Pluriforme samenleving
Samenleving van mensen met verschillende culturen en leefstijlen.
Pluriforme samenleving
Samenleving van mensen met verschillende culturen en leefstijlen.
Persoonlijke identiteit
Wie je bent wordt gevormd door
socialisatie en internalisatie
identificatie
karakter en ervaringen
bestaat dus uit dingen die je hebt geleerd, bewust of onbewust overