Ziektebeelden
Infectieziekten
Ziektebeelden
Infectieziekten
Leerdoelen
Je kunt van ziektebeelden benoemen wat de naamsverklaring, oorzaken, symptomen, behandelingen en complicaties zijn
Je kunt de definitie van de medische terminologie beschrijven.
Infectieziekten
Klopt dit?
Peesontsteking in de schouder, virus of bacterie?
Bacterie geeft pus?
Virus is een levend organisme?
Antibiotica werkt ook bij een virus?
Je kunt verkouden worden door een besmetting via het oog?
Infectieziekten, termen
Besmetting: overgang van de smetstof van het ene lichaam / voorwerp op een ander lichaam / voorwerp
Infectie: niet-lichaamseigen infectieuze agentia (bv micro-organismen) zijn het lichaam binnengedrongen en hebben zich vermenigvuldigd
Ontsteking: de reactie van weefsel op een schadelijke prikkel
Infectieziekten, termen
Antigeen: stof die door het afweersysteem als lichaamsvreemd wordt beschouwd en aanleiding geeft tot de productie van antistoffen
Antistof = antilichaam: stof die aanwezig is in het lichaam en zich richt tegen het antigeen. Wordt gemaakt na contact met antigeen
Infectieziekten, afweer
Afweer:
Aspecifieke afweer: afweer van het lichaam tegen alle mogelijke ziekteverwekkers
Specifieke afweer: afweer tegen een specifieke pathogeen of ziekteverwekker, immuunsysteem - immuniteit
Aspecifieke afweer, eerste linie
huid laat weinig door
zweet en talg zijn een beetje zuur (te zuur voor bacteriën)
speeksel, traanvocht, slijm bevatten antibacterieel enzym
slijm op trilharen van het slijmvlies vangt veel weg
Aspecifieke afweer, eerste linie
maagslijmvlies maakt zoutzuur, te zuur voor veel ziekteverwekkers
slijm van vagina is beetje zuur
urine spoelt urinewegen schoon
slijmvlies en huid bevatten ‘goede bacteriën’ die beschermen tegen ziekteverwekkers (scheiden stofjes uit)
Aspecifieke afweer, tweede linie
Granulocyten: zijn witte bloedcel, worden aangetrokken door alarmstoffen van beschadigde lichaamscellen en afvalstoffen van ziekteverwekkers, kunnen door wanden van bloedvaten kruipen naar het weefsel toe, fagocyteren ziekteverwekkers
Macrofagen: zijn grote witte bloedcellen, in het bindweefsel overal in het lichaam, ruimen ziekteverwekkers op
Aspecifieke afweer, tweede linie
Killercellen: zijn witte bloedcellen gemaakt door zwezerik, vernietigen de aangetaste lichaamscellen, maar ook abnormale lichaamscellen (bv tumorcellen)
Interferonen: zijn eiwitten die worden gemaakt door lichaamscellen als ze worden aangevallen, zijn alarmstoffen die granulocyten aantrekken
Specifieke afweer
Antigenen: stoffen gevormd door ziekteverwekkers, of eiwitten die aan buitenzijde van lichaamsvreemde stoffen zitten.
Antigenen lokken een afweerreactie van het immuunsysteem uit door lymfocyten te mobiliseren.
Er zijn 2 soorten lymfocyten:
B-lymfocyten
T-lymfocyten
Specifieke afweer
B-lymfocyten: vermeerderen bij nieuw antigeen, maken antistoffen, antistof maakt ziekteverwekker onschadelijk, na verloop van tijd verdwijnen de meeste antistoffen maar de B-lymfocyt onthoudt wel het antigeen
T-lymfocyten: vermeerderen bij nieuw antigeen, deze cellen vallen de besmette of abnormale lichaamscellen aan, maakt T-geheugencellen voor de volgende besmetting en T-helpercellen die de B en T-lymfocyten ondersteunen
Specifieke afweer
Immunisatie: opbouwen van immuniteit
Ook door vaccinatie, inbrengen van verzwakte ziekteverwekker (actieve immunisatie), tetanus, hepatitis-B, hersenvliesontsteking
Antistoffen in het lichaam brengen (passieve immunisatie), bij mensen met lage weerstand, baby’s antistoffen via placenta
Koorts
De huid speelt een belangrijke rol bij het in stand houden van een contante lichaamstemperatuur. Gemiddeld: 36,8 °C.
Schommelt tussen 36,5 °C en 37,5 °C
Koorts = als de temperatuur boven de 38 °C is.
Koorts boven de 41 °C is hyperpyrexie (hyperthermie).
Hypothermie: lager dan 35 °C
Verloop van koorts
Eerst warmte vasthouden: bleek, huid is koud (koud hebben), minder zweten, kippenvel, rillen, klappertanden, kachel hoog, warm aankleden.
Als nieuwe insteltemperatuur bereikt is (bv 39,5 °C) dan moet dit in stand worden gehouden dan: huid warm, rood, zweten.
