Welkom
Cursus 5: Formuleren
Nederlands klas 4
Welkom
Cursus 5: Formuleren
Nederlands klas 4
Deze les
Terugblik vorige les
Uitleg Cursus 5 Formuleren
§3 Zinnen begrenzen
§4 Voorzetselgebruik
Opdrachten maken
Formuleren
Ik kan zinnen correct begrenzen.
Ik kan zinnen correct met elkaar verbinden.
Ik ken het belang van het gebruik van het juiste voorzetsel.
Ik kan vaste voorzetsels en voorzetseluitdrukkingen herkennen, begrijpen en gebruiken.
§3 Zinnen begrenzen
Waarom zinnen begrenzen?
Als je een zin schrijft zonder komma's en punten krijg je dus zoiets en dat is supervervelend om te lezen ook wordt het lastig om te begrijpen waar het einde van je verhaal is doordat je niet zo goed weet waar een zin begint en eindigt waardoor je dus weer volledig de weg kwijt bent en je je afvraagt of je het eigenlijk nog wel kan volgen
Zinnen begrenzen
Uitleg hoofdzin en bijzin
Uitleg zinnen begrenzen
Uitleg zinnen onjuist begrenzen
Hoofdzin en bijzin
Hoofdzin: er kan geen ander zinsdeel tussen het onderwerp en de persoonsvorm staan. De persoonsvorm en het onderwerp staan dus naast elkaar.
Het is alweer bijna carnaval. Daar hebben we allemaal heel veel zin in.
Hoofdzin en bijzin
Bijzin: er kan wél een ander zinsdeel tussen het onderwerp en de persoonsvorm staan. Pv en ow staan niet naast elkaar.
omdat hij niet blij was vandaag
zodat Keesje vaker ging voetballen
Gisteren was ik niet op school. Vandaag ben ik er weer.
Bijzin - bijzin
Hoofdzin - hoofdzin
Hoofdzin - bijzin
Bijzin - hoofdzin
We hebben zin in de vakantie, omdat het dan weer carnaval is.
Hoofdzin - bijzin
Bijzin - hoofdzin
Hoofdzin - hoofdzin
Bijzin - bijzin
Zinnen begrenzen
1. Wanneer mag je twee zinnen met elkaar verbinden met een komma?
Hoofdzin (HZ) + bijzin (BZ)
Bijzin (BZ) + hoofdzin (HZ)
We hebben zin in de vakantie (HZ), omdat het dan weer carnaval is (BZ).
Omdat het dan weer carnaval is (BZ), hebben we zin in de vakantie.(HZ)
Zinnen begrenzen
2. Wanneer mag je een zin afsluiten met een punt?
Hoofdzin
Ik ga vandaag naar school.
Zinnen begrenzen
3. Wanneer mag je twee zinnen verbinden met 'en', 'maar', 'of', 'want', of 'dus'?
Hoofdzin + hoofdzin
Gisteren was ik niet op school en vandaag ben ik er weer.
Zinnen onjuist begrenzen
Het kan op twee manieren fout gaan:
twee hoofdzinnen onterecht aan elkaar plakken door een komma (hoofdzin "komma" hoofdzin)
een zinsdeel (bijzin) dat bij een zin hoort ten onrechte los laten staan en afsluiten met een punt (bijzin "punt")
Zinnen onjuist begrenzen
- twee hoofdzinnen onterecht aan elkaar plakken door een komma (hoofdzin "komma" hoofdzin)
Fout: Gisteren was ik niet op school, vandaag ben ik er weer.
Fout: Het is alweer bijna carnaval, daar hebben we allemaal heel veel zin in.
Zinnen onjuist begrenzen
- twee zelfstandige zinnen onterecht aan elkaar plakken door een komma (hoofdzin "komma" hoofdzin)
Verbetering: zet een punt of plaats 'en', 'maar', 'of', 'dus' of 'want'.
Fout: Gisteren was ik niet op school, vandaag ben ik er weer.
Goed: Gisteren was ik niet op school. Vandaag ben ik er weer
Goed: Gisteren was ik niet op school en vandaag ben ik er weer.
Zinnen onjuist begrenzen
- Losse bijzin: een zinsdeel (bijzin) dat bij een zin hoort ten onrechte los laten staan en afsluiten met een punt (bijzin "punt")
Fout: We hebben zin in de vakantie. Omdat het dan weer carnaval is.
Fout: Hij heeft heel hard getraind. Zodat hij de marathon kon lopen.
