Triage braken

Braken

1 / 31
next
Slide 1: Slide
New lesson editorTriageMBOStudiejaar 1

This lesson contains 31 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 90 min
Report this lesson

Items in this lesson

Braken

Leerdoelen

  • Je kunt toelichten hoe je de juiste vragen volgens protocol kunt stellen om tot de juiste urgentie te komen bij braken.


  • Je kunt toelichten welke ziektebeelden er passen bij braken en wat de gevolgen kunnen zijn.




🎲 Inleidende opdracht: Braken in de wachtkamer

Doel van de opdracht

  • Je leert dat braken niet altijd dezelfde urgentie heeft.

  • Je ontdekt hoe belangrijk het is om snel te bepalen wie eerst hulp nodig heeft.


Situatie

Stel je voor: Er komen drie patiënten binnen op de huisartsenpraktijk. Jij bent de doktersassistent. Alle drie hebben ze last van braken.


Vraag: Wie laat jij als eerste bij de huisarts binnen?

Casussen


  • Casus A: Een 6-jarig kind dat sinds vanochtend meerdere keren heeft gebraakt, maar verder alert en speels is.

  • Casus B: Een 70-jarige man die al 2 dagen braakt en nu suf en dorstig oogt.

  • Casus C: Een 25-jarige vrouw die één keer heeft gebraakt na een avondje uitgaan.


Opdracht

  1. Bespreek in een klein groepje:

    • Welke patiënt zou jij als eerste laten zien aan de huisarts?

    • Welke signalen maken dat je denkt dat het urgent is of niet?

  2. Noteer kort jullie keuze en reden.

5

minute

00

second

Nabespreking



  • Ieder groepje deelt zijn keuze.


  • Samen bespreken we:

    • Welke signalen wijzen op een hoge urgentie?

    • Welke signalen wijzen op een lagere urgentie?

Welke oorzaken van braken ken jij?

Wat is braken ?

Braken = krachtig leegmaken van de maag via de mond.


  • Het lichaam doet dit om ongewenste inhoud kwijt te raken (bijv. bedorven eten, infectie).

  • Vaak door buikgriep (gastro-enteritis).

  • Braken zonder misselijkheid kan wijzen op een ernstige aandoening.

Is braken ernstig?

Meestal is braken niet ernstig, en wordt het veroorzaakt door een virale infectie van de maag en darmen en is het na een paar dagen weer over. Maar soms kan braken wel ernstig zijn en is er meer aan de hand. 

Bloedbraken


  • Bloed in braaksel kan verschillende kleuren hebben:

    • Donkerbruin/koffiedik → bloed gemengd met maagsap.

    • Helderrood → slagaderbloeding.

    • Donkerrood → aderbloeding.


  • Soms door beschadigde vaatjes in keel bij heftig braken.

Bloedbraken - mate van bloedverlies


  • Hevig: puur bloed.

  • Matig: braaksel met bloed.

  • Gering: enkele druppels bloed.


    👉 Altijd belangrijk om dit goed te beoordelen.

Uitdroging ( Dehydratie )

Vooral gevaarlijk bij baby’s, ouderen en ernstig zieken.


🧩 Opdracht: Zoek het uit – Dehydratie bij braken

Jullie gaan zelf informatie opzoeken in betrouwbare bronnen die doktersassistenten vaak gebruiken:


  • De TriageWijzer (ingangsklacht braken)





🧩 Opdracht: Zoek het uit – Dehydratie bij braken

Wat moet je doen?

Werk in kleine groepjes en zoek het volgende uit:

  1. Signalen van dehydratie

    • Welke klachten of verschijnselen wijzen op uitdroging bij iemand die braakt?

  2. Waarom gevaarlijk?

    • Waarom is uitdroging bij braken vooral riskant bij baby’s, ouderen en ernstig zieken?

  3. Advies aan patiënten

    • Wat wordt er geadviseerd om uitdroging te voorkomen of te behandelen?

