KUA herhalingsles Romantiek 2026

• New lesson editor
• Kunst algemeen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

De Romantiek

 Romantiek als kunststroming 

"Ten tijde van de Verlichting was het idee ontstaan dat er een streng onderscheid bestond tussen de objectief waarneembare wereld en de subjectieve beleving daarvan. In de Romantiek komt hier een reactie op, die juist intuïtie, het verhevigde gevoel en de persoonlijke beleving meer centraal stelt."

Cogito ergo sum 

(Ik denk, dus ik ben)

De eerste encyclopedie

Ontwikkeling van de natuurwetenschap

Industriële revolutie

De verlichting

De Romantiek

Subjectieve beleving

De kunstenaar op een voetstuk

Wat hoorde bij de universele Romantiek?

A

Het kunstzinnige genie

B

De geschiedenis

C

Volksculturen

D

De natuur

Waarom werd de natuur verheerlijkt in de Romantiek?

Muziek in de romantiek

Muziek

• Expressie staat centraal (veel verschil in tempo en dynamiek)

• Grotere orkesten: meer instrumenten (koperblazers en slagwerk)

• Programmamuziek: de muziek beeldt iets uit (verhaal, schilderij)

• Opkomst nationalisme en 'nationale scholen' (inspiratie uit eigen geschiedenis, folklore, sprookjes)

• Opera's werden grootse meeslepende voorstellingen (Gesamtkunstwerk)

Een groot orkest: veel verschillende instrumenten en klankkleuren, vooral meer koperblazers en slagwerk

Opkomst nationalisme: nationale scholen 

(inspiratie uit geschiedenis, sprookjes, folklore)

Duitsland:

• Schubert

• Mahler

• Wagner

• Chopin

• Berlioz

• Liszt

Frankrijk:

Italië:

• Verdi
  

• Puccini

Rusland:

• Moussorgsky

• Tchaikovsky

Opera's worden gigantische melodramatische 'voorstellingen' 

decor

muziek

dans

kostuums

toneelspelen

kapper

Voorbeeld: Der Ring des Nibelungen van Wagner.

Der Ring der Nibelungen is een opera van Wagner, gebaseerd op Noorse Mythologie.

Een opera in 4 delen, van totaal 17 uur!!

Deze wordt op 4 achtereenvolgende dagen opgevoerd.

Richard Wagner: Gesamtkunswerk

• Alle kunstdisciplines komen samen!

• Geïnspireerd door geschiedenis, sprookjes, mythologie

• Leitmotieven: ieder personage heeft een eigen herkenbare melodie

Peter en de Wolf

• Het muzikale sprookje 'Peter en de Wolf' is gecomponeerd door de Russische componist Prokofjev

•  Het stuk ging in 1939 in premiere

• Het stuk heeft kenmerken van de Romantiek. Bekijk het fragment en beantwoord de vragen.

Welk kenmerk van romantische muziek heb je gehoord?

Leitmotiven

Dans

Romantisch ballet:

• Thema's zoals sprookjes, de liefde, zelfopoffering en de dood.

• Klassieke ballettechniek: Gestrekte houding, gewichtloos/zwevend/lichtvoetig.

• Kostuums: spitzen, tutu's, veel wit en roze

• Voorbeelden: Het zwanenmeer, De Notenkraker, Giselle

Dit is een fragment uit 'De Notenkraker'. Waaraan kun je zien dat dit een romantisch ballet is?

Is de vormgeving typerend voor romantisch ballet? Leg uit waarom wel/niet

"The Gnome" is een voorbeeld van Romantische muziek. Leg uit waarom aan de hand van de titel en twee kenmerken van de muzikale vormgeving.

Wat bedoelen we met 'programmamuziek'?

A

Muziek die strak een bepaalde vorm volgt

B

Muziek die grote verschillen kent tussen hard en zacht

C

Muziek die iets buitenmuzikaals uitbeeldt

D

Muziek die in veel landen wordt gespeeld

Waar wilden de jonge romantici zich tegen afzetten?

Wat moet je nog leren voor de toets?

Bekijk de syllabus: welke onderdelen/onderwerpen moet je nog leren voor de toets?