Infografieken lezen en maken: praktische digitale les

Infografieken lezen en maken

1 / 34
next
Slide 1: Slide
New lesson editorDigitale competentieLager onderwijsSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijs,Beroepssecundair onderwijs,Technisch secundair onderwijsLO Leerjaar 1-6SO Leerjaar 1-6

This lesson contains 34 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 50 min
Report this lesson

Items in this lesson

Infografieken lezen en maken

Open met het idee dat leerlingen elke dag visuele informatie zien: in nieuwsapps, schoolplatformen, sociale media en handleidingen. Deze les focust op digitale competentie: informatie doelgericht begrijpen en zelf helder voorstellen.

Korte introductie

Deze praktische interactieve les over infografieken laat leerlingen digitale vaardigheden veilig en doelgericht toepassen. De les bevat korte instructie, concrete opdrachten, reflectie op goede werkwijzen en een formatieve eindcheck.

This item has no instructions

Welke woorden of beelden koppel jij aan infografieken?

Gebruik deze woordwolk als activerende voorkennis. Pik Vlaamse contexten op zoals nieuws, Smartschool, De Lijn, sociale media of schooltaken.

Leerdoel

Ik kan een infografiek kritisch lezen en zelf een duidelijke, betrouwbare en passende infografiek maken.

Houd dit leerdoel doorheen de les zichtbaar: eerst lezen en beoordelen, daarna zelf ontwerpen met aandacht voor betrouwbaarheid en helderheid.

Wat is een infografiek?

Een infografiek is een visuele voorstelling van informatie.


Ze combineert vaak:

  • tekst

  • cijfers

  • iconen

  • grafieken

  • kleuren en structuur

Benadruk dat een infografiek niet zomaar een mooie poster is. Het doel is informatie sneller en duidelijker overbrengen dan met alleen doorlopende tekst.

Waar kom je infografieken tegen?

In de Vlaamse school- en leefwereld zie je infografieken op veel plaatsen:

  • in nieuwsartikels van VRT NWS of Ketnet

  • op Smartschool of in digitale lessen

  • in folders van De Lijn of de NMBS

  • in campagnes over gezondheid, milieu of verkeer

  • op sociale media en websites

Koppel aan herkenbare contexten voor lager en secundair onderwijs. Zo wordt duidelijk dat infografieken niet alleen schoolmateriaal zijn, maar ook deel van dagelijkse digitale informatie.

Waarom werken infografieken goed?

Ze helpen om informatie snel te begrijpen.


Sterke infografieken:

  • tonen hoofdzaak en details

  • maken verbanden zichtbaar

  • trekken aandacht zonder te overladen

Maak hier het onderscheid tussen snel begrijpen en oppervlakkig kijken. Een aantrekkelijke vorm helpt, maar alleen als de informatie goed geselecteerd en geordend is.

Lezen is meer dan kijken

Bij een infografiek lees je niet alleen woorden.


Je let ook op:

  • titel en onderwerp

  • bron en datum

  • schaal, assen of legenda

  • keuze van beelden en kleuren

  • wat sterk opvalt en wat minder zichtbaar is

Veel leerlingen denken dat visuele informatie vanzelf duidelijk is. Leg uit dat kritisch lezen ook geldt voor beelden, grafieken en lay-outkeuzes.

Wat is het belangrijkste doel van een infografiek?

A

Snel verduidelijken

B

Lang uitleggen

C

Mooi versieren

D

Veel tekst tonen

Sluit aan bij slides 3-6: een infografiek is een visuele voorstelling van informatie die snel en duidelijk helpt begrijpen, niet vooral decoratie of lange tekst.

Aanvullen: kritisch lezen

Bij het lezen van een infografiek kijk je eerst naar de titel en het onderwerp. Daarna controleer je de bron en de datum. Ook een legenda helpt om kleuren of symbolen juist te begrijpen.

titel
bron
legenda
doelgroep
witruimte
icoon
lay-out

De blanks nemen kernwoorden over uit de slides over lezen: titel, bron/datum en legenda.

Welke 3 vragen stel je eerst bij een infografiek?

Bespreek dat leerlingen idealiter drie elementen noemen: onderwerp, publiek/doelgroep en hoofdboodschap. Laat ook voorbeelden geven van hoe je dat afleidt uit titel, beeld of woordkeuze.