Hoe werk je?

  • Noteer drie kernpunten die jullie belangrijk vinden.

  • Houd het kort en duidelijk, zodat je het straks kunt delen met de klas.




5

minute

00

second

Uitdroging ( Dehydratie )

  • Vooral gevaarlijk bij baby’s, ouderen en ernstig zieken.


  • Signalen:

    • Droge mond, huilen zonder tranen (baby).

    • Donkere urine of geen natte luier.

    • Snelle hartslag.

    • Sufheid.

    • Slappe huid (huidturgor).

Uitdroging ( Dehydratie )

Waarom gevaarlijk?



  • Baby’s en ouderen hebben weinig reserves → zij drogen sneller uit.

  • Uitdroging kan leiden tot ernstige complicaties, zoals shock.

  • Het lichaam kan niet goed functioneren zonder voldoende vocht.

  • Daarom is het bij braken belangrijk om vroeg signalen te herkennen.

Uitdroging ( Dehydratie )

Advies aan patiënten


  • Voldoende drinken: kleine slokjes water, thee of ORS (bij kinderen).

  • Let op signalen van uitdroging: droge mond, weinig plassen, sufheid.

  • Bel de huisarts bij alarmsymptomen of aanhoudend braken.

  • Bij sufheid of niet meer kunnen drinken: direct medische hulp inschakelen.

Veelvoorkomende oorzaken

  • Gastro-enteritis (buikgriep): misselijkheid, braken, later vaak diarree.


  • Gastritis: maagwand geïrriteerd door medicijnen, stress, alcohol.


  • Zweer in maag/darm: kan bloeden, vaak door pijnstillers, alcohol of stress.

Braken en zwangerschap

Vrouwen zijn vaak misselijk bij zwangerschap vooral in de ochtend. Vandaar de benaming Morning Sickness. 

Ernstige oorzaken

  • Hartinfarct: pijn op borst of bovenbuik, misselijkheid, soms shock.

  • Ileus (darmverstopping): hevige pijn, opgezette buik, braken.

  • Koliekpijn: aanvallen van pijn met misselijkheid/braken.

  • Oesofagusvarices (slokdarmspataders): levensgevaarlijke bloeding, vaak zonder pijn.

  • Diabetes (nieuw ontstaan): veel drinken en plassen.

De 3 risicogroepen bij braken.

Kinderen jonger dan 3 maanden

Mensen met een verminderde weerstand

Mensen met een bepaalde chronische ziekte, bijv. diabetes.

Samenvatting

  • Braken kan onschuldig zijn (buikgriep, voedselvergiftiging).

  • Maar ook een signaal van ernstige ziekte (hartinfarct, ileus, bloedingen).

  • Let op alarmsymptomen: bloed, sufheid, uitdroging, hevige pijn.

  • Doktersassistent = eerste schakel in herkennen en triage.

Pak je triagewijzer erbij

 

Een 70-jarige man belt omdat hij al 2 dagen braakt. Hij klinkt suf en verward aan de telefoon.


👉 Welke urgentie hoort hierbij volgens de triagewijzer?

Een 25-jarige vrouw heeft één keer gebraakt na een avondje stappen. Ze voelt zich verder goed en kan drinken.

👉 Wat is de urgentie volgens de triagewijzer?

👉 Waarom is het belangrijk om bij braken altijd te vragen naar hoeveel en hoe vaak iemand plast?

Hoeveel bloed braakt iemand die bij herhaling en/of meer dan een mond vol heeft?

A

Veel

B

Weinig

C

Spoortje

D


Jesse is aan het braken en heeft hoofdpijn. Hij vanochtend van zijn fiets gevallen op zijn hoofd

A

U1

B

U2

C

U3

D

U4

Iemand heeft naast braken ook last van obstipatie

A

U1

B

U2

C

U3

D

U4

Vragen ?