Ademhalen: zo werkt het

Ademhalen: zo werkt het

1 / 29
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 29 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Ademhalen: zo werkt het

Open bij de herkenbare ervaring dat ademen vanzelf lijkt te gaan, maar dat er in het lichaam een vaste route en een duidelijk proces achter zit.

Leerdoel

Ik kan de onderdelen van het ademhalingsstelsel noemen en uitleggen hoe zuurstof het lichaam binnenkomt en koolstofdioxide het lichaam verlaat.

This item has no instructions

Welke woorden denk je aan bij ademen?

Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Vraag daarna kort door op woorden als zuurstof, longen, neus of lucht.

Het ademhalingsstelsel

  • Je ademt lucht in en uit

  • In lucht zit zuurstof

  • Je lichaam geeft koolstofdioxide af

  • Dit gebeurt via speciale organen

Noem dat zuurstof nodig is in het lichaam en dat koolstofdioxide een afvalstof is die weer naar buiten moet.

De route van de lucht

Neus → keel → luchtpijp → bronchiën → longen → longblaasjes


Dit is de weg die lucht aflegt in je lichaam.

Houd de route steeds exact hetzelfde in de les, zodat leerlingen de volgorde goed onthouden.

Neus en keel

  • De neus is vaak de ingang van lucht

  • De keel leidt de lucht verder

  • Via de keel komt lucht bij de luchtpijp

Blijf dicht bij het leerdoel: de bouw en functie op hoofdlijnen. Geen uitgebreide zijstap naar reuk of stemvorming nodig.

Luchtpijp en bronchiën

  • De luchtpijp voert lucht naar beneden

  • De luchtpijp splitst in twee bronchiën

  • Elke bronchus gaat naar een long

Leg kort uit dat de bronchiën vertakkingen zijn die de lucht verdelen over beide longen.

Longen en longblaasjes

  • De longen vullen zich met lucht

  • In de longen zitten heel veel longblaasjes

  • In de longblaasjes gebeurt de gaswisseling

Benadruk dat longblaasjes het belangrijkste eindpunt van de route zijn, omdat daar zuurstof en koolstofdioxide worden uitgewisseld.

Waar gebeurt de gaswisseling?

A

in de keel

B

in de longblaasjes

C

in de luchtpijp

D

in de bronchiën

Toetst of leerlingen het eindpunt van de luchtroute en de functie van de longblaasjes herkennen.

De route van de lucht

Lucht gaat vaak eerst door de neus. Daarna komt de lucht in de keel. Via de luchtpijp gaat de lucht naar de bronchiën. Die brengen de lucht naar de longen en de longblaasjes.

neus
keel
bronchiën
longblaasjes
mond
borstkas
middenrif
bloedvaten

Laat leerlingen de vaste route hardop nalezen na het invullen.

Inademen en uitademen

Inademen

  • lucht gaat naar binnen

  • zuurstof komt het lichaam in


Uitademen

  • lucht gaat naar buiten

  • koolstofdioxide verlaat het lichaam

Dit is het kerncontrast van het tweede deel van de les. Laat leerlingen de twee woorden steeds koppelen aan richting van lucht en soort gas.

De rol van het middenrif

  • Het middenrif is een spier onder de longen

  • Deze spier helpt bij het ademen

  • Door beweging van het middenrif verandert de ruimte in de borstkas

Gebruik eenvoudige taal: het middenrif helpt de longen ruimte te krijgen of juist kleiner te maken via beweging van de borstkas.

Wat gebeurt er bij inademen?

Middenrif omlaag → borstkas groter → longen krijgen meer ruimte → lucht stroomt naar binnen

Leg uit dat lucht naar binnen gaat doordat er meer ruimte ontstaat. Houd het mechanisch en eenvoudig.

Wat gebeurt er bij uitademen?

Middenrif omhoog → borstkas kleiner → longen worden kleiner → lucht stroomt naar buiten

Zet deze slide bewust naast de vorige als spiegelbeeld. Zo zien leerlingen het verschil duidelijk.

Wat gebeurt er bij inademen?

A

middenrif omhoog

B

lucht naar buiten

C

borstkas kleiner

D

lucht naar binnen

De afleiders komen uit uitademen, zodat het contrast tussen in- en uitademen wordt getoetst.

