Wondzorg
Wondzorg
Inhoud les
Wat is een wond?
Oorzaken
Soorten wonden
Classificatiesystemen
Wondgenezing
Wondverzorging
Leerdoelen
Je kunt benoemen wat een wond is en hoe dit kan ontstaan.
Je kent verschillende soorten wonden en weet hoe je deze kan classificeren m.b.v. modellen.
Je weet in welke fasen wondgenezing plaatsvindt en benoemd factoren die hierbij een rol spelen.
Je kent de verschillende stappen van wondverzorging.
Definitie wond
Een wond is een verbreking van de continuïteit van weefsel veroorzaakt door een trauma of een pathologische aandoening.
Oorzaken wonden
mechanische wonden
chemische wonden
thermische wonden
elektriciteitswonden
stralingswonden
circulatiestoorniswonden
oncologische wonden
infectiewonden
minute
second
Soorten wonden
Open wonden
Gesloten wonden
Soorten wonden
Rode wond
Gele wond
Zwarte wond
Wondclassificatiesystemen
Wordt gebruikt om structuur aan te brengen in een wondbehandeling.
TIME model
WCS model
TIME - model
Indeling naar vier factoren die wondgenezing kunnen belemmeren.
T = Tissue (weefsel); wat is de kleur?
I = Infectie; is er sprake van een infectie?
M = Moisture (vocht); produceert de wond veel vocht?
E = Edge (wondranden); wat is de toestand van de rand?
Met als doel: het creëren van een gezonde wond, zonder dood weefsel en ziekteverwekkende bacteriën, met weinig wondvocht en een goede doorbloeding.
WCS: Woundcare Consultant Society
Is een hulpmiddel bij het bepalen van het doel van de lokale wondbehandeling en van het juiste wondbehandelingsproduct.
* Kleur van de wond
* Mate van wondvocht
* Aanwezigheid van infecties
* Aspecten van de wondrand
Je kunt het WCS-model niet toepassen bij brandwonden en wonden die het gevolg zijn van kanker (oncologische wonden)
Je kunt het WCS-model niet toepassen bij brandwonden en wonden die het gevolg zijn van kanker (oncologische wonden)
Wondgenezing
minute
second
Fase 1
Fase 2
Fase 3
Regeneratiefase: nieuwe bloedvaatjes
en dun laagje huid gevormd
Rijpingsfase: vorming litteken
Reactiefase: voorkomen van uitbreiding, bloedstelping
Wondgenezing in fasen
Reactiefase: huid reageert op verwonding, uitbreiding wordt voorkomen, bloed stolt (fibrinedraden). Ontstekingsreactie
Regeneratiefase: onderliggende huid groeit dicht.
Rijpingsfase: opperhuid gaat er weer uitzien als voorheen.
Plaatselijke en algemene factoren die invloed hebben op de wondgenezing
Plaatselijke factoren zijn factoren die betrekking hebben op de wond zelf.
Soort en plaats van de wond, verontreiniging van de wond met vreemde voorwerpen, doorbloeding van het wondgebied.
Algemene factoren die de wondgenezing bevorderen zijn:
algemene conditie van de zorgvrager; leeftijd, gezondheid, leefstijl etc...
Welke onderdelen van 'leefstijl' worden bedoeld bij het beïnvloeden van de wondgenezing. Noem voorbeelden.
Vier stappen wondverzorging
Stap 1: Wondmateriaal verwijderen
Stap 2: Wond inspecteren
Stap 3: Wond verzorgen
Stap 4: Wond verbinden
Stap 1: materiaal verwijderen
Bereid zorgvrager voor
Werk aseptisch
Nooit onnodig verband verwijderen
Zorg dat je alle materialen hebt
Denk aan de patiënt
Evt. foto maken om verschil te zien
Voorkom luchtwervelingen
Voorkom onnodige pijn
Stap 2: Wond inspecteren
Inspecteer de wond op: Grootte, diepte en vorm
Geur
Kleur
Wondranden
Wondvocht
Pijn
Ontstekingsverschijnselen
Stap 3: Wond verzorgen
Soort wond bepalen.
Beoordeel welke verzorging de wond nodig heeft.
Maak evt. gebruik van TIME of WCS.
Bij geïnfecteerde wonden van buiten naar binnen.
Zorg dat patiënt comfortabel is.
Stap 4: Wond verbinden
Functie van verbinden bepalen.
Juiste verbandmateriaal gebruiken.
Op juiste manier verbinden.
Zorg ervoor dat het goed blijft zitten.
Nagaan of het comfortabel genoeg is voor de patiënt.
Rapporteren
Wondverzorging is veel meer dan een technische handeling.
Het is een samenspel van
lichamelijk
geestelijk
sociaal
welbevinden.