Enzymen, voeding en vertering

Lesdoel

Aan het einde van de les kan ik uitleggen wat enzymen doen, hoe het verteringsstelsel werkt, hoe voedsel geconserveerd wordt en waarom gezonde voeding belangrijk is.

1 / 35
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolvmbo gLeerjaar 4

This lesson contains 35 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Lesdoel

Aan het einde van de les kan ik uitleggen wat enzymen doen, hoe het verteringsstelsel werkt, hoe voedsel geconserveerd wordt en waarom gezonde voeding belangrijk is.

Wat zijn stofwisselingsprocessen?

In alle organismen vinden stofwisselingsprocessen plaats. Hierbij worden stoffen omgezet in andere stoffen, zoals bij assimilatie, fotosynthese en verbranding.

Wat zijn enzymen?

A

Mineralen die energie leveren

B

Vetten die cellen beschermen

C

Eiwitten die reacties versnellen

Enzymen: de katalysatoren van het leven

Enzymen zijn eiwitten die reacties versnellen zonder zelf te worden verbruikt. Ieder enzym is specifiek: het werkt bij slechts één type reactie.

Wat is een optimumtemperatuur?

A

Maximale temperatuur

B

Ideale temperatuur voor enzymen

C

Minimale temperatuur

D

Gemiddelde temperatuur

Enzymactiviteit: invloed van temperatuur

De enzymactiviteit wordt beïnvloed door temperatuur. Bij te lage of te hoge temperaturen werken enzymen niet goed. Elke enzym heeft een optimumtemperatuur.

Zuurgraad (pH) en enzymen

De zuurgraad (pH) beïnvloedt de werking van enzymen. Een enzym werkt het best bij een bepaalde pH-waarde: het optimum.

Wat kunnen bacteriën en schimmels veroorzaken?

A

Gezonde voeding

B

Langere houdbaarheid

C

Voedselvergiftiging

D

Slapeloza nachten

Voedselbederf door bacteriën en schimmels

Bacteriën en schimmels kunnen voedsel doen bederven. Zij zorgen voor voedselvergiftiging (gifstoffen) en voedselinfectie (grote hoeveelheid schadelijke organismen).

Hoe kun je voedsel conserveren?

Toevoegen van stoffen

Fysische methoden

Natuurlijke (zuur, suiker, zout) of kunstmatige conserveermiddelen verlengen de houdbaarheid van voedsel.

Invriezen, koelen, pasteuriseren, steriliseren, drogen, vacuüm verpakken en inblikken zijn manieren om bacteriën en schimmels te remmen of doden.

Wat is pastauriseren?

Belangrijke begrippen bij conserveren

Conserveren betekent voedsel langer houdbaar maken. Een conserveermiddel is een stof die de houdbaarheid verlengt door bederf tegen te gaan.

Bouwstoffen

Brandstoffen

Beschermende stoffen

Reserve stoffen

Geef aan in welke categorie de verschillende voedingsstoffen vallen.

Voedingsmiddelen en voedingsstoffen

Voedingsmiddelen zijn alle producten die je eet en drinkt. Voedingsstoffen zijn de bruikbare bestanddelen hiervan, zoals eiwitten, vetten, koolhydraten, vitaminen, mineralen en water.

Wat bevorderd voedingsvezels?

Voedingsvezels: onmisbaar voor je darmen

Voedingsvezels zijn onverteerbare stoffen uit plantaardig voedsel. Ze bevorderen de darmbewegingen en zorgen voor een goede stoelgang.

Wat verstaan we onder een gezonde levensstijl?

De Schijf van Vijf

De Schijf van Vijf helpt je om elke dag alle voedingsstoffen binnen te krijgen. Het bestaat uit vijf vakken met verschillende groepen producten.

Vul meer of minder in

Als vrouw verbrand je gemiddeld mindercalorieën per dag.

Hoe langer ik ben, hoe meer calorieën ik verbrand.

Hoe meer ik beweeg hoe meer calorieën ik verbrand.

minder
meer
meer

Energieverbruik in het lichaam

Beweging en energie

Dit is de minimale energie die je lichaam verbruikt in rust. Afhankelijk van geslacht, leeftijd, gewicht, lengte en temperatuur.

Grondstofwisseling

Meer beweging = meer energieverbruik. Te veel of te weinig eten kan leiden tot overgewicht of ondergewicht.

Het spijsverteringsstelsel

Voedsel passeert: mond, slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, dunne darm, dikke darm, endeldarm, anus. Sommige stoffen hoeven niet te worden verteerd.

Van welke voedingsstof begint de vertering in de mond?

A

Vetten

B

Eiwitten

C

Koolhydraten

D

Vitaminen

De rol van verteringssappen

Verteringssappen uit klieren helpen bij het afbreken van voedingsstoffen. Veel verteringssappen bevatten enzymen.

Beschrijf de peristaltische beweging

Peristaltiek: beweging in de darmen

Kringspieren en lengtespieren in de darmwand duwen de voedselbrij voort en mengen deze met verteringssappen.

Welk gedeelte van de tand wordt hier aangegeven?

Het gebit en de functie

Inwendige bouw

Soorten tanden en kiezen

Tanden bestaan uit kroon, wortel, tandbeen, glazuur, cement en tandholte met bloedvaten en zenuwen.

Snijtanden, hoektanden en kiezen hebben ieder hun eigen vorm en taak, zoals bijten, vasthouden of malen.

Van welk dier is dit gebit?

Wat voor soort dier heeft een lang darmstelsel?

A

Herbivoor

B

Carnivoor

C

Omnivoor

D

Vissen

Vergelijking: gebit en darmen

Planteneters hebben lange darmen en plooikiezen; vleeseters korte darmen en knipkiezen; alleseters zitten ertussenin met knobbelkiezen.

Wat veroorzaakt gaatjes in je tanden?

A

Tandenpoetsen

B

Suikerhoudend voedsel

C

Overmatig water drinken

D

Bacteriën in tandplak

Tandplak en tanderosie

Tandplak bestaat uit bacteriën, speeksel en etensresten. Bacteriën maken zuren die gaatjes veroorzaken. Tanderosie ontstaat door zuren uit voeding.

Samenvatting van de les

Je weet nu hoe enzymen werken, welke rol voeding in de spijsvertering speelt en hoe je gezond en veilig met voedsel omgaat.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.