Bewegen bij het ademen

Bij inademen gaat het middenrif omlaag. Daardoor wordt de borstkas groter en stroomt lucht naar binnen. Bij uitademen gaat het middenrif omhoog en stroomt lucht weer naar buiten.

middenrif
borstkas
binnen
buiten
keel
longblaasjes
zuurstof
bloed

Deze invuloefening laat de mechanische volgorde van ademen herhalen in eenvoudige taal.

Gaswisseling in de longblaasjes

  • Ingeademde lucht komt in de longblaasjes

  • Rond de longblaasjes lopen bloedvaten

  • Daar worden gassen uitgewisseld

Noem dat bloed langs de longblaasjes stroomt en daar zuurstof kan opnemen en koolstofdioxide kan afgeven.

Zuurstof naar het bloed

  • Zuurstof gaat vanuit de longblaasjes naar het bloed

  • Het bloed vervoert zuurstof verder door het lichaam

Verbind dit alvast aan het volgende deel: zuurstof wordt gebruikt door cellen voor verbranding.

Koolstofdioxide naar buiten

  • Koolstofdioxide gaat vanuit het bloed naar de longblaasjes

  • Daarna adem je het uit

Benadruk de omgekeerde richting ten opzichte van zuurstof. Dat maakt de gaswisseling overzichtelijk.

Waarom zuurstof nodig is

  • Je lichaam heeft zuurstof nodig voor verbranding

  • Verbranding gebeurt in cellen

  • Daarbij komt energie vrij

Leg verbranding uit als het proces waarbij cellen energie vrijmaken uit voedingsstoffen met hulp van zuurstof.

Bij verbranding ontstaat afval

Voedingsstoffen + zuurstof → energie + koolstofdioxide


Koolstofdioxide is een afvalstof en moet het lichaam uit.

Je hoeft hier geen volledig scheikundig model te geven. De biologische hoofdgedachte is genoeg: zuurstof erin, energie vrij, koolstofdioxide eruit.

Van lucht naar cel en terug

Inademen → zuurstof in longblaasjes → zuurstof naar bloed → zuurstof naar cellen


Cellen maken koolstofdioxide → koolstofdioxide naar bloed → longblaasjes → uitademen

Dit is de samenvattende keten van de hele les. Gebruik deze slide om alle onderdelen opnieuw aan elkaar te verbinden.

Welke richting klopt voor zuurstof?

A

bloed naar longblaasjes

B

longblaasjes naar bloed

C

cellen naar bloed

D

neus naar keel

Toetst de richting van gaswisseling. Veel leerlingen verwarren hier zuurstof met koolstofdioxide.

Van lucht naar cel

Zuurstof komt bij inademen in de longblaasjes. Daarna gaat zuurstof naar het bloed en verder naar de cellen. Bij verbranding ontstaat koolstofdioxide, en dat adem je uit.

inademen
bloed
cellen
koolstofdioxide
uitademen
bronchiën
energie
neus

Koppelt de samenvattende keten aan het belang van zuurstof voor verbranding in cellen.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Bespreek dat leerlingen iets kunnen noemen als de route van de lucht, de rol van het middenrif, gaswisseling in de longblaasjes of het verschil tussen inademen en uitademen.

Wat vond jij het lastigst?

Mogelijke antwoorden: de route met veel nieuwe woorden, het verschil tussen in- en uitademen, of gaswisseling in de longblaasjes.

Wat hielp jou goed begrijpen?

Laat leerlingen benoemen welke steun hielp, zoals het schema, de pijlen, de herhaling van de route of de uitleg over middenrif en borstkas.

Begrippen

ademhalingsstelsel - organen waarmee lucht het lichaam in en uit gaat

neus - ingang van lucht naar het ademhalingsstelsel

keel - deel dat lucht doorgeeft naar de luchtpijp

luchtpijp - buis die lucht naar de bronchiën voert

bronchiën - twee vertakkingen van de luchtpijp naar de longen

longen - organen waarin lucht komt en gaswisseling mogelijk wordt

longblaasjes - kleine blaasjes in de longen waar gaswisseling gebeurt

This item has no instructions

Begrippen

inademen - lucht naar binnen halen

uitademen - lucht naar buiten laten gaan

middenrif - spier onder de longen die helpt bij het ademen

borstkas - deel van het lichaam dat groter en kleiner wordt bij ademen

gaswisseling - uitwisseling van zuurstof en koolstofdioxide

zuurstof - gas dat nodig is voor verbranding in cellen

koolstofdioxide - afvalstof die ontstaat bij verbranding en wordt uitgeademd

This item has no instructions