2.8 spelling
2.8 spelling
leerdoelen
In deze paragraaf leer je:
• het verschil tussen de persoonsvorm en het voltooid deelwoord;
• de komma gebruiken;
• zelfstandige naamwoorden in het meervoud spellen.
Hoe noem je de werkwoordsvormen 'afgelopen' en 'gemaakt' in de vorige dia's?
Wat weet je al over het voltooid deelwoord?
Wat weet je nog van de pv? Denk aan het vorige hoofdstuk spelling én grammatica.
Een korte herhaling...
( Zie ook 2.8 spelling in je boek en blz 198 schema werkwoordspelling. )
werkwoordsvorm: persoonsvorm(en)
De persoonsvorm is verbonden met het onderwerp en kan in zowel de tegenwoordige tijd als de verleden tijd staan.
Je vindt de persoonsvorm door:
De tijdproef uit te voeren (verander de tijd)
De getalproef uit te voeren (verander het getal van het onderwerp)
Het werkwoord dat je moet aanpassen om de zinnen correct te maken, is de persoonsvorm.
Persoonsvorm TT
ik, jij, gebiedende wijs
jij
hij/zij/het
meervoud
ik-vorm
ik-vorm + t
ik -vorm + t
'infinitief'
fiets word
fietst wordt
fietst wordt
fietsen worden
Nieuw: het voltooid deelwoord
Ik heb gemaakt
Ik ben opgehaald
Ik word verzorgd
Het geeft aan dat iets afgelopen/ voltooid is.
Voltooid deelwoord
Eindigt meestal op –en.
Bijv. gebeten, geschreven, gelopen, gekregen.....
Een voltooid deelwoord..
Eindigt op -d, -t of -en
Ezelsbruggetje: ' T K O F S C H I P - X
Bijv. gemaakt, geleerd
Of het Voltooid deelwoord langer maken...
Bijv. gemaakte, geleerde
Voltooid deelwoord
Let op bij de wissel z/s en v/f!
Bijv. verhuizen - verhuisd
beroven - beroofd
Let op!
Soms hoor je het verschil tussen pv en vd niet, maar je schrijft ze wel anders.
Zij verandert de opstelling.
Zij is veranderd.
Plaats pv en vd
Dit kán allebei aan het einde van de zin zijn.
Ik begrijp wel dat hij de uitleg herhaalt. (= pv )
Hij heeft vandaag de uitleg weer herhaald. (=vd)
even oefenen
Wat is het voltooid deelwoord? De leerling heeft de leerstof bestudeerd.
Wat is de persoonsvorm? De leerling bestudeert de leerstof.
Wat is het voltooid deelwoord van "verduren"?
geduurd
verduurd
geverduurd
Het ..... (gebeuren) wel vaker dat hij het niet meer weet.
gebeurd
gebeurt
gebeurdt
Hij heeft zich dat goed ...... (herinneren)
herinnerd
herinnert
herinnerdt
........... (vergissen) zij zich ook wel eens?
vergist
vergisd
Ze hebben de nieuwe omgeving....... (verkennen)
Een korte herhaling: de komma
Nieuwe regel: de komma
Zet ook een komma voor een voegwoord, als dat midden in je zin staat:
Op zijn eerste stagedag gaat hij extra vroeg van huis, zodat hij op tijd op het adres verschijnt.
vervolg: de komma
De komma zorgt ervoor dat je zin beter leesbaar is.
Ook weet je door het plaatsen van de
komma vóór het voegwoord: er begint nu een bijzin.
Welke regels van het meervoud zelfstandig naamwoord ken je?
Meervoud ZN: vormen (-en)
Het meervoud van een zelfstandig naamwoord heeft verschillende vormen
Meervoud ZN: vormen (-s of -'s)
Als een woord in het meervoud een 's krijgt, kan de uitspraak hetzelfde blijven of veranderen. * Blijft de uitspraak hetzelfde? Dan schrijf je 's aan het woord vast. * Verandert de uitspraak? Dan schrijf je 's achter het woord (bij woorden die in het enkelvoud eindigen op: a, i, o, u of y).
Meervoud ZN: vormen (-ën, -iën of -ieën)
- als het enkelvoud eindigt op ee, maak je het meervoud met ën --> zeeën
- als het enkelvoud eindigt op ie, is de meervoudsvorm afhankelijk van de klemtoon --> valt op ie dan ën toevoegen: melodie --> melodieën
- als klemtoon op een andere lettergreep valt, voeg je een -n toe, laatste e krijgt ë: porie --> poriën
even oefenen
Wat is het meervoud van: paraplu
Wat is het meervoud van: radio
Wat is het meervoud van: taxi
Wat is het meervoud van: relatie
Welk meervoud is verkeerd gespeld?
kopiën
oliën
zeeën
ideeën
Hoe vond je de leerstof van deze paragraaf?
Aan de slag
Maak van spelling 2.8, blz. de volgende
opdrachten: 2, 3, 5, 6, 9 t/m 12
Klaar? (Af)maken grammatica 2.7
opdracht 1b, c, 3, 4, 6, 8, 10 en 11 a
Klaar? Ga online oefenen voor grammatica en spelling paragraaf 2.7 en 2.8