Romeinse republiek

1 / 270
next
Slide 1: Video
GeschiedenisHoger onderwijsBachelor

This lesson contains 270 slides, with interactive quizzes, text slides and 72 videos.

time-iconLesson duration is: 240 min
Report this lesson

Items in this lesson

Slide 1 - Video

Roma, Roma!

Slide 2 - Slide

Waarom en belang Rome?

Slide 3 - Open question

Welke heuvel ligt in Rome?
A
Aventinus
B
Capitolinus
C
Septimontium
D
Palatinus

Slide 4 - Quiz

Wie is/was geen Romeinse god?
A
Jupiter
B
Chronos
C
Mars
D
Venus

Slide 5 - Quiz

Wat ligt ten westen van Rome?
A
De Middellandse Zee
B
De Adriatische Zee
C
De Ionische Zee
D
De Tyrrheense Zee

Slide 6 - Quiz

Welke rivier stroomt door Rome?
A
De Po
B
De Arno
C
De Tiber
D
De Ebro

Slide 7 - Quiz

Wie was de eerste keizer van Rome?
A
Julius Caesar
B
Marcus Aurelius
C
Nero
D
Augustus

Slide 8 - Quiz

Wat was een veelvoorkomende sociale klasse?
A
Slaven
B
Patriciërs
C
Keizers
D
Boeren

Slide 9 - Quiz

Wat is een belangrijk bestuursorgaan?
A
Koninklijke Raad
B
Regering
C
Volksvergadering
D
Senatus

Slide 10 - Quiz

Hoeveel koningen regeerden in totaal?
A
Twaalf
B
Vijf
C
Zeven
D
Tien

Slide 11 - Quiz

Welk Europees land werd nooit bezet door het Romeinse Rijk?
A
Ierland
B
Frankrijk
C
Turkije
D
Spanje

Slide 12 - Quiz

Welke 'Vlaamse' stad werd gesticht door de Romeinen?
A
Oudenaarde
B
Brugge
C
Tongeren
D
Kortrijk

Slide 13 - Quiz

Hoeveel inwoners telde het Romeinse Rijk op zijn toppunt?
A
ca 31 miljoen
B
ca 45 miljoen
C
ca 55 miljoen
D
ca 70 miljoen

Slide 14 - Quiz

Slide 15 - Slide

Slide 16 - Slide

Mythologisch begin: arma virumque cano

Slide 17 - Slide

De tocht van Aeneas: tocht naar Hesperia

Slide 18 - Slide

Slide 19 - Video

Slide 20 - Video

Slide 21 - Video

Wetenschappelijk: archeologie

Slide 22 - Slide

Slide 23 - Slide

Slide 24 - Slide

Slide 25 - Video

Slide 26 - Video

Slide 27 - Slide

Slide 28 - Slide

Slide 29 - Video

Slide 30 - Slide

Slide 31 - Slide

Slide 32 - Slide

Slide 33 - Video

Slide 34 - Slide

Slide 35 - Slide

Slide 36 - Slide

Slide 37 - Slide

Slide 38 - Slide

Slide 39 - Video

Slide 40 - Video

Slide 41 - Video

Slide 42 - Slide

Grieken in Italië

Slide 43 - Slide

Kelten in Europa en Italië

Slide 44 - Slide

Slide 45 - Video

Slide 46 - Slide

Slide 47 - Video

Wat bouwden de Etrusken vaak?
A
Grafheuvels
B
Huizen
C
Tempels
D
Kastelen

Slide 48 - Quiz

Wat was de hoofdstad van de Etrusken?
A
Rome
B
Napels
C
Florence
D
Veii

Slide 49 - Quiz

Wie was de belangrijkste vijand van Carthago?
A
Perzië
B
Egypte
C
Griekenland
D
Rome

Slide 50 - Quiz

Wat was de belangrijkste reden voor de oprichting van Carthago?
A
Culturele uitwisseling met Griekenland
B
Religieuze doeleinden
C
Militaire overheersing van Rome
D
Handel en maritieme macht

Slide 51 - Quiz

Wat was een belangrijke Keltische stad?
A
Torino
B
Milaan
C
Rome
D
Napels

Slide 52 - Quiz

Waar vestigden de Kelten zich in Italië?
A
In Noord-Italië
B
In het zuiden van Italië
C
Nabij de Po-rivier
D
In de Alpen

Slide 53 - Quiz

Welke taal heeft geen 'Keltische' roots?
A
Iers (Gaelic)
B
Welsh
C
Baskisch
D
Schots Gaelic

