Les 2: Groei en ontwikkeling

• Biologie
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 1

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon is thuis of in de kluis 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode 1

• Thema's: Planten en dieren en Organen en cellen
  
• Benodigde lesmaterialen: Cornell methode, Chromebook, Creatief met biologie

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Organismen en levenskenmerken	Groei en ontwikkeling	De mens en voedsel maken	Fotosynthese	Organen van mensen	Organen van planten	Plantaardige en dierlijke cellen	Microscopie	Herhaling	Herhaling	Herhaling

Levenskenmerken

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

LEVEND

DOOD

LEVENLOOS

Les 2

Groei en ontwikkeling

           Leerdoelen

1. Je kunt omschrijven wat groei en wat ontwikkeling is.
   
2. Je kunt de delen van een zaad noemen met hun functie.
   
3. Je kunt de ontwikkeling van een zaadplant beschrijven
   
4. Je kunt de ontwikkeling van de mens herkennen

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Groei

Wat is groei?

Het groter en zwaarder worden van een organisme

- Meer cellen maken

Ontwikkeling

Wat is ontwikkeling?

- Verandering in bouw

- Verkrijgen van nieuwe functies

- Soms zijn die veranderingen drastisch: Metamorfose 

- Iedere soort heeft een levenswijze: eten, 

bewegen, wonen.

- Iedere soort een eigen levenscyclus

Ontwikkeling van een tomatenplant; 

de levensfasen

Beide

Vooral ontwikkeling

Vooral groei

3

5

6

7

8

9

Delen van een zaad

vrucht

Kieming

Begint als de zaad water op neemt

Kiem groeit uit tot een kiemplantje

Levensfasen mens

Wat is een goed voorbeeld van groei?

1. Een kind leert fietsen
2. Een baby leert praten
3. Een rups verandert in een vlinder
4. Jan is 10 kg aangekomen

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Beschrijf kort de ontwikkeling van een boon van zaad tot volwassen plant.

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Aan de slag

Maken: basisstof 1.2: opdracht 1 t/m 4. en basisstof 1.3: opdracht 1 t/m 3

In jouw werkboek

15 minuten

Klaar? Oefenen Quizlet

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Welke uitspraak is juist?

1. Groei is altijd zichtbaar, ontwikkeling niet altijd
2. Ontwikkeling en groei betekenen hetzelfde
3. Groei komt alleen bij dieren
4. Ontwikkeling betekent altijd dat iets groter wordt

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Controle vragen

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Terugkijken 

op de leerdoelen

1. Je kunt omschrijven wat groei en wat ontwikkeling is.
   
2. Je kunt de delen van een zaad noemen met hun functie.
   
3. Je kunt de ontwikkeling van een zaadplant beschrijven
   
4. Je kunt de ontwikkeling van de mens herkennen

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Overzicht Periode 1

• Thema's: Planten en dieren en Organen en cellen
  
• Benodigde lesmaterialen: Cornell methode, Chromebook, Creatief met biologie

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Organismen en levenskenmerken	Groei en ontwikkeling	De mens en voedsel maken	Fotosynthese	Organen van mensen	Organen van planten	Plantaardige en dierlijke cellen	Microscopie	Herhaling	Herhaling	Herhaling

           Begrippen
           uit deze les

• Groei
• Ontwikkeling
• Boon :zaadhuid, navel, poortje, kiem, zaadlobben
• levenscyclus
  
• metamorfose 
• Levensfase
• Kieming

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit ticket

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Bij planten zijn groei en ontwikkeling hetzelfde.

1. Juist
2. onjuist

Ontwikkeling betekent veranderingen in functies.

1. Juist
2. Onjuist

Groei betekent dat een organisme groter wordt.

1. Juist
2. Onjuist

Tot volgende week

Werken met een loep

Kijk mee op bladzijde 62 van je boek.

We gaan de boon bekijken met een loep.

Hou de loep dichtbij je oog, breng het voorwerp waarnaar je kijkt naar de loep toe om zo een scherp beeld te vormen.

Natuurgetrouwe tekeningen

- heel precies

-zoals het echt is

-kleuren

- kost meer tijd

Schematische tekeningen

- eenvoudig

- een paar lijnen

- de belangrijkste kenmerken

foto

Aanzicht en doorsnede

Buitenaanzicht: tekening van de buitenkant

Doorsnede : tekening van de binnenkant van iets, nadat je het hebt doorgesneden

Lengtedoorsnede: tekening van iets wat in de lengte is doorgesneden

Dwarsdoorsnede: tekening van iets wat in de breedte is doorgesneden

Is deze tekening natuurgetrouw
of schematisch?

1. natuurgetrouw
2. schematisch

Is deze tekening natuurgetrouw
of schematisch?

1. natuurgetrouw
2. schematisch

Practicum

2 tekeningen maken

1. Natuurgetrouwe tekening van een droge boon op blz 68-69

2. Natuurgetrouwe tekening van de binnenkant van de bruine boon die in water heeft gelegen blz 69-70

3. zelf een boon planten