Woordvolgorde
ISK
Woordvolgorde
ISK
Lesdoelen
Aan het einde van de les weet je op welke plaats in de hoofdzin de persoonsvorm en het onderwerp horen horen
Aan het einde van de les weet je waar de werkwoorden in de bijzin horen
Aan het einde van deze les kun je je eigen tekst op basis van gerichte vragen zelfstandig verbeteren
Programma
Voorkennis: zinsdelen
Theorie: woordvolgorde
Oefening 1: AI
Controlekaart
Oefening 2: redigeren
Voorkennis: zinsdelen
Wat is de persoonsvorm in de zin "Roos geeft een feestje"
Roos
een feestje
Geeft
feestje
Je kunt de persoonsvorm vinden door:
de zin in een andere tijd te plaatsen
Wij gaan naar school
Wij gingen naar school
enkelvoud in meervoud te veranderen of andersom
Wij gaan naar school
Jij gaat naar school
Wat is het onderwerp in de zin "ik heb trek in een broodje"
Ik
heb
trek
in een broodje
Je kunt het onderwerp vinden door te vragen:
wie/ wat + [persoonsvorm of gezegde]?
Ik heb trek in een broodje
wij hebben trek in een broodje
Wie/ wat heeft?
Ik!
Na welk woord begint de bijzin?
Hij vertelt mij dat hij gaat verhuizen
Hij
Vertelt
Mij
Dat
De bijzin herken je zo:
De bijzin kan niet zelfstandig (zonder hoofdzin) bestaan
De bijzin begint vaak met een voegwoord, zoals: dat, omdat, als...
Kun je de persoonsvorm, het onderwerp en een bijzin herkennen?
Theorie: woordvolgorde
Regels voor woordvolgorde
In een hoofdzin kun je twee volgordes toepassen:
Normale volgorde
Onderwerp + Persoonsvorm + de rest van de zin
Ik (OW) wil (PV) volgend jaar (T) in Amsterdam winkelen (V).
Inversie
Tijd/Plaats/Lijdend voorwerp + Persoonsvorm + Onderwerp + de rest van de zin
Volgend jaar (T) wil (V) ik (O) in Amsterdam winkelen.
Maak een hoofdzin met normale woordvolgorde
Regels voor woordvolgorde: hoofdzin
Normale volgorde
Onderwerp + Persoonsvorm + Tijd + Plaats + Voltooid deelwoord/Infinitief
Ik (OW) wil (PV) volgend jaar (T) in Amsterdam (P) winkelen (V).
Inversie
Tijd/Plaats/Lijdend voorwerp + Persoonsvorm + Onderwerp + Rest
Volgend jaar (T) wil (V) ik (O) in Amsterdam winkelen.
Maak een hoofdzin met inversie
Regels voor woordvolgorde: bijzin
Voegwoord + Onderwerp + Rest + Werkwoorden (allemaal)
Ik kan niet komen, omdat ik vandaag moet werken.
Kun je de woorden op de juiste plaats zetten in een hoofdzin?
Oefening 1: AI video's
Kernwoorden uit de video over AI filmpjes:
Opdracht
Schrijf een korte tekst.
Waarom zijn AI-gegenereerde filmpjes gevaarlijk?
Minstens 10 zinnen
Minstens 3 alinea's
Let op de woordvolgorde
minute
second
Oefening 2: redigeren
Redigeren met de controlevragen
Begint de zin met het onderwerp?
Komt direct na het onderwerp de persoonsvorm?
Staan we werkwoorden in de bijzin achteraan?
Komen bijwoorden van tijd (wanneer?) voor bijwoorden van plaats (waar?)
minute
second
Hielpen de controlevragen om je tekst te verbeteren?