Slide 54 - Quiz

Welke monumenten lieten de Kelten niet achter?
A
Menhirs
B
Mausoleum
C
Tumulus
D
Dolmen

Slide 55 - Quiz

Slide 56 - Slide

Slide 57 - Slide

Oefening Koningstijd
https://padlet.com/mariovandervurst/rex-romanorum-overzicht-dfvg548d5dgj3ox0

Slide 58 - Slide

Slide 59 - Slide

Slide 60 - Slide

Slide 61 - Video

Slide 62 - Slide

Slide 63 - Slide

Slide 64 - Slide

Slide 65 - Slide

Slide 66 - Slide

Slide 67 - Slide

Slide 68 - Slide

Romeinse Republiek: opdracht
https://padlet.com/mariovandervurst/romeins-bestuur-in-de-koningstijd-en-republiek-753-1ste-eeuw-flc9z8y6zk8gaqd8

Slide 69 - Slide

Slide 70 - Slide

Slide 71 - Slide

Slide 72 - Slide

Slide 73 - Video

Romeins burgerrecht

  • ius honorum (het recht om een ereambt uit te oefenen)
  • ius conubii (het recht om een rechtsgeldig huwelijk te sluiten)
  • ius commercii (het recht om eigendom te verkrijgen en te vervreemden)
  • ius suffragii (het recht om te stemmen in de comitia)

Slide 74 - Slide

Latijns burgerrecht
Het Romeins burgerrecht (civitas Romana) was het volledigste recht met alle politieke en juridische voordelen. Het Latijns burgerrecht (ius Latii) bood een beperktere set rechten, maar gaf wel de mogelijkheid om uiteindelijk het volledige Romeinse burgerrecht te verkrijgen, vooral voor degenen die burgemeester waren geweest of zich in Rome vestigden. Het belangrijkste verschil was het stemrecht (ius suffragii), dat bij het Latijns burgerrecht ontbrak, maar wel deel uitmaakte van het volledige Romeinse burgerschap. 

Slide 75 - Slide

Slide 76 - Slide

Slide 77 - Video

Slide 78 - Slide

Slide 79 - Slide

Slide 80 - Video

Slide 81 - Video

Slide 82 - Slide

Slide 83 - Video

Slide 84 - Slide

Slide 85 - Slide

Slide 86 - Slide

Slide 87 - Slide

Slide 88 - Video

Slide 89 - Slide

Slide 90 - Video

Slide 91 - Slide

Slide 92 - Video

Slide 93 - Slide

Slide 94 - Slide

Slide 95 - Slide

Slide 96 - Slide

Slide 97 - Video

Slide 98 - Slide

Slide 99 - Slide

Slide 100 - Slide

Slide 101 - Slide

Slide 102 - Slide

Hoe werden de standenstrijd in de Romeinse republiek aangepakt?
A
Met de goedkeuring van nieuwe wetten en hervormingen.
B
Door het verhogen van belastingen en handelsrestricties.
C
Door het uitroepen van een dictatoriale regering.
D
Met militaire interventie van buitenlandse legers.

Slide 103 - Quiz

Welke magistraat had de macht om veto's uit te spreken in de Senaat?
A
Decurio
B
Tribuun
C
Plebejer
D
Consul

Slide 104 - Quiz

Welke magistraat had de taak om de rechtspraak in Rome te leiden?
A
Praetor
B
Quaestor
C
Decurio
D
Censor

Slide 105 - Quiz

Welke magistraat was belast met de ordehandhaving en het beheer van de stad?
A
Praetor
B
Dictator
C
Tribuun
D
Aedile

Slide 106 - Quiz

Welke magistraat was verantwoordelijk voor het toezicht op openbare financiën?
A
Decemvir
B
Censor
C
Plebejer
D
Quaestor

Slide 107 - Quiz

Wat was de rol van de censor in het Romeinse bestuur?
A
Hield toezicht op de graantoevoer
B
Beoefende religie
C
Hield volkstellingen en beheerde de financiën
D
Leidde het leger

Slide 108 - Quiz

Hoe lang duurde de termijn van een consul in de Romeinse republiek?
A
1 jaar
B
2 jaar
C
6 maanden
D
4 jaar

Slide 109 - Quiz

Wie had het hoogste politieke ambt in de Romeinse republiek?
A
Tribuun
B
Plebejer
C
Consul
D
Dictator