Eerst de kern begrijpen

Begin met drie eenvoudige leesstappen:

  • Wat is het onderwerp?

  • Voor wie is dit gemaakt?

  • Welke boodschap wil de maker laten onthouden?

Gebruik deze drie vragen als vast leeskader voor de rest van de les. Ze vormen de brug tussen observeren en interpreteren.

Betrouwbaarheid controleren

Een infografiek kan er overtuigend uitzien en toch onbetrouwbaar zijn.


Controleer daarom:

  • staat er een bron bij?

  • zijn de cijfers recent?

  • komt de info van een bekende organisatie, school, overheid of nieuwsbron?

  • is duidelijk waar de gegevens vandaan komen?

Leg het verband met digitale geletterdheid en online informatie. Uiterlijk is geen bewijs van kwaliteit; bronvermelding en actualiteit zijn essentieel.

Misleidende keuzes herkennen

Soms stuurt de vorm je blik te sterk.


Let op voor:

  • grafieken zonder duidelijke schaal

  • overdreven grote iconen

  • kleuren die iets dramatischer doen lijken

  • te veel informatie in te weinig ruimte

Geef eventueel mondeling een eenvoudig voorbeeld: een balkgrafiek die niet bij nul begint of pictogrammen die verschillen groter doen lijken dan ze zijn.

Een goede infografiek heeft focus

De maker kiest niet alles, maar selecteert wat nodig is.


Belangrijk zijn:

  • één duidelijk onderwerp

  • een beperkte hoeveelheid kerninformatie

  • een logische leesvolgorde

  • een boodschap die blijft hangen

Benadruk dat selectie een digitale vaardigheid is. Niet alle gevonden informatie hoort in het eindproduct.

Van informatie naar ontwerp

Een infografiek maak je in stappen:

  • doel bepalen

  • informatie verzamelen

  • hoofd- en bijzaken kiezen

  • visuele vorm kiezen

  • nalezen en verbeteren

Maak duidelijk dat ontwerpen geen puur creatieve fase is. Eerst komt de inhoudelijke keuze, daarna de vorm.

Welke keuze kan een infografiek misleidend maken?

A

Voldoende witruimte

B

Duidelijke bron

C

Logische volgorde

D

Geen schaal

Verwijst naar slides 8-11. Een grafiek zonder duidelijke schaal kan de lezer verkeerd sturen.

Aanvullen: van info naar ontwerp

Een maker bepaalt eerst het doel van de infografiek. Daarna verzamelt die informatie en kiest hoofd- en bijzaken. Pas daarna volgt de visuele vorm en op het einde wordt alles nagelezen en verbeterd.

doel
bijzaken
vorm
kleur
bron
publiek
cijfers

Echoot slide 11: doel bepalen, hoofd- en bijzaken kiezen, visuele vorm kiezen.

Welke stap lijkt jou nu het moeilijkst bij het maken?

1

Doel kiezen

2

Info selecteren

3

Vorm kiezen

4

Nalezen

This item has no instructions

Stap 1: bepaal doel en publiek

Voor je begint, denk je na over:

  • Doel: wil je informeren, vergelijken of uitleggen?

  • Publiek: maak je dit voor klasgenoten, jongere leerlingen of ouders?

  • Gebruik: komt het op papier, op Smartschool of op een scherm?

Deze keuzes bepalen taalniveau, lengte, beeldgebruik en opmaak. Laat leerlingen beseffen dat dezelfde info anders wordt vormgegeven voor verschillende doelgroepen.

Stap 2: kies betrouwbare inhoud

Verzamel alleen informatie die past bij je onderwerp.


Kies bij voorkeur:

  • recente cijfers

  • duidelijke definities

  • éénheden die overeenkomen

  • bronnen die je kunt vermelden

  • gegevens die je publiek begrijpt

Wijs erop dat bronvermelding ook bij schoolopdrachten belangrijk is. Laat leerlingen niet willekeurig cijfers van verschillende websites samenvoegen zonder controle.

Stap 3: maak het visueel duidelijk

Gebruik vorm om betekenis te ondersteunen:

  • werk met duidelijke titels

  • groepeer info in blokken

  • gebruik kleuren bewust

  • kies leesbare letters

  • laat voldoende witruimte

Zeg expliciet dat ‘meer kleur’ niet automatisch beter is. Contrast, rust en leesbaarheid zijn belangrijker dan versiering.