Zinnen onjuist begrenzen
- losse bijzin: een zinsdeel (bijzin) dat bij een zin hoort ten onrechte los laten staan en afsluiten met een punt (bijzin "punt")
Verbetering: Vervang de punt door een komma.
Fout: We hebben zin in de vakantie. Omdat het dan weer carnaval is.
Goed: We hebben zin in de vakantie, omdat het dan weer carnaval is.
Tegenwoordig lijkt de aarde steeds meer op te warmen, daardoor smelten de ijskappen.
Hoofdzin - hoofdzin
Bijzin - bijzin
Hoofdzin - bijzin
Bijzin - hoofdzin
Tegenwoordig lijkt de aarde steeds meer op te warmen, daardoor smelten de ijskappen.
Juist
Onjuist
De supermarkt is erg ver weg. Daarom moeten we een heel stuk lopen, dat vind ik best wel vervelend.
Juist
Onjuist
§4 Voorzetselgebruik
wat hebben deze twee met elkaar gemeen?
kast- en vakantiewoorden: voorzetsels
op
boven
buiten
uit
onder
in
naast
tijdens
na
wegens
met
Voorzetselgebruik
voorzetsels hebben een vaste combinatie met een werkwoord
kijken naar, rekenen op, denken aan ...
voorzetseluitdrukking = zelfstandig naamwoord en twee vaste voorzetsels
naar aanleiding van, in tegenstelling tot, in samenwerking met
Deze les
Terugblik vorige les
Uitleg Cursus 5 Formuleren
§5 Verwijzen
§6 woordgebruik
Opdrachten maken
§5 Verwijzen
Verwijswoorden
De-woorden: die/deze
mannelijk (concreet): hij/hem/zijn
vrouwelijk (abstract): -heid-, -teit-, -nis, -schap, -de, -te, -ei, -ing, -ie, -iek, -ica, -theek, -tuur, -ine, -age, -is, -uur, -st): ze (dingen)/zij/haar
Het-woorden: onzijdig dat/dit/het/hem/zijn
Dus:
Mannen: vastpakken
Vrouwen: ongrijpbaar
Het: onzijdig
Verwijswoorden
hen: lijdend voorwerp of na voorzetsel
Ik stuur hen door naar de volgende ronde. (wie/wat stuur ik?)
Ik geef het aan hen door. (kast- en vakantiewoorden)
hun: bezittelijk voornaamwoord of meewerkend voorwerp
Ik geef hun door dat je wat later bent. (aan wie/voor wie geef ik door?)
Dat zijn hun spullen. (direct voor zn, is van die personen)
Deze spullen zijn van hen. (na voorzetsel en niet direct voor zn)
Verwijswoorden
wat (i.p.v. dat)
1. na overtreffende trap - dit is het mooiste wat ik ooit las.
2. hele zin: ik ga vanmiddag zwemmen, wat ik heel leuk vind.
3. bij onbepaald vnw: er is niets wat ik niet kan leren.
wie of waar
wie + voorzetsel: personen Hij is degene op wie ik het meest vertrouw.
waar + voorzetsel: dingen/dieren Dat een plus een twee is, is iets waarop je kan vertrouwen.
Verwijswoorden
Let op! Antecedent
Het antecedent bepaalt waarnaar het woord verwijst. Kies vervolgens het juiste verwijswoord.
De commissie van gekke mensen verkoopt haar clubhuis.
§6 Woordgebruik
Aantrekkelijk woordgebruik
Gebruik geen extreem lange woorden.
Schrijf geen ‘moeilijke’ woorden over uit je bronnen.
Gebruik geen afkortingen.
Formuleer niet te formeel en niet te populair.
Varieer in woordkeuze.
§7 Zinsbouw
Zinsbouw
Ik loop naar school. Ik zie een boom. Ik denk aan de sportschool. Ik zeg hallo tegen iedereen. Ik kijk ze vriendelijk aan.
Het denken aan sporten doe ik vaak. Het sporten wordt ook vaak besproken op school. Het bespreken zorgt voor veel begrip voor elkaar.
Zinsbouwvariatie
Varieer in zinsbouw OPA, POA, AOP
ik loop naar school, loop ik naar school, naar school loop ik
Varieer in zinslengte
Zet woorden en zinsdelen die bij elkaar horen dicht bij elkaar
Ik, zei de man van hiernaast vorige week tegen mij, loop graag een rondje hard. x
Gebruik geen naamwoordstijl
Het leren voor een spellingstoets is vooral veel oefenen. x