Neus-maagsonde

• New lesson editor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Neus-maagsonde

Leerdoelen:

- Je kunt benoemen wat een neus-maagsonde is.

-Je kunt de indicaties en contra-indicaties voor het inbrengen    van een sonde benoemen.

- Je kunt benoemen welke complicaties er op kunnen treden   bij het inbrengen.

- Je kunt aandachtspunten tijdens het verzorgen van een     neus-maagsonde benoemen.

Wat is een indicatie om een sonde te geven?

Indicaties

• voeding, vocht en/of geneesmiddelen toedienen

• het maag-darmkanaal spoelen na inname van giftige stoffen, zoals medicijnen of landbouwgif

• de maagretentie bepalen

• diagnostisch onderzoek verrichten

• overtollig vocht uit de maag verwijderen bij een ileus om braken te voorkomen, door middel van een afhangende maagsonde (maaghevel)

Wat zou  een contra indicatie kunnen zijn? 

In een aantal situaties mag je geen neus-maagsonde inbrengen of mag alleen een arts deze inbrengen. Een verpleegkundige mag geen neus-maagsonde inbrengen:

als er een obstructie of ontsteking in de neus, keel, slokdarm of maag is

wanneer de slikfunctie ontbreekt

bij aandoeningen in de slokdarm (tumor, varices, chirurgie)

bij aandoeningen in het aangezicht (trauma)

bij een schedelbasisfractuur

Contra-indicaties

Verdikkingen/tumoren in de keelholte, slokdarm, maag

 (Ernstige) stollingsstoornissen

Aangezichtstrauma / schedelbasisfractuur

Is het inbrengen van een neus-maagsonde een voorbehouden handeling?

Wet BIG

De Wet BIG bewaakt de kwaliteit van de beroepsuitoefening in de zorg en beschermt patiënten en zorgvragers tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen van beroepsbeoefenaren in de zorg.

De Wet BIG onderscheidt:

voorbehouden handelingen

risicovolle handelingen

overige handelingen

Voor alle handelingen die je als zorgverlener uitvoert, geldt dat je bevoegd en bekwaam moet zijn.

Bevoegd: heb je het juiste diploma of certificaat en heb je toestemming om de handeling uit te voeren?

Bekwaam: heb je de juiste actuele kennis en vaardigheden: kennis over de betreffende handeling, de technieken, het doel, de risico's, de anatomie, voor- en nazorg en eventuele complicaties; vaardigheid om de handeling en de daarbij komende activiteiten, zoals beslissen en informeren, goed uit te voeren. Je moet de bekwaamheid op peil houden

Soorten voedingssondes

Soorten voedingssondes

Soorten voedingssondes

Materialen:

• Voorbereiding: NEX meting

• Inbrengen:  observaties voor / tijdens en na

• Complicaties ?

• Positie zorgvrager
  : Zorgvrager in een halfzittende houding.  

• Meet de sonde
  met de NEX +10 methode  

• NEX (nose-earlobe-xyphoid)
  + 10 cm bij de uitkomst

• Markeer tot hoever de sonde ingebracht moet worden.  

1e gedeelte

• Vraag welke neusgat de voorkeur heeft. Laat zo nodig de neussnuiten.

• Bevochtig de sonde met water.

• Laat de zorgvrager een half zittende houding aannemen.

• Breng de sonde in via de neus tot je de keelholte bereikt. Inbrengen in de neusholte is gevoelig/pijnlijk.

• Als de sonde in de keelholte is aangekomen geef de zorgvrager dan even een rust moment.

2e gedeelte

• De zorgvrager moet nu een slikbeweging gaan maken. Hiervoor kan het glas water (met rietje) gebruikt worden.

• Bij het inbrengen van de sonde in de slokdarm kan de zorgvrager een braakneiging krijgen.
  

• Breng de sonde in tot het markering op de sonde.

• Fixeer de sonde op de neus.

Wat moet de ph waarde zijn van het maagsap?

A

pH 6 -7,5

B

pH 2 - 5,5

C

pH 8-9

D

pH maakt niet uit

De zuurgraad van stoffen

Wat is sondevoeding?

• vloeibare voeding die per sonde direct in maag, duodenum of jejunum wordt toegediend

• bevat alle voedingsstoffen 

• bevat vitamines, mineralen en sporenelementen

Wanneer krijgt iemand sondevoeding?

Sondevoeding wordt toegediend wanneer de zorgvrager niet in staat is om op een normale manier voeding tot zich te nemen. In die gevallen wordt de zorgvrager gevoed met een neus-maagsonde. Wanneer het niet mogelijk is om een neus-maagsonde in te brengen, kan de arts kiezen voor een PEG-sonde. Dat is een sonde die rechtstreeks door de buikwand in de maag wordt geplaatst. 

De afkorting PEG staat voor percutane endoscopische gastrostomie.

Verschillende soorten Sondevoeding 

• Energieverrijkte sondevoeding.

• Vezelverrijkte sondevoeding.

• Concentrated.
  

• Eiwitverrijkte sondevoeding.

• Sojasondevoeding.

Groepen sondevoeding 

Sondevoeding wordt ingedeeld in twee groepen:

• Polymere

• Monomere: bij vertering en/of resorptie problemen, bij een  jejenumsonde

Verschillende soorten Sondevoeding 

• Energieverrijkte sondevoeding.

• Vezelverrijkte sondevoeding.

• Concentrated.
  

• Eiwitverrijkte sondevoeding.

• Sojasondevoeding.

Soorten sondevoeding:

Zoek het protocol op in Vilans:

Moet je de ligging van de sonde controleren voordat je de sondevoeding gaat toedienen?

Wanneer moet toedieningssysteem vervangen worden bij gebruik van een pomp?

Hoe lang mag de voeding bewaard worden?
Mag je medicatie geven over de sonde met de sondevoeding?

Hoe vaak moet je de sonde doorspoelen?

Zoek het protocol op in Vilans:

Moet je de ligging van de sonde controleren voordat je de sondevoeding gaat toedienen?

Wanneer moet toedieningssysteem vervangen worden bij gebruik van een pomp?

Hoe lang mag de voeding bewaard worden?

Aandachtspunten

• juiste patiënt

• juiste sondevoeding

• controleer de houdbaarheidsdatum

• na openen datum/tijd noteren

• let op : zakken 24 uur houdbaar

• Let op : glazen flessen max. 8 uur

Leerdoelen behaald?

- Je kunt benoemen wat een neus-maagsonde is.

-Je kunt de indicaties en contra-indicaties voor het inbrengen    van een sonde benoemen.

- Je kunt benoemen welke complicaties er op kunnen treden   bij het inbrengen.

- Je kunt aandachtspunten tijdens het verzorgen van een     neus-maagsonde benoemen.

Zuur, neutraal of basisch?

Vloeistoffen kunnen zuur, neutraal of basisch zijn.

Je geeft dit aan met de zuurgraad van de vloeistof: 

de pH-waarde.

Water noemen we NEUTRAAL en heeft een pH-waarde van 7

Waarom controleer je de temperatuur van de sondevoeding voor toediening?

A

om te kijken of de voeding niet plakt

B

omdat koude voeding maagkrampen geeft

C

Om te kijken of de temperatuur past bij de omgevingstemperatuur

D

Om te kijken of de koelkast goed werkt

Noem 2 complicaties van sondevoeding?

Complicaties

• verstopping sonde

• misselijkheid en braken

• aspiratie

• gestoord defeacatiepatroon

• ontstekingen in de mond