Orthopedagogiek - Dyslexie, dyscalculie, TOS en faalangst

• New lesson editor
• orthopedagogiek
• MBO
• Studiejaar 1

Orthopedagogiek

Lesplanning:
- Terugblik autisme belevingscircuit
- Instructie TOS, faalangst, dyslexie + dyscalculie

- Afronden portfolio
 
 

Dit is mij bijgebleven van het autisme belevingscircuit

Welke leerproblemen/leerstoornissen kan je tegenkomen als je werkt in het (speciaal) onderwijs?

Orthopedagogiek binnen het (speciaal) onderwijs

Diverse leerproblemen kom je tegen wanneer je werkt in het (speciaal) onderwijs. Denk aan:

- Dyslexie

- Dyscalculie

- TOS (taalontwikkelingsstoornis)

- Faalangst (geen stoornis)

Taal- en leerstoornissen

- Afwijkend van de normale taal en leer ontwikkeling. 
Het is belangrijk dat je weet wat 'normaal' is vanuit de theorie van ontwikkelingspsychologie. 

- Kinderen met taal- en leerstoornissen ontwikkelen zich wel maar véél langzamer dan leeftijdsgenoten. Bijv: een kleuter begrijpt 1000-2000 woorden. Een kleuter met taal- leerstoornis kent er aanzienlijk minder. 

- Een taal- en/ of leerstoornis is anders dan een achterstand. Een achterstand ontstaat bijv. door een kortdurende risicofactor en verdwijnt over het algemeen weer. 

TOS 

= Taalontwikkelingsstoornis in taalbegrip of taalproductie

De stoornis bevindt zich op cognitief gebied en kenmerkt door twee zaken:
- Moeite met het praten
- Begrijpen van de taal 

Ongeveer 5% van de kinderen heeft vermoedelijk TOS. De stoornis is lastig vast te stellen.

TOS is het hetzelfde als een taalachterstand

A

Juist

B

Onjuist

C

D

Wat weet je al over dyslexie?

Dyslexie

“Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau.”

ls er aan de volgende drie criteria wordt voldaan, spreken we volgens de DSM van dyslexie:

1. De achterstand is er álleen bij lezen en/of spellen. Bij andere schoolse vaardigheden is er geen achterstand.

2. Het kind waarbij er sprake is van een achterstand bij lezen en/of spellen heeft een normale intelligentie.

3. Er is een grote ongelijkheid tussen de verwachting (wat kan iemand op die leeftijd) en de daadwerkelijke prestatie. 

Kenmerken dyslexie

Verschil horen tussen klanken

E, EU, UI, A

Klanken in volgorde zetten

Dorp, drop 12/21 

Onthouden van losse gegevens

Rijtjes, woorden en jaartallen

Onthouden van..

gezegdes, uitdrukkingen of woordcombinaties

Aanleren van reeksen

Tafels of spellingsregels

Wat is denk je het verschil tussen dyslexie en dyscalculie?

Wat is dyscalculie? 

Dyscalculie betekent letterlijk ‘niet kunnen rekenen’. Het is een andere term
voor ernstige en hardnekkige problemen bij het aanleren van bepaalde schoolse vaardigheden.

Bij het vaststellen van dyscalculie zijn drie criteria belangrijk:

1. De achterstand is er álleen bij rekenen. Bij andere schoolse vaardigheden is er geen achterstand.

2. Het kind waarbij er sprake is van een achterstand bij rekenen heeft een normale intelligentie.

3. Er is een grote ongelijkheid tussen de verwachting (wat kan iemand op die leeftijd) en de daadwerkelijke prestatie.

Ongeveer 3-4% van de kinderen heeft in meer of mindere mate last van dyscalculie

Hoe worden dyslexie en dyslexie vastgesteld?

Voordat een diagnose wordt gesteld, is het belangrijk om het volgende uit te sluiten:

- Heeft het te maken met risicofactoren gelegen op het gebied van het gezin of de omgeving?

Denk hierbij aan een achterstandsmilieu of een instabiele gezinssituatie.

- Heeft het te maken met een gehoorbeperking?

- Speelt een onderliggende stoornis zoals bijvoorbeeld autisme een rol?

Wanneer bovenstaande factoren zijn uitgesloten worden dyslexie en dyscalculie op de

volgende manieren vastgesteld door een GGZ psycholoog:

- Dyslexie kan worden vastgesteld met een gestandaardiseerde lees- en spellingstest. Dyslexie

wordt vastgelegd in een verklaring.

- Dyscalculie wordt vastgesteld door middel van een psychodiagnostisch onderzoek door een

specialist. Dyscalculie wordt vastgelegd in een verklaring. 

Hoe zal faalangst samen hangen met leerstoornissen?

Kenmerken van faalangst zijn onder te verdelen in:

- lichamelijke kenmerken

- gedragskenmerken

Noem van beiden één kenmerk

Bijkomende problemen

1. Vaak een lager werktempo

2. Moeite om informatie te ordenen en organiseren (hoofd en bijzaken scheiden)

3. Andere werking van geheugen (minder zaken tegelijk kunnen onthouden)

4. Moeite met plannen (slecht tijdsbesef)

5. Sociaal-emotionele problemen

6. Lastig, moeilijk, teruggetrokken of anders afwijkend gedrag in de klas

Wat heeft een leerling volgens jullie nodig?

Aan de slag! 

Afronden van het portfolio.

Denk aan:
- Voorkant
- Inleiding
- Inhoudsopgave
- Drie portfolio opdrachten

Check de beoordelingscriteria en loop je portfolio na (voldoet het aan de gestelde eisen?)