H4
Eerste hulp bij stoornissen in de vitale functies
Aan het eind van dit hoofdstuk weet je:
• wat bedoeld wordt met ABCDE-methode;
• hoe je stoornissen in het bewustzijn signaleert en controleert;
• hoe je stoornissen in de ademhaling signaleert en controleert;
• wat je moet doen bij een actieve bloeding;
• hoe je de symptomen van een shock herkent en hoe je moet handelen.
H4
Eerste hulp bij stoornissen in de vitale functies
Aan het eind van dit hoofdstuk weet je:
• wat bedoeld wordt met ABCDE-methode;
• hoe je stoornissen in het bewustzijn signaleert en controleert;
• hoe je stoornissen in de ademhaling signaleert en controleert;
• wat je moet doen bij een actieve bloeding;
• hoe je de symptomen van een shock herkent en hoe je moet handelen.
This item has no instructions
ABCDE-methode
De ABCDE-methode; ‘Behandel altijd allereerst dat wat levensbedreigend is’.
A - Airway: beoordeel of de lucht-/ademweg vrij is of maak deze vrij.
B – Breathing: kijk, luister en voel of er een ademhaling is.
C – Circulation: beoordeel of er symptomen zijn van een bedreigde circulatie door bijvoorbeeld een ernstige bloeding.
D – Disabilities: bekijk of er er sprake is van een bewustzijnsstoornis. Bijvoorbeeld door epilepsie of pijn aan nek, wervel.
E – Exposure/environment: beoordeel van top-teen of er letsel is, zoals koude- en warmteletsels, (kleine) wonden, kneuzingen, breuken, etc.
This item has no instructions
Bij een stoornis in de vitale functies (in één van de drie vitale organen) is het belangrijk dat je het bewustzijn controleert.
Mogelijke situaties van bewustzijn:
Het slachtoffer is bij bewustzijn en alert
Het slachtoffer is bij bewustzijn maar niet alert
Het slachtoffer verliest het bewustzijn geleidelijk
Het slachtoffer is bewusteloos
This item has no instructions
Controleer het bewustzijn
Schud zachtjes aan de schouders.
Vraag duidelijk hoorbaar: "Gaat het?"
Reageert het slachtoffer op aanspreken en schudden?
Bij geen reactie en als slachtoffer buiten bewustzijn is, dan dreigt er levensgevaar.
Vraag hulp van een omstander. Je wijst iemand aan
Zorgen voor veiligheid en bewustzijn controleren
Veiligheid en werkruimte
Is het veilig om het slachtoffer te benaderen?
Zo nodig: verwijder scherpe voorwerpen, schakel eventueel de stroom uit, verplaats het slachtoffer.
Is er voldoende ruimte om te werken?
Zo nodig: vraag omstanders enige afstand te nemen, verplaats het slachtoffer.
This item has no instructions
JA!
Laat het slachtoffer in dezelfde positie, tenzij dit gevaarlijk is.
Wat is het probleem? Zorg zo nodig voor hulp.
Blijf controleren.
NEE!
Bel of laat 1-1-2 bellen
Zet de mobiele telefoon op de luidsprekerfunctie.
Laat een AED (Automatische Externe Defibrillator) halen indien deze beschikbaar is.
Leg de persoon in stabiele zijligging
Reageert het slachtoffer op aanspreken en schudden?
This item has no instructions
Stabiele zijligging
Om de luchtweg open te houden
Door de stabiele zijligging, ligt het slachtoffer op de zij, zodat deze niet makkelijk terugrolt.
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Controle van de ademhaling
Na het controleren van het bewustzijn beoordeel je altijd direct de ademhaling. Dit doe je door 10 seconden te:
Kijken;
Luisteren;
Voelen.
This item has no instructions
De luchtweg openen en ademhaling controleren
Kin lift: Luchtweg openen
Plaats één hand op het voorhoofd.
Kantel het hoofd voorzichtig naar achteren (head tilt).
Plaats twee vingers van de andere hand onder de kin op het kaakbeen en til de kin naar boven
Kijk of de borstkas omhoog komt.
Luister aan de mond en neus of je geluid hoort.
Voel met je wang of er luchtstroom is.
Doe dit maximaal 10 seconden.
Als het slachtoffer niet beweegt, zijn ogen niet opent, niet of niet normaal ademt of als je twijfelt: start reanimatie.
This item has no instructions
This item has no instructions
Stoornissen in het bewustzijn
Volledig buiten bewustzijn: iemand reageert nergens meer op.
Verminderd bewustzijn: krijgt minder prikkels binnen, reageert anders en kan slaperig worden.
Oorzaken
hoofdletsel; hersenletsel; hartstilstand; zuurstoftekort; vergiftiging;
alcoholgebruik; drugsgebruik; epilepsie; suikerziekte; beroerte, flauwte.
This item has no instructions
Bij bewusteloosheid
Is er nog spierspanning
Is er geen spierspanning
This item has no instructions
Wat doe je als eerste als iemand bewusteloos is?