Slide 110 - Quiz

Hoe werd de leiding van de Romeinse Senaat gekozen?
A
Door het volk
B
Door de consuls
C
Door de senatoren zelf
D
Door de keizer

Slide 111 - Quiz

Wie waren lid van de Romeinse Senaat tijdens de republiek?
A
Patriciërs en enkele plebejers
B
Buitenlanders
C
Slaven
D
Vrouwen

Slide 112 - Quiz

Wat was de rol van de Romeinse Senaat tijdens de republiek?
A
Rechterlijke macht
B
Belastinginning
C
Wetgevende en adviesfunctie
D
Uitvoerende macht

Slide 113 - Quiz

Welke generaal leidde de verovering van Hispania?
A
Pompey
B
Scipio Africanus
C
Hannibal
D
Julius Caesar

Slide 114 - Quiz

Welk gebied werd niet veroverd door de Romeinen tijdens de Republiek?
A
Dacië
B
Germanië
C
Brittannië
D
Ierland

Slide 115 - Quiz

Welk gebied werd niet gecontroleerd door de Romeinen tijdens de Republiek?
A
Noord-Afrika
B
China
C
Syrië
D
Klein-Azië

Slide 116 - Quiz

Welk gebied werd niet veroverd door de Romeinen tijdens de Republiek?
A
Scandinavië
B
Spanje
C
Brittannië
D
Gallië

Slide 117 - Quiz

Hoe werd de standenstrijd in de Romeinse republiek aangepakt?
A
Met politieke repressie
B
Met economische sancties
C
Met militair ingrijpen
D
Met hervormingen en compromissen

Slide 118 - Quiz

Wat was het doel van de Lex Hortensia?
A
Het doel was om de slavenhandel te bevorderen.
B
Het doel was om de belastingen te verhogen.
C
Het doel was om de macht van de senaat te vergroten.
D
Het doel was om de rechten van de plebejers te versterken.

Slide 119 - Quiz

Hoe erfden patriciërs hun sociale status in de Romeinse republiek?
A
Hun sociale status werd doorgegeven via erfelijkheid.
B
Ze konden hun sociale status kopen.
C
Ze moesten een speciale opleiding volgen om patriciër te worden.
D
Hun sociale status werd bepaald door hun militaire prestaties.

Slide 120 - Quiz

Wat was de politieke invloed van de patriciërs in de Romeinse republiek?
A
Ze mochten niet stemmen in de verkiezingen.
B
Ze hadden geen politieke invloed.
C
Ze hadden veel politieke macht en controle.
D
Ze waren slechts adviseurs voor de senaat.

Slide 121 - Quiz

Wat was de sociale status van de patriciërs in de Romeinse republiek?
A
Ze behoorden tot de hoogste sociale klasse.
B
Ze waren boeren en handarbeiders.
C
Ze waren geen onderdeel van de sociale structuur.
D
Ze behoorden tot de laagste sociale klasse.

Slide 122 - Quiz

Welke rechten hadden de plebejers in de Romeinse republiek?
A
Alleen landbouw bedrijven
B
Ze mochten handel drijven en bezit hebben
C
Geen handel drijven
D
Geen eigendom hebben

Slide 123 - Quiz

Wat mochten de plebejers doen in de Romeinse republiek?
A
Een eigen leger vormen
B
Stemmen voor de keizers
C
Belastingen innen
D
Hun eigen verenigingen en vergaderingen organiseren

Slide 124 - Quiz

Waarom kan je stellen dat het Romeinse stadsbestuur in feite een oligarchie was?

Slide 125 - Open question

Welke methoden gebruikte Rome om zijn rijk en invloedssfeer uit te breiden?

Slide 126 - Open question

Slide 127 - Video

Slide 128 - Slide

Slide 129 - Slide

Slide 130 - Video

Slide 131 - Slide

Slide 132 - Slide

Slide 133 - Video

Slide 134 - Slide

Slide 135 - Video

Slide 136 - Slide

Wat was het gevolg van de hervormingen van Tiberius en Gaius Gracchus?
A
Vermindering van sociale ongelijkheid
B
Toenemende politieke spanningen
C
Onduidelijkheid over de bevoegdheden van de volksvergadering

Slide 137 - Quiz

Hoe reageerde de Senaat op de Gracchen-hervormingen?
A
Met het uitbreiden van de volksvertegenwoordiging.
B
Door de hervormingen te omarmen.
C
Door concessies te doen aan de plebejers.
D
Met verzet en onderdrukking van de hervormingen.