Stap 4: controleer je ontwerp

Voor je klaar bent, kijk je na:

  • klopt de informatie?

  • is alles goed leesbaar?

  • zie je meteen de hoofdboodschap?

  • staan bron en datum erop?

  • past de stijl bij het publiek?

Dit is het moment om leerlingen te laten denken als maker én lezer. Een goede laatste controle voorkomt zowel inhoudelijke fouten als onduidelijke lay-out.

Voorbeeld uit de schoolcontext

Een infografiek over veilig online werken voor leerlingen kan tonen:

  • sterke wachtwoorden

  • veilig delen van foto's

  • herkennen van betrouwbare websites

  • stappen bij cyberpesten

Dit voorbeeld houdt de les stevig binnen digitale competentie. Je kunt ook verwijzen naar thema’s als schermtijd, privacy of klasafspraken online.

Een sterke schoolinfografiek

Bijvoorbeeld over fiets naar school:

  • een duidelijke titel

  • enkele kerncijfers over vervoer

  • een eenvoudige vergelijking

  • iconen voor veiligheid en duurzaamheid

  • bronvermelding van school- of overheidsdata

Gebruik een context die herkenbaar is in Vlaanderen. Het doel is niet het onderwerp zelf, maar tonen hoe je informatie selecteert en helder structureert.

Veelgemaakte fouten

Bij het maken van infografieken zie je vaak:

  • te veel tekst

  • losse cijfers zonder uitleg

  • drukke kleurencombinaties

  • onduidelijke grafieken

  • ontbrekende bronvermelding

Laat zien dat de meeste fouten niet technisch zijn, maar keuzes in inhoud en communicatie betreffen.

Kwaliteit boven versiering

Een goede infografiek is niet vooral ‘mooi’.


Ze is vooral:

  • duidelijk

  • betrouwbaar

  • passend voor het publiek

  • snel te begrijpen

Rond hier inhoudelijk af: leerlingen moeten de centrale vraag kunnen beantwoorden door te koppelen aan lezen én maken.

Wat past het best bij een sterke schoolinfografiek?

A

Drukke kleuren

B

Losse cijfers

C

Duidelijke bron

D

Veel tekst

Gebaseerd op slides 12-19: een sterke infografiek is duidelijk, betrouwbaar en gericht op het publiek. Bronvermelding is een expliciet kwaliteitskenmerk.

Aanvullen: sterke keuzes

Voor een duidelijke infografiek gebruik je leesbare letters en voldoende witruimte. Je vermeldt ook bron en datum, zodat je ontwerp betrouwbaar overkomt.

letters
witruimte
bron
iconen
assen
filters
vergelijking

Verbindt de ontwerpstappen met kwaliteitscontrole: leesbaarheid, witruimte en bronvermelding.

Voor wie zou jij een schoolinfografiek maken, en waarover?

Verwachte elementen: een concreet onderwerp uit de schoolcontext, een duidelijk publiek en minstens één bewuste keuze in inhoud of vorm. Dit werkt als toepassingsopdracht en differentiatie: sterke leerlingen kunnen hun keuze uitgebreider motiveren.

Wat heb jij vandaag geleerd over infografieken?

Laat leerlingen kort benoemen wat ze inhoudelijk meenemen, bijvoorbeeld broncontrole, focus, doelgroep of leesbaarheid. Geen vaste juiste antwoorden.

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Gebruik dit als metacognitieve exit ticket. Mogelijke antwoorden: voorbeelden, stappenplan, klassengesprek, invuloefeningen of herkenbare schoolcontext.

Hoe zeker voel jij je nu om zelf een infografiek te maken?

This item has no instructions

Begrippenlijst

infografiek - visuele voorstelling van informatie met tekst, beelden, cijfers of grafieken

bron - plaats of organisatie waar informatie of gegevens vandaan komen

doelgroep - de mensen voor wie een tekst of ontwerp gemaakt is

lay-out - de manier waarop onderdelen op een pagina of scherm geplaatst zijn

legenda - uitleg bij kleuren, symbolen of lijnen in een figuur

schaal - de verdeling waarmee gegevens in een grafiek worden weergegeven

witruimte - lege ruimte die een ontwerp rust en leesbaarheid geeft

This item has no instructions