Terugblik vorige les
Waar denk je aan bij stofwisseling?
Vitamines !
Door de ruime keuze aan voedingsmiddelen is de kans op het ontstaan van een vitaminetekort afgenomen. Maar ze zijn nog steeds heel belangrijk
Een aantal aandachtspunten zijn:
Vitamine D te kort bij zuigeligen, peuters, mensen met een donkere huid
Te kort door ziekte of therapie door gebruik van geneesmiddelen
Onevenwichtig voedingspatroon
Foiliumzuur bij zwangere vrouwen
Teveel aan vitamine door het gebruik van preparaten
Wat zijn vitamine?
Het zijn organische stoffen die geen energie leveren. Ze zijn in kleine hoeveelheden nodig om het lichaam normaal te laten functioneren
Vitamine A voedselbronnen
Boter ook in maragrine en halvarine (bij margarine en halvarine wordt dit toegevoegd)
volle melk
eierdooier
vette vis
Fucties vit. D
Vit D. uit onze voeding wordt onder invloed van zon(licht) in de huid gevormd.
Het is een niet actieve stof die in onze nieren en lever worden omgezet in de actieve vorm.
Het is nodig voor een juiste botsofwisseling van calcium en fosfaat. Het is belangrijk voor het immuunsysteem en behoud van spierkracht
vitamine D voedselbron
Boter ook in margarine en halvarine (bij margarine en havarine wordt dit toegevoegd)
volle melk ook in prudcenten
eierdooier
vette vis
lever
vit D innamen
Kinderen die flesvoeding krijgen, krijgen meer vit D binnen
Bij borstvoeding druppels geven
Vrouwen moeten vanaf 50 jaar suppleren, en mannen vanaf 70 jaar.
mensen met een donkere huid
mensen met een nierafwijking
Schemerblindheid komt voor bij een te kort aan
Vitamine A
Vitamine D
Bèta caroteen
Vitamine B12
Zuigelingen die alleen borstvoeding krijgen lopen het risico te weinig vitamine D binnen te krijgen
Waar
Niet waar
vitamine E voedselbron
Plantaardige olie
Volkoren producten
Eierdooier
Noten
Lever
vitamine K voedselbron
Groene bladgroente
Koolsoorten
Plantaardige olie
Lever
vit K verschijnselen bij tekort
Bloedingen
Bij zuigelingen soms zelfs dodelijk
Vitamine E zit o.a in
Groene bladgroente
Koolsoorten
Volkoren producten
Aardappelen
Vitamine K zit o.a. in
Volkorenproducten
Vlees
Melk
Groene bladsoorten
Mineralen
Mineralen zijn, net als vitamines, voedingsstoffen die in kleine hoeveelheden voorkomen in eten en drinken. Ze zijn nodig voor een goede gezondheid en normale groei en ontwikkeling. Ze leveren geen energie.
In Nederland komen mineralentekorten bijna niet voor. Een teveel aan bepaalde mineralen kan schadelijk zijn voor de gezondheid. In Nederland krijgen we gemiddeld te veel natrium binnen, via zout.
Mineralen waarvan je heel weinig nodig hebt (spoorelementen)
IJzer
Jodium
Koper
Zink
Selenium
Mangaan
Molybdeen
Chroom
Fluoride
Mineralen welke je nodig hebt.
Calcium
Magnesium
Fosfor
Kalium
Natrium
Chloor
Regels schijf van vijf
vitamine C voedselbron
Fruit, vooral aardbeien, citrusfruit, zwarte bessen, rozenbotel
Groente, vooral koolsoorten
Aardappelen
Tips voor behoud van vitamines in groente en fruit
Bewaar groente en fruit koel
maak groente schoon en schil het fruit vlak voor gebruik
was de groente voor het snijden, gebruik koud water
snijd groente met een scherp mes
kook in een klein bodempje water
groente moet beetgaar zijn
blancheer groente voordat ze worden ingevroren.
sleep naar waar het meeste van in zit
Koolydraten
Vetten
Eiwitten
Bouwstof
Brandstof
Brandstof
Bescherming
regelen processen
Eiwitten
Vetten
Koolhydraten
Vitaminen
Mineralen
Bouwstoffen
Bouwstoffen zijn: water, eiwitten, mineralen en vetten.
Je hebt bouwstoffen nodig voor:
– Groei: je lichaam maakt nieuwe cellen
– Aanvullen van afgestorven cellen
– Vernieuwen van beschadigde cellen
– Aanvullen van water
Hoeveelheid bouwstoffen
Je hebt 1,5 liter water, 70 gram eiwit en 70 gram vet per dag nodig.
Producten die veel eiwitten leveren:
- Vlees
- Vis
- Zuivelproducten
- Peulvruchten
Mineralen krijg je binnen als je gevarieerd eet.
Voorbeelden zijn:
- Calcium
- IJzer
Beschermende stoffen
Vitaminen en mineralen zijn beschermende stoffen. Ze zorgen ervoor dat je lichaam goed werkt.
Groenten en fruit leveren veel vitaminen en mineralen.
De ADH geeft aan hoeveel je dagelijks van een voedingsstof nodig hebt.
Als je niet genoeg vitaminen en mineralen binnenkrijgt, kun je een gebreksziekte krijgen.
Opdrachten
Maak de opdracht