Slide 138 - Quiz

Wat was een gevolg van de Gracchen-hervormingen?
A
Opkomst van een sterke keizerschap.
B
Versterking van de Senaat.
C
Toenemende spanningen tussen de plebejers en patriciërs.
D
Versoepeling van de landbouwwetten.

Slide 139 - Quiz

Welke veranderingen brachten Tiberius en Gaius Gracchus?
A
Slavenhandel versterken
B
Belastingen verhogen
C
Voorrang geven aan de armen
D
Landhervormingen doorvoeren

Slide 140 - Quiz

Voeren politici de wil van het volk uit of worden ze gekozen om in veranderende omstandigheden op hun eigen oordeel af te gaan?

Slide 141 - Mind map

Slide 142 - Video

Slide 143 - Slide

Slide 144 - Slide

Slide 145 - Video

Slide 146 - Video

Welk probleem loste Marius op met zijn hervormingen?
A
Hij verliet het leger en ging de politiek in.
B
Hij zorgde voor meer interne conflicten in het leger.
C
Hij maakte het leger zwakker.
D
Hij maakte het leger sterker en effectiever.

Slide 147 - Quiz

Wat was een belangrijke verandering onder Gaius Marius?
A
Soldaten kregen nu een professionele training.
B
De uniformen werden afgeschaft.
C
Soldaten werden alleen door adellijke families gerekruteerd.
D
Soldaten werden niet meer getraind.

Slide 148 - Quiz

Welke hervormingen voerde Gaius Marius door?
A
Het leger werd afgeschaft.
B
Alleen rijke mannen konden dienen in het leger.
C
Alle vrije mannen konden nu dienen in het leger.
D
Vrouwen konden dienen in het leger.

Slide 149 - Quiz

Slide 150 - Video

Slide 151 - Slide

Slide 152 - Slide

Slide 153 - Slide

Slide 154 - Video

Slide 155 - Slide

Slide 156 - Slide

Slide 157 - Slide

Slide 158 - Video

Slide 159 - Video

Slide 160 - Video

Van interne verdeeldheid en (burger)oorlog 
 (2de eeuw VOT-27 VOT)
* verzwakking senaat (verdeeldheid en polarisatie tussen optimates-populares/ontstaan triumviraten)
* wijd verspreidde corruptie (vb. Jugurtha)
* politiek geweld, populisme en instabiliteit in Romeinse politieke wereld (van Gracchus tot Caesar)
* burgeroorlogen  (Marius versus Sulla, later Caesar versus Pompejus, Octavianus versus Marcus Antonius)
* bondgenotenoorlogen en opstanden (slavenopstanden/Asia)
* (veroverings) oorlogen (Gallia/delen Africa en Asia) en buitenlandse dreigingen (Kimbren en Teutonen): militaire macht wordt dé politieke factor, mede door hervorming Marius.

Slide 161 - Slide

Slide 162 - Slide

Slide 163 - Slide

Gnaeus Pompejus Magnus
*Het verslaan van de Cilicische piraten, waardoor de handel op de Middellandse Zee weer veilig werd.
* Succesvolle campagnes in Klein-Azië en het Oosten, waar hij koning Mithridates VI van Pontus versloeg en de Romeinse invloed aanzienlijk uitbreidde.
* Vroege successen als commandant onder Sulla tijdens de burgeroorlogen (83-81 v.Chr.)
* Pompeius trouwde met Julia, de dochter van Caesar.
* De relatie tussen Gnaeus Pompeius Magnus en Marcus Licinius Crassus werd gekenmerkt door een diepgewortelde rivaliteit en wederzijdse afkeer, ondanks periodes van politieke samenwerking. Ze hadden elkaar nodig voor hun eigen ambities, maar vertrouwden elkaar zelden

Slide 164 - Slide

Slide 165 - Video

Marcus Licinius Crassus
*Bekend als de rijkste man in de Romeinse geschiedenis en een sleutelfiguur in de politieke overgang naar Keizerrijk
*Crassus' grootste militaire overwinning was het definitief verslaan van de slavenopstand onder leiding van Spartacus in 71 v.Chr
* Crassus vergaarde een enorm fortuin door vastgoedspeculatie, mijnbouw, slavenhandel en door eigendommen van politieke tegenstanders goedkoop op te kopen tijdens de dictatuur van Sulla.
* Uiteindelijk leidde zijn ambitie om militaire roem te evenaren aan die van Caesar en Pompeius tot zijn noodlottige veldtocht tegen de Parthen, waar hij stierf in de Slag bij Carrhae in 53 v.Chr..
*  Hij financierde de vroege carrière van Julius Caesar en sloot samen met Caesar en Pompeius het Eerste Triumviraat in 60 v.Ch


