Fictie, spanning en boekoordeel
Fictie, spanning en boekoordeel
This item has no instructions
Leerdoel
Ik kan het verschil uitleggen tussen fictie en non-fictie, personages herkennen, spanning en spanningsvragen in een tekst aanwijzen (en een boek op eenvoudige kenmerken beoordelen).
This item has no instructions
Welke woorden passen volgens jou bij een spannend boek?
Gebruik de woordenwolk als start: koppel antwoorden zoals geheim, eng, gevaar, vraag, doorlezen en verrassing aan de leerdoelen van de les.
Fictie en non-fictie
Fictie is een verzonnen verhaal.
Non-fictie geeft echte informatie.
Bij fictie lees je vaak over een verhaal.
Bij non-fictie leer je iets over de werkelijkheid.
Maak duidelijk dat fictie soms op de werkelijkheid lijkt, maar toch verzonnen is. Non-fictie hoeft niet saai te zijn; het kan ook spannend of interessant geschreven zijn.
Hoe herken je het verschil?
Een roman of verhaal is meestal fictie.
Een informatieve tekst is meestal non-fictie.
Fictie heeft vaak personages en gebeurtenissen.
Non-fictie heeft vaak feiten, uitleg en informatie.
This item has no instructions
Voorbeelden
Een boek over een jongen die een geheim ontdekt: fictie.
Een tekst over dieren in de zee: non-fictie.
Vraag steeds: is dit verzonnen of echt bedoeld als informatie?
Benadruk dat de bedoeling van de tekst helpt: wil de schrijver vooral een verhaal vertellen of vooral uitleg geven?
Waarom is dit verschil handig?
Als je weet of een tekst fictie of non-fictie is, lees je anders.
Bij fictie let je meer op het verhaal, de personages en de spanning.
Bij non-fictie let je meer op feiten, uitleg en wat je leert.
This item has no instructions
Welke tekst is non-fictie?
Een roman
Een verhaal
Een uitlegtekst
Een avontuur
De juiste keuze is een uitlegtekst, omdat non-fictie echte informatie en uitleg geeft.
Wat is een personage?
Een personage is iemand in een verhaal.
Het kan een mens of soms een dier zijn.
Een personage doet iets, voelt iets of zegt iets.
In fictie kom je vaak personages tegen.
Gebruik eventueel ook het woord hoofdpersoon mondeling, maar houd op de slide het vaste woord personage aan.
Personages herkennen
Je herkent een personage vaak aan wat het doet in het verhaal.
Let op:
naam
gedrag
gevoelens
wat anderen over die persoon zeggen
This item has no instructions
Soorten personages
De hoofdpersoon is vaak het belangrijkst.
Andere personages helpen, storen of veranderen het verhaal.
Samen maken personages het verhaal duidelijker en levendiger.
Houd het eenvoudig: het doel is herkennen, niet uitgebreide literaire begrippen aanbieden.
Waarom zijn personages belangrijk?
Door personages snap je wat er gebeurt.
Je kunt meeleven met wat zij voelen.
Door hun keuzes verandert het verhaal.
Zonder personages is een verhaal vaak minder boeiend.
This item has no instructions
Wat is spanning?
Spanning maakt dat je verder wilt lezen.
Je wilt weten wat er gaat gebeuren.
Spanning past vaak bij een probleem of gevaar.
Ook een geheim kan spanning geven.
This item has no instructions
Hoe ontstaat spanning?
Spanning kan op verschillende manieren ontstaan:
door een geheim
door gevaar
door onzekerheid
door een onverwachte wending
Koppel steeds terug naar leeservaring: waarom wil je als lezer dan doorlezen?
Voorbeelden van spanning
Iemand hoort iets achter een deur.
Een tas is ineens weg.
Een vriend vertelt niet de waarheid.
Opeens gebeurt iets wat niemand verwacht.
This item has no instructions
Wat doet spanning met een verhaal?
Spanning houdt je aandacht vast.
Je gaat nadenken over de afloop.
Je leest sneller verder.
Het verhaal voelt interessanter.
This item has no instructions
Wat zijn spanningsvragen?
Spanningsvragen zijn vragen die tijdens het lezen opkomen.
Ze maken je nieuwsgierig.
Je verwacht dat het verhaal later een antwoord geeft.
This item has no instructions
Voorbeelden van spanningsvragen
Wie heeft het gedaan?
Wat gaat er gebeuren?
Hoe loopt het probleem af?
Komt het geheim uit?
Laat zien dat spanningsvragen niet letterlijk in de tekst hoeven te staan; ze kunnen ook in het hoofd van de lezer ontstaan.
Spanning en spanningsvragen
Spanning en spanningsvragen horen bij elkaar.
Spanning zorgt voor nieuwsgierigheid.
Nieuwsgierigheid zorgt voor spanningsvragen.
Spanningsvragen zorgen dat je wilt doorlezen.
This item has no instructions
Waardoor kan spanning ontstaan?
Door een geheim
Door een titel
Door een plaatje
Door een uitleg
De foutopties lijken op onderdelen van een tekst, maar zorgen niet vanzelf voor spanning.
Een boek beoordelen
Een boek beoordelen betekent dat je zegt wat je van het boek vindt.
Dat doe je met eenvoudige kenmerken uit het verhaal.
This item has no instructions
Eenvoudige punten om te kijken
Is het verhaal duidelijk?
Is het interessant?
Zijn de personages goed te herkennen?
Is er genoeg spanning?
This item has no instructions
Zo geef je een eenvoudig oordeel
Je oordeel mag kort en duidelijk zijn.
Bijvoorbeeld:
Het verhaal was duidelijk.
Ik vond het interessant.
De personages waren goed te herkennen.
De spanning was goed opgebouwd.
Benadruk dat een oordeel beter is als je het koppelt aan iets uit het boek, ook al blijft het eenvoudig.
Van lezen naar oordeel
Eerst herken je fictie of non-fictie.
Daarna let je op personages.
Ook let je op spanning en spanningsvragen.
Zo kun je een boek beter beoordelen.
Deze slide verbindt alle onderdelen van de les en laat de samenhang zien.
Welk punt past bij een boekoordeel?
De kaft is zwaar
Het verhaal is duidelijk
De bladzijdes zijn wit
De letters zijn groot
De les noemt eenvoudige beoordelingspunten zoals duidelijk, interessant, personages en spanning.
Waar let jij het meest op bij een boek?
Verhaal
Personages
Spanning
Duidelijkheid
This item has no instructions
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen een kort persoonlijk antwoord geven over wat ze geleerd hebben, bijvoorbeeld fictie of non-fictie herkennen, personages vinden, spanning zien of een boek beoordelen.
Wat hielp jou het best om dit te snappen?
Gebruik de antwoorden om te horen welke uitleg of welk voorbeeld het meest hielp, zoals voorbeelden van fictie/non-fictie of spanningsvragen.
Wat vond jij nog moeilijk?
Antwoorden kunnen gaan over lastige begrippen zoals spanningsvragen, fictie en non-fictie, of het geven van een oordeel over een boek.
Begrippen
fictie - een verzonnen verhaal
non-fictie - een tekst met echte informatie
personage - iemand in een verhaal
spanning - het gevoel dat je wilt doorlezen
spanningsvraag - een vraag waardoor je nieuwsgierig blijft
hoofdpersoon - het belangrijkste personage in een verhaal
oordeel - wat je van een boek vindt
This item has no instructions