12-10-2026

• New lesson editor
• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

12-10-2026

Deze les:

• oefenen met de conjunctivus

• uitleg trappen van vergelijking + oefenen

• evt. verder met Tekst 2

De coniunctivus bestaat in alle werkwoordstijden.

A

waar

B

niet waar

Hoe weet je of 'vocet' een coniunctivusvorm is of niet?

Van welke coniunctivus is er sprake als je een infinitivus herkent in de werkwoordsvorm? Let op: 2 antwoorden goed!

A

praesens

B

perfectum

C

imperfectum

D

plusquam perfectum

'ut' met een coniunctivus vertaal je als...

A

zoals, zodra

B

opdat, zodat, om te

C

D

Hoe kun je een coniunctivusvorm in de hoofdzin NIET vertalen?

A

wens

B

aansporing

C

twijfel

D

als tijd (toen, terwijl)

Welke vragen heb jij op het moment over vormleer/vertaalregels van de coniunctivus?

Praesens

hoofdregel: prae-stam + a + uitgang (m/s/t of r/ris/tur!)

Maar: let op bij de a-stam! 

bij a-stam wordt de a in de coni. een e

Dus: con. praes. bij vocare wordt ...

A

voc-e-m / voc-e-r

B

voc-a-m / voc-a-r

C

D

Dus: con. praes. bij de audire wordt ...

A

audi-e-m / audi-e-r

B

audi-a-m / audi-a-r

C

D

Hoe herken je dus een coniunctivus praesens?

stam + a + uitgang

en bij a-stam: a van de stam is veranderd in een e

Kijk dus altijd eerst goed wat de stam is!

Imperfectum

Hoofdregel: infinitivus praesens + uitgang (m/s/t of r/ris/tur)

Bij alle stammen!

voorbeeld:

vocare-m / vocare-r

Hoe herken je dus een coniunctivus imperfectum?

Benoem de vorm: salutareris

Perfectum

Hoofdregel: 

bij actief: perfectumstam + eri + uitgang (m/s/t)

voorbeeld: vocav-eri-m

bij passief: PPP + coni. praesens van esse

De vorm vocatus sim is perf.con. vocatus sitis vinden we niet in het Latijn. Leg uit waarom.

Plusquam Perfectum

Hoofdregel:

bij actief: perfectum-infinitivus + uitgang (m/s/t)

voorbeeld: vocavisse-m

bij passief: PPP + coni. imperfectum van esse

Voor de con. van het plq.perf. hebben we de con. impf. van esse nodig. hoe ziet die er ook alweer uit?

A

ero/eris/erit erimus/eritis/erunt

B

eram/eras/erat eramus/eratis/erant

C

sim/sis/sit simus/sitis/sint

D

essem/esses/esset essemus/essetis/essent

'audiamus' is een coniunctivusvorm

A

waar

B

niet waar

C

D

'audiamus' is...

A

praesens

B

imperfectum

C

perfectum

D

plusquam perfectum

'auditi essemus' is...

A

praesens

B

imperfectum

C

perfectum

D

plusquam perfectum

'Audiamus!' vertaal je het beste als:

A

twijfel

B

aansporing

C

verbod

D

mogelijkheid

Trappen van vergelijking

Aantekening: wat zijn de trappen van vergelijking?

1. groot > groter > grootst

2. goed > beter > best

stellende trap (positivus)

vergroten trap (comparativus)

overtreffende trap (superlativus)

Aantekening: vertaalopties

1. langer

2. + quam = langer dan

3. + abl. = langer dan

4. nogal lang

5. te lang

6. de langst (van twee)

Comparativus (longior)

1. (het) langst

2. zeer lang

3. quam ervoor = zo lang mogelijk

Superlativus (longissimus)

Bij welke trap hoort de uitgang -issim-?

A

superlativus

B

comparativus

Benoem van longior-es het getal en de naamval.

A

Enkelvoud dativus

B

Enkelvoud genitivus

C

Meervoud ablativus

D

Meervoud accusativus

Zet in de juiste volgorde

1

longiorem

2

longiori

3

longior

4

longiore

5

longioris

Kies de juiste vertaling:

Arbores muro altiores sunt.

A

De bomen zijn hoger dan de muur.

B

De muur is hoger dan de bomen.

C

De bomen zijn het hoogst.

D

De muur is het hoogst.

Kies de juiste vertaling:

Hoc onus mihi gravius est.

A

Deze last is niet zwaar genoeg voor mij.

B

Deze last is zwaarder dan ik.

C

Deze last is te zwaar voor mij.

Vertaal: Asinus alte non salit. Leo altius salit.

Vertaal: Leo alte salit, sed halmaturus altissime salit.

Verder lezen Tekst 2

Tunc ait: ‘Domine mi rex, tertia petitio mea est ista:

peto, ut omnes oculi de capitibus eruantur, qui viderunt patrem meum pectinem in scutella vertentem.’

Haec audiens imperator fecit inquiri, quis vel qui viderint comitem vertere pectinem in scutella. Facta est inquisitio.

Verder lezen Tekst 2

Cogitavit unusquisque: ‘Si ego dicam, amittam oculos meos.’ Unde omnes timuerunt veritatem dicere, ita quod non fatebatur unus se vidisse illum vertere pectinem in scutella.

Imperator haec audiens dedit pro iudicio, ut comes sine laesione transiret et quod filius eius filiam ipsius unicam in uxorem duceret. Et sic factum est.

Post decessum imperatoris filius comitis factus est rex istius regni, qui satis prudenter regnum regebat.