Slide 166 - Slide

Slide 167 - Video

Slide 168 - Video

Gaius Julius Caesar
* Familie van Caesar had banden met de populares-factie (de volkspartij) in de Romeinse politiek. Zijn tante Julia was getrouwd met Gaius Marius, een prominente generaal en politicus die een rivaal was van de conservatieve Lucius Cornelius Sulla.
*Om aan de vervolging door Sulla te ontsnappen, sloot Caesar zich aan bij het Romeinse leger en diende hij in Asia en Cilicië (in het huidige Turkije).
* Gaius Julius Caesar werd in zijn vroege volwassenheid, rond 75 v.Chr. ontvoerd door piraten in de Egeïsche Zee 
* Julius Caesar volgde de traditionele Romeinse cursus honorum (loopbaan van ereambten), maar gebruikte politieke allianties, militaire successen en omkoping om sneller op te klimmen dan de norm was.

Slide 169 - Slide

Julius Caesar

Slide 170 - Mind map

Slide 171 - Video

Slide 172 - Slide

Slide 173 - Video

Slide 174 - Slide

Slide 175 - Slide

Slide 176 - Slide

Slide 177 - Link

Slide 178 - Video

Slide 179 - Video

Slide 180 - Video

Slide 181 - Video

Slide 182 - Video

Welke kunstvorm was populair bij de Kelten?
A
Houtsnijwerk
B
Metaalbewerking
C
Fotografie
D
Schilderkunst

Slide 183 - Quiz

Waar leefden de Kelten voornamelijk?
A
Zuid-Amerika
B
Azië
C
West-Europa
D
Britse Eilanden

Slide 184 - Quiz

Welke taal spraken de Kelten?
A
Latijn
B
Gaelisch
C
Keltisch
D
Nederlands

Slide 185 - Quiz

Wat was een belangrijk aspect van de Keltische cultuur?
A
Natuurverering
B
Christendom
C
Feminisme
D
Druïdisme

Slide 186 - Quiz

Wat is een functie van Keltische monumenten?
A
Boerderijen
B
Begrafenisplaats
C
Ceremonieel gebruik
D
Woningen

Slide 187 - Quiz

Waar bevinden Keltische monumenten zich vaak?
A
In open velden
B
In zee
C
In steden
D
Bij heuvels

Slide 188 - Quiz

Wat was een belangrijk aspect van de Kelten?
A
Gebruik van ijzer
B
Aardappelteelt als hoofdvoedsel
C
Druïdes als priesters
D
Hun rijke mythologie

Slide 189 - Quiz

Slide 190 - Slide

Slide 191 - Slide

Slide 192 - Video

Slide 193 - Slide

Slide 194 - Slide

Slide 195 - Video

Slide 196 - Video

Slide 197 - Slide

Slide 198 - Video

Slide 199 - Video

Slide 200 - Slide

Slide 201 - Video

Slide 202 - Slide

Slide 203 - Video

Slide 204 - Video

Slide 205 - Video

Slide 206 - Slide

Slide 207 - Video

Slide 208 - Slide

Wat was het kenmerkende kenmerk van Sulla's heerschappij?
A
Hij was een vredelievende heerser
B
Hij voerde bloedige zuiveringen uit
C
Hij was een fervent kunstliefhebber
D
Hij was een voorstander van democratie

Slide 209 - Quiz

Wat was de belangrijkste rol van Sulla?
A
Hij was een ontdekkingsreiziger
B
Hij was een wetenschapper
C
Hij was een toneelschrijver
D
Hij was een dictator van het oude Rome

Slide 210 - Quiz

Welk gebied veroverde Sulla tijdens zijn militaire campagnes?
A
Spanje en Portugal
B
Gallië en Germanië
C
Griekenland en Klein-Azië
D
Noord-Afrika en Egypte

Slide 211 - Quiz

Hoe veroverde Sulla de macht?
A
Met een legermars op Rome
B
Door een staatsgreep te plegen
C
Door een volksopstand te leiden
D
Door diplomatieke onderhandelingen met de senaat

Slide 212 - Quiz

Wie waren leden van het eerste triumviraat?
A
Gnaeus Pompeius
B
Augustus
C
Marcus Licinius Crassus
D
Julius Caesar

