Par 1 De kracht van gletsjers
Par 1 De kracht van gletsjers
Lezen
Basis en kader: blz 40/41, alle stukjes
Leerdoelen
Je leert
• wat gletsjers zijn
• wat erosie is
• wat eeuwige sneeuw is
• hoe een U-dal wordt gevormd
• de begrippen gletsjerpuin, morene, sediment en sedimentatie
• hoe gletsjers voor erosie en sedimentatie zorgen
Gletsjer
In de Alpen liggen veel gletsjers met eeuwige sneeuw en gletsjerijs.
Firn.
Hoe werkt een gletsjer?
Grote hoeveelheid ijs en sneeuw schuift richting het dal. IJs smelt door hogere ⁰C, ontstaan rivier.
U-dal
Op weg naar beneden: neemt de gletsjer veel materiaal mee. Schuurt de gletsjer een breed en diep dal uit:
U-dal = breed, diep dal met steile wanden.
Erosie
Schuren van het landschap door ijs, water of wind.
Sedimentatie
Waar de gletsjer smelt, blijft het puin achter.
Gletsjerpuin of morene. Algemene term = sediment
Het neerleggen van sediment = sedimentatie
Gletsjers
Gletsjers ontstaan in berggebieden tijdens ijstijden.
Lage temperatuur: veel sneeuw blijft liggen, gletsjers vullen dalen.
Hogere temperatuur, sneeuw smelt, U-dalen zichtbaar.
Toekomst
Laatste 3 miljoen jaar:
koude perioden, gletsjers groeien, warme perioden, gletsjers krimpen.
Door klimaatverandering verdwijnen gletsjers uit de Alpen.
Quiz
Eens kijken wie er goed heeft opgelet..
Wat is erosie?
De schurende werking van water ijs en wind
Het afzetten van sediment
het bewegen van een gletsjer
Het kappen van bomen
Wat is sedimentatie?
Het afslijten van gebergten
Het neerleggen van materiaal door water, ijs en wind
Ontstaan van de ijstijd
Het lenen van geld
Koppel het juiste begrip aan het cijfer (1p)
1
2
3
4
5
eindmorene
gletsjer
gletsjerpoort
rivier
zijmorene
Een U-dal wordt gevormd door:
De wind
Een rivier
Een gletsjer
De zee
En nu?
Rustig aan de slag met de vragen van de GEO-online.