Verloop van koorts
Hoofdpijn, spierpijn
Snellere pols (per graad 10 slagen)
Snellere ademhaling
Minder urine productie
Dorst
Obstipatie
Prikkeling zenuwstelsel: ouderen --> delier,
bij kinderen koortsconvulsies / koortsstuipen
Verloop van koorts
Koorts geeft vrijmaken van stress hormoon en witte bloedlichaampjes werken beter.
Koorts verlagen door paracetamol, aspirine
Koorts is niet fysiologisch en daarom niet gezond voor het lichaam: vermagering en afmatten
Meningitis
= hersenvliesontsteking
Oorzaak: virus of bacterie ( meestal erger)
Meningitis
Symptomen baby’s / peuters:
stuiptrekkingen
slecht drinken
luierpijn, pijn bij aanraken
klagelijk huilen, hoog schril huilgeluid
nekstijfheid, alleen kunnen zitten met handen achter romp
braken
soms lage temperatuur
Meningitis
Symptomen oudere kinderen:
hoge koorts
nekstijfheid, hoofdpijn
sufheid
bij buigen van het hoofd worden de knieen gebogen
rode, puntachtige vlekjes (petechiën)
Meningitis
Behandeling:
directe ziekenhuisopname
antibiotica
Complicaties:
overlijden door sepsis (bloedvergiftiging)
blijvend hersenletsel
Chlamydia
Oorzaak: bacterie die zich nestelt in de slijmvliezen van de geslachtsdelen
Symptomen:
Mannen: pijn bij het plassen, afscheiding uit de plasbuis
Vrouwen: afscheiding, pijn in de onderbuik, onregelmatig bloedverlies
Chlamydia
Behandeling: antibiotica
Complicaties:
onvruchtbaarheid bij vrouwen (jaarlijks 1000)
verhoogde kans op buitenbaarmoederlijke zwangerschap
Chlamydia, weetjes...
is een soa
onder jongeren de meest voorkomende soa
de meeste vrouwen met deze soa merken het niet waardoor behandeling laat wordt begonnen
test: via urine, uitstrijkje vagina of anus
partners worden ook behandeld (website partnerwaarschuwing.nl)
Buikgriep = gastro-enteritis
Is een acute ontsteking van het slijmvlies van maag en darmen door een infectie
Oorzaken:
Virus: norovirus, rotavirus, astrovirus, norwalkvirus
Bacteriën: salmonella, campylobacter, escherichia coli (E.coli)
Buikgriep = gastro-enteritis
Symptomen:
misselijkheid en overgeven
buikkrampen met diarree
koorts, hoofdpijn
Symptomen verdwijnen meestal na 1 – 4 dagen
Complicaties:
Uitdroging met als gevolg overlijden (baby’s, ouderen, mensen met diabetes mellitus of nierziekte)
Buikgriep, 2 voorbeelden
Norovirus, zit in: ontlasting, braaksel (tot 3 weken)
Besmetting via: handen, wc-bril, spoelknop, kraan, deurklink, speelgoed, bestek, servies, eten, ook tijdens braken kan via de lucht het virus terecht komen op spullen, eten, servies, etc,
Salmonella, zit in: rauwe dierlijke levensmiddelen, pluimveevlees, kalfs en varkensvlees, eieren en zuivelproducten, groenten en fruit
Besmetting via: eten van bovenstaande
Kinkhoest / pertussis
Bacterie
Symptomen:
Eerste stadium: loopneus, hoesten, verhoging
Tweede stadium: hoestaanvallen, benauwdheid, gierende ademhaling, soms braken, aanvalsgewijs, taai slijm
Behandeling: antibiotica
Complicaties: longontsteking, hersenbeschadiging door zuurstof tekort
Waterpokken / Varicella
Varicella-zoster virus (hetzelfde als het gordelroos-virus)
Besmettelijk gedurende 7 dagen.
Symptomen: vlekjes / blaasjes, koorts, jeuk, krabben
Behandeling: uitzieken
Ziekte doormaken geeft immuniteit, virus blijft wel in het lichaam: later gordelroos / herpes zoster
Hepatitis-B
Virus
Incubatietijd 90 dagen!
Besmetting: onveilige seks, besmette naalden, tandenborstel, scheermesje, infectie moeder/kind, prik/spat/snij incidenten.
Hepatitis-B
Symptomen: algemene malaise, koorts, afvallen, geen eetlust, geelzucht, donkere urine, ontkleurde ontlasting, spierpijn, nierafwijkingen, huidafwijkingen
Behandeling: vaccinatie, virusremmers
Complicaties: levercirrose, leverfalen, leverkanker
Even oefenen
Antigeen =
Antilichaam / antistof =
Infectie =
Ontsteking =
Immuunsysteem =
Even oefenen
Antigeen = stof die door het lichaam als lichaamsvreemd wordt geschouwd
Antilichaam / antistof = maakt antigenen onschadelijk
Infectie = het binnendringen in een organisme en zich vermenigvuldigen van micro-organismen
Ontsteking = reactie van weefsel op een schadelijke prikkel
Immuunsysteem = afweersysteem
Vragen?
Ziektebeelden uitwerken, deze doorlezen
Woorden opzoeken in Quizlet, deze oefenen met de opties kaarten en schrijven.