no instructions

Begrippenlijst 4

de informatie - de gegevens of de inlichtingen waardoor je meer weet over iets

inmiddels - ondertussen; in de tussentijd

onder de indruk zijn - iets heel bijzonder vinden

het optreden - muziek maken of iets spelen voor andere mensen

tijdens - terwijl het gebeurt

aanwezig zijn - ergens zijn

via - met de hulp van; door

This item has no instructions

Begrippenlijst 5

een rol spelen - belangrijk zijn

opmerken - iets duidelijk zien, horen of voelen

compleet - helemaal

alleen maar - niet anders dan

afleiden - de aandacht ergens anders op richten

overdreven - iets lijkt mooier, groter, beter of belangrijker dan het is

nogal - best wel; flink

This item has no instructions

Begrippenlijst 6

scheuren - kapotmaken door te trekken

bewust zijn van - iets heel goed weten

verlaten - weggaan van iets of iemand

verschijnen - zichtbaar worden; zich laten zien

heen en weer - van de ene kant naar de andere kant

voorspellen - vooraf zeggen wat er gaat gebeuren, zonder dat je dat echt kunt weten

vrijwel - bijna

This item has no instructions

Begrippenlijst 7

herkenbaar - door zien of horen weer weten wat of wie iets of iemand is

verklaren - duidelijk maken; uitleggen

centraal - wat belangrijk is

van belang zijn - belangrijk zijn (omdat het goed is om te hebben of te doen)

hoe ... hoe - met deze woorden geef je een maat of een verhouding aan

draaien om - gaan om; gaan over

produceren - maken

This item has no instructions

Begrippenlijst 8

bijbehorend - wat erbij past

This item has no instructions