Greep van Heimlich toepassen
de ademhaling checken
Rautekgreep toepassen
112 bellen
This item has no instructions
Als iemand bewusteloos is.....
Lekker laten slapen, komt wel weer bij
Altijd ademhaling in de gaten houden
Blijven aanroepen. Misschien komt die bij
Gerust stellen, want dit is gevaarlijk
This item has no instructions
Wat doe je als iemand bewusteloos is?
leg je hem/ haar op de buik
je laat hem liggen en wacht tot hij bij komt
je belt 112
je brengt hem naar een huisarts
This item has no instructions
Als het slachtoffer bewusteloos is, dan
dreigt er direct levensgevaar
kijk je eerst of er ander letsel is
verplaats je het slachtoffer naar een beschutte plek
zoek je eerst haar persoonlijke gegevens
This item has no instructions
Bij een bewusteloos slachtoffer:
Verslappen alle spieren in het lichaam.
Hierbij pas je de stabiele zijligging toe.
Kan de tong achter in de keel zakken en de ademweg afsluiten .
Alle antwoorden zijn juist.
Veilig stellen ademhaling
Bij een bewusteloos slachtoffer:
Verslappen alle spieren in het lichaam
Kan de tong achter in de keel zakken en de ademweg afsluiten (tong is ook een spier)
Leg het slachtoffer in stabiele zijligging
Wat doe je als je een slachtoffer bewusteloos op de grond vindt, naast een trapladder?
Je legt het slachtoffer op zijn rug. Je controleert ademhaling en je past de heimlich-greep toe. Je belt 112
Je verplaatst het slachtoffer met de Rautek-greep, weg van de ladder. Je controleert de ademhaling en belt 112
Je laat het slachtoffer liggen zoals je hem vindt. Je controleert de ademhaling en belt 112
Je verplaatst het slachtoffer niet. Je legt het slachtoffer in de stabiele zijligging en belt 112
This item has no instructions
Flauwte
Een flauwte is een kortdurende stoornis in het bewustzijn.
Je valt flauw als er minder bloed naar je hersenen wordt gevoerd;
Daardoor krijgen de hersenen minder zuurstof en geven ze onvoldoende prikkels naar de spieren;
Je lichaam raakt uit evenwicht, je wordt draaierig en duizelig. Hierdoor val je.
This item has no instructions
This item has no instructions
Wat is een flauwte?
geen goede doorbloeding naar de organen
het hart kan geen zuurstof meer rondpompen door de bloedvaten
de hersenen kunnen je lichaamsdelen niet meer aansturen
korte tijd te weinig zuurstof in hersenen
This item has no instructions
Hoe kun je een dreigende flauwte bij iemand herkennen?
gapen, vlekken zien, zweten, wordt bleek
druk, heen en weer lopen, zweten
gapen, zweten, veel plassen, dorst
druk, veel plassen, dorst, wordt bleek
This item has no instructions
Als een slachtoffer een flauwte heeft, leg je hem op de grond.
Waar
Niet waar
This item has no instructions
Bel je 112 bij een flauwte?
ja
nee
alleen als er klachten bijkomen
This item has no instructions
This item has no instructions
Epilepsie
Epilepsie is een aandoening die zich
uit in de vorm van aanvallen.
Het is een soort kortsluiting in de hersenen;
De aanvallen ontstaan door een plotselinge, tijdelijke verstoring van de elektrische prikkeloverdracht in de hersenen;
Er zijn veel verschillende soorten aanvallen.
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Wat is epilepsie
Spierspasme
Kortsluiting is de pancreas
Aanvallen door kortsluiting in de hersens
Spierspanning door zout tekort
This item has no instructions
De oorzaak van epilepsie is.....
overgewicht
verstoring prikkeloverdracht in de hersenen
verstoring bewegingsmechanisme
slaaptekort
This item has no instructions
Wat doe je als EHBO'er bij epilepsie?
Wachten tot de aanval weg is
Zorg dat het slachtoffer zich niet kan bezeren
Houd omstanders op een afstand
Alle drie de antwoorden zijn juist
This item has no instructions
Als je je verslikt, dan komt eten of drinken in de luchtpijp terecht.
Uitwendige luchtwegbelemmering:
luchtweg wordt belemmerd door iets aan de buitenkant bijv. een touw om de nek;
Inwendige luchtwegbelemmering: luchtweg wordt belemmerd door voedsel of in een voorwerp.
Een lichte verslikking
Het slachtoffer kan praten, hoesten en/of ademen.
Een ernstige verslikking
Het slachtoffer kan niet praten, hoesten of ademen; is onrustig, in paniek; grijpt mogelijk naar de keel; probeert wanhopig adem te halen. Dit geeft soms een gierend geluid.
Bij een ernstige verslikking sla je het slachtoffer tussen de schouderbladen en dien
je buikstoten toe.
Luchtwegbelemmering verslikken/ verstikken
This item has no instructions
Ademen
Verslikken
Slikken
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Sleep alles wat te maken heeft met verstikken, naar de foto.
onrustig
niet hoesten
benauwd
buiten bewustzijn
kan praten
hoesten
angstig
bij bewustzijn
This item has no instructions
Iemand verslikt zich, kan niet hoesten, je bent alleen, wat doe je?
Geef 5 buikstoten
geef 5 rugslagen
Bel 112
This item has no instructions
Zet de stappen van EHBO bij verslikking in de goede volgorde
stap 1
stap 2
stap 3
stap 4
stap 5
Controleer op lichte of ernstige verslikking
Moedig hoesten aan bij lichte verslikking
Geef bij ernstige verslikking 5 rugslagen en 5 buikstoten
Als dit niet helpt bel 1-1-2
Start bij een bewusteloos slachtoffer met reanimatie
This item has no instructions
Er is sprake van een ernstige verslikking. Het slachtoffer verliest zijn bewustzijn Wat doe je? (Meerdere antwoorden mogelijk)
controleer of er hulp onderweg is en laat alsnog 112 bellen
leg het slachtoffer voorzichtig in rugligging op de grond
blijf rugslagen en buikstoten afwisselen totdat professionele hulp het overneemt
start reanimatie
This item has no instructions
Oorzaken:
Herseninfarct: Een slagader in de hersenen raakt vernauwd of verstopt, waardoor een deel van de hersenen te weinig zuurstof krijgt.
Hersenbloeding: Een bloedvat kan scheuren, waardoor er bloed in en rondom de hersenen stroomt. Het bloed drukt een deel van het hersenweefsel weg.
TIA: Er komt tijdelijk minder bloed via de slagaderen in de hersenen. Dit kan korter dan 30 minuten, maar ook wel 24 uur duren.
Beroerte/ CVA
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
Wat houden mensen die een beroerte hebben gehad er vaak aan over?
Moeilijk of niet kunnen lopen
Niet kunnen praten
Verlamming
Alle antwoorden zijn juist.
This item has no instructions
Wat is een beroerte?
Een te hoge bloeddruk hebben
Een ongeluk in de hersenen
Je wordt ontzettend misselijk
Frequent flauwvallen
This item has no instructions
Wat is een CVA?
Hartinfarct
Herseninfarct
Hersenbloeding
Beroerte
This item has no instructions
Wat is een ander woord voor beroerte?
hersenbloeding en herseninfarct
hersenkwab en hersenschudding
hersenaanval en hersenkraker
hersenpijn en hersenbloeding
This item has no instructions
Hoe kun je een beroerte herkennen? Meerdere antwoorden mogelijk
scheve mond
zingen
pijnlijke arm
raar praten
This item has no instructions
Wat moet je doen bij een beroerte?
112 bellen
iemand neerleggen
iemand wat te eten geven
nagaan wat er is gebeurd
This item has no instructions
Actief bloedverlies: de bloeding is nog bezig. Het bloed stroomt gelijkmatig of in stoten uit de wond;
Dit is meestal bij een grote en ernstige wond;
Kan levensbedreigend zijn; geef direct druk op de wond en stop de bloeding zo snel mogelijk
Afhankelijk van de ernst van de wond:
Wonddrukverband: Bij een diepe wond.
Traumazwachtel: Bij ernstige bloedingen.
Tourniquet: Bij levensbedreigend bloedverlies dat
uit de wond spuit.
Stoornis in de circulatie
This item has no instructions
This item has no instructions
Shock
Shock is een levensgevaarlijke toestand: tekort aan circulerend bloed ( dus ook zuurstof) waardoor er veel schade kan ontstaan aan de organen.
Hoe herken je shock?
Onrustig en angstig.
Bleke, koude, klamme of zweterige huid.
Zieke indruk, voelt zich misselijk of ziek.
Geen kracht.
Heeft dorst.
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
This item has no instructions
EHBO bij SHOCK
Bij bloeding druk op de wond uitoefenen.
Bel 112 en geef aan dat het slachtoffer een shock heeft.
Laat het slachtoffer gaan liggen, in prettige houding
Zo weinig mogelijk inspanning.
Voorkom onderkoeling ( toedekken met jas of reddingsdeken).
Laat het slachtoffer niet drinken, eten of roken.
Controleer regelmatig het bewustzijn en de ademhaling
This item has no instructions
Wat is een shock?
je wordt onwel doordat je heel hard schrikt
teveel bloedverlies, waardoor er zuurstof tekort ontstaat
flauwvallen
een hartaanval
This item has no instructions
Wat zijn de eerste verschijnselen van een shock?
Het slachtoffer voelt zich misselijk
Het slachtoffer heeft een snelle pols en ademhaling
Het slachtoffer heeft een bleke en vochtige huid
Het slachtoffer heeft geen ademhaling.
This item has no instructions
Wat doe je als eerste bij shock?
afdekken met deken
112 bellen
vitale functies controleren
iets te drinken geven
This item has no instructions
Wat kun je doen als je iemand in shock aantreft
Laat het slachtoffer liggen met de benen omhoog
Laat het slachtoffer iets eten of drinken
Laat het slachtoffer niet eten of drinken
Laat de persoon even afkoelen
This item has no instructions