Slide 213 - Quiz

Welke delen van Europa veroverde Julius Caesar?
A
Gallië
B
Duitsland
C
Spanje
D
Italië

Slide 214 - Quiz

Wie zat niet in het tweede triumviraat?
A
Octavianus
B
Marcus Antonius
C
Lepidus
D
Cicero

Slide 215 - Quiz

Slide 216 - Video

Slide 217 - Link

Slide 218 - Slide

Slide 219 - Slide

Slide 220 - Video

Slide 221 - Slide

Ostia (handel)
Ostia ontstond volgens de overlevering onder koning Ancus Marcius (7e eeuw v.Chr.) als eerste Romeinse kolonie bij de monding van de Tiber, vooral om zoutpannen en de riviermonding te controleren. Archeologisch start Ostia in de republiek als castrum (militair fort) uit de 4e–3e eeuw v.Chr., ontworpen voor de verdediging van de Tiber en de kust tegen vijanden en piraten. In de vroeg-republikeinse periode functioneerde Ostia hoofdzakelijk als vlootbasis en grenspost voor Rome, met een strikt militair karakter. Vanaf de 3e–2e eeuw v.Chr. verschuift de functie naar economische en logistieke kern: Ostia wordt de belangrijkste doorvoerhaven voor zout, graan en andere goederen richting Rome. In de late republiek werd Ostia meermaals doelwit van geweld (plundering door Marius in 87 v.Chr., piratenaanval in 67 v.Chr.), teken van zijn strategisch belang voor Rome’s voedselvoorziening. Tegen het einde van de republiek was Ostia een middelgrote, verstedelijkte havenstad die in de keizertijd verder uitgroeide, al werd de zeehaven deels aangevuld en overvleugeld door het nieuwe Portus-complex.

Slide 222 - Slide

Collegia
* Een collegium was een erkende vereniging van drie of meer personen met een gemeenschappelijk doel, bijvoorbeeld een beroep, een godheid of een begrafenisfonds. In veel steden was een aanzienlijk deel van de (mannelijke) bevolking lid van één of meerdere collegia, wat aangeeft hoe alledaags dit fenomeen was.
* Collegia boden hun leden een netwerk dat elementen van vriendenkring, buurtcomité en “fictieve familie” combineerde, wat vooral belangrijk was voor mensen zonder sterk familiaal vangnet. Banketten, processies en gezamenlijke rituelen versterkten onderlinge solidariteit en gaven lage en middengroepen meer zichtbaarheid in het stedelijk leven.
Ze lijkenhet meest op voorlopers van de middeleeuwse gilden rond een beroep

Slide 223 - Slide

Romeins muntwezen
* De eerste echte Romeinse munten dateren uit ca. 310–300 v.Chr., met Grieks geïnspireerde zilveren didrachmen en gegoten bronzen staven en munten.
*  De denarius werd het kernstuk van het systeem, aangevuld met onderverdelingen zoals quinarius (½ denarius) en bronzen nominalen in veelvouden of fracties van de as.
* Augustus organiseerde het muntwezen tot een stabiel drie-metalen stelsel met gouden aureus, zilveren denarius en bronzen/geelkoper munten zoals sestertius, dupondius, as, semis en quadrans. In dit hiërarchische systeem was bijvoorbeeld een aureus gelijk aan tientallen denarii, en de denarius weer aan meerdere sestertii en asses
* Waarde bepaald door gehalte van metaal (brons, messing, koper, zilver, goud).

Slide 224 - Slide

Romeinse mijnbouw
*De echte grootschalige, technologisch verfijnde mijnbouw (o.a. hydraulische technieken in Spanje) kwam pas goed op gang in de late Republiek en vroege Keizertijd.
*Midden- en Noord-Italië (o.a. Etrurië): ijzer en koper voor wapens, gereedschap en bouwmateriaal.Andere lokale vindplaatsen in Italië: kleinere afzettingen van lood, tin en koper, vooral voor bronsproductie.​
* Spanje (Iberisch Schiereiland): zeer rijke zilver- én goudmijnen, bijvoorbeeld in het noordwesten (later Las Médulas) en in Zuid-Spanje; cruciaal voor muntproductie en staatsinkomsten.​
* Andere provincies (bv. Balkan, Klein-Azië): ertsvoorraden van ijzer, koper, zilver en goud die in de late Republiek al in toenemende mate werden aangesproken, al werd de grootste schaal pas in de Keizertijd bereikt.
* Slavernij was essentieel voor de Romeinse mijnbouw: zonder slavenarbeid had grootschalige exploitatie nauwelijks bestaan

Slide 225 - Slide

Slide 226 - Video

Slavernij (Romeinse republiek)
Moderne schattingen gaan ervan uit dat er in de late Romeinse Republiek waarschijnlijk enkele miljoenen slaven leefden, met voor Italië alleen al vaak rond de 2 miljoen of meer. Tussen de 25-30% in het Romeinse Rijk was slaaf (vermoeden).

Slide 227 - Slide

Slide 228 - Video

Welke factor was van invloed op de Romeinse economie?
A
Gebrek aan financiële regulering
B
Geen belastingstelsel
C
Belastingheffing en financiële administratie
D
Vermijding van economische planning

Slide 229 - Quiz

Wat droeg bij aan de groei van de Romeinse economie?
A
Vermindering van handelscontacten
B
Beperkte ontwikkeling van wegen
C
Ontwikkeling van infrastructuur en handelsnetwerken
D
Geen handel met buitenlandse gebieden

Slide 230 - Quiz

Wat was een belangrijk kenmerk van de Romeinse economie?
A
Grootschalige landbouw en handel
B
Kleine ambachtelijke productie
C
Beperkte landbouwactiviteiten
D
Geen handel met andere regio's

Slide 231 - Quiz

Wat waren de voordelen van slavernij voor de Romeinse economie?
A
Het verminderde de noodzaak van internationale handel.
B
Het bevorderde de opkomst van vakbonden in de arbeidssector.
C
Het versterkte de sociale cohesie binnen de samenleving.
D
Het maakte het mogelijk om grote landbouw- en bouwprojecten uit te voeren.

Slide 232 - Quiz

Hoe heeft slavernij de Romeinse economie beïnvloed?
A
Het stimuleerde de groei van de vrije arbeidsmarkt.
B
Het verhoogde de belastingdruk op de burgers.
C
Het verlaagde de kosten van productie en vergrootte de winst.
D
Het leidde tot een afname van de landbouwproductie.

Slide 233 - Quiz

Wat was de rol van slavernij in de Romeinse economie?
A
Het leidde tot sociale gelijkheid in de samenleving.
B
Het verminderde de afhankelijkheid van buitenlandse handel.
C
Het leverde goedkope arbeidskrachten voor landbouw en mijnbouw.
D
Het zorgde voor investeringen in technologische innovaties.

Slide 234 - Quiz

Slide 235 - Link

Slide 236 - Slide

Slide 237 - Slide

Slide 238 - Video

Plaats hier minstens één bekend Romeins monument van jouw stad

Slide 239 - Open question

Slide 240 - Slide

Slide 241 - Video

Slide 242 - Video

Slide 243 - Video

Slide 244 - Video

Slide 245 - Slide

Slide 246 - Video

Slide 247 - Video

Wat was een gevolg van de romanisering in Europa?
A
Vermindering van landbouwproductiviteit
B
Toename van de Scandinavische handel
C
Opkomst van het Byzantijnse Rijk
D
Versmelting van Romeinse en inheemse tradities

Slide 248 - Quiz

Hoe beïnvloedde de romanisering Europa's cultuur?
A
Verspreiding van Romeinse architectuur en stedenbouw
B
Toename van Keltische tradities
C
Vermindering van handelsroutes
D
Versterking van de Germaanse stammen

Slide 249 - Quiz

Wat was een invloed van de romanisering op Europa?
A
Opkomst van het christendom
B
Ontwikkeling van de Germaanse talen
C
Versterking van de Viking invasies
D
Verspreiding van de Latijnse taal

Slide 250 - Quiz

Welke rol hadden de heirbanen?
A
Landbouwgebieden voor graanteelt
B
Handelsroutes tussen Europa en Azië
C
Defensieve vestingwerken langs de grens
D
Verbinding tussen Romeinse nederzettingen

Slide 251 - Quiz

Wat was een functie van heirbanen?
A
Het stimuleren van artistieke uitwisseling.
B
Het vergemakkelijken van handelsactiviteiten.
C
Het bevorderen van politieke samenwerking.
D
Het dienen als militaire paradeplaats.

Slide 252 - Quiz

Waarom waren heirbanen belangrijk?
A
Voor de verdediging van het koninkrijk.
B
Voor handel en transport van goederen.
C
Voor de organisatie van religieuze festivals.
D
Voor communicatie tussen verschillende steden.

Slide 253 - Quiz

Slide 254 - Slide

Slide 255 - Video

Wat schreef Catullus vooral?
A
Oorlogsverhalen
B
Filosofie
C
Historische romans
D
Liefdespoëzie

Slide 256 - Quiz

Wat is de belangrijkste genre in Romeinse literatuur?
A
Drama
B
Lyriek
C
Epiek
D
Filosofie

Slide 257 - Quiz

Wie was een bekende Romeinse toneelschrijver?
A
Livus
B
Plautus
C
Tacitus
D
Cicero

Slide 258 - Quiz

Wie was de belangrijkste satiricus?
A
Juvenalis
B
Cicero
C
Plautus
D
Seneca

Slide 259 - Quiz

Wie schreef de 'Aeneis'?
A
Horatius
B
Catullus
C
Vergilius
D
Ovidius

Slide 260 - Quiz

Romeinse moraliteit
* Mos Maiorum: De ongeschreven wetten en tradities van de voorouders, die het leven van de Romeinen beheersten en een ideaal van een "ideale Romein" creëerden.
* Pietas: Plichtsgetrouwe eerbied voor goden, vaderland en familie.
* Virtus: Dapperheid en mannelijke kracht.
* Gravitas: Ernst, waardigheid en zelfdiscipline.
* Fides: Trouw en betrouwbaarheid.
* Dignitas: Sociale waardigheid en status. 

Slide 261 - Slide

Slide 262 - Video

Slide 263 - Video

Slide 264 - Video

Slide 265 - Video

Sociale moraal
* De Romeinen hadden een totaal andere houding tegenover kinderen en de context was drastisch anders. De kindersterfte was extreem hoog: 30% van de geboren kinderen haalde hun eerste verjaardag niet, en nog eens 20% stierf voor hun tiende verjaardag. Vanwege deze sterfte moest een Romeinse vrouw gemiddeld zes keer bevallen om een gezin met twee of drie kinderen te krijgen.
*Het huwelijk werd beïnvloed door demografische feiten; het leeftijdsverschil tussen man en vrouw was gemiddeld acht jaar, mede omdat meisjes uit de hogere klassen zeer vroeg trouwden. Er was nauwelijks privacy, aangezien de meeste huizen volliepen met personeel, slaven en huurders. Romantiek was van minder belang in het huwelijk; uithuwelijking diende vaak om het familiekapitaal uit te breiden. 

Slide 266 - Slide

Seksuele moraal
* Romeinse seksuele moraal had grenzen die sociaal gekleurd waren, en het idee dat Rome een seksueel paradijs was, is onjuist. Homoseksualiteit en pedofilie werden getolereerd als het om slaven ging, maar seksuele relaties met een vrije jongen van stand waren een schande. Ook de Stoa sprak al over zelfbeheersing en redelijkheid, wat gedeeltelijk door het christendom werd overgenomen.
* Romeinse mannen werden geacht de "actieve" of penetrerende partner te zijn in seksuele relaties, ongeacht de sekse van de partner. Het innemen van de "passieve" rol werd sterk afgekeurd en niet gezien als een seksuele geaardheid
* Voor mannen bestond er een grote grijze zone van buitenechtelijke seks met slavinnen, slaven en prostituees, zolang men andere vrije, getrouwde vrouwen met rust liet. Juridisch en sociaal woog overspel van een vrouw veel zwaarder door dan dat van een man

Slide 267 - Slide

Slide 268 - Video

Herhalingsmoment

Slide 269 - Slide

Antieke enveloppe
1. Groep van 4 tot 5 maken met 4 specialismen (Griekenland, Rome, Socio-Economie uit de Oudheid, Politiek bestuur uit de Oudheid)
2. Iedereen krijgt 1 enveloppe met voorbeeldvragen ; je zoekt op in Leho (LessonUp, PPT) , handboek, en/of Perplexity .AI
3.. Noteer de antwoorden in de excel voor de eerste vier categoriën (dit zijn verwijzingen naar slides, pagina's handboek of een url
4. In elke groep is er een voorzitter (leidt)/notulist (vult excel aan)/tijdsbewaker (om ter meeste vragen in 1 uur)/verslaggever (presenteert resultaten)/bronnenbewaker (controle bronnen)
5. Je krijgt 1 uur om zo veel mogelijk vragen te doen
5. De discussie en inzichtsvragen doen we in een klassikaal gezamenlijk moment tijdens het laatste uur.

Slide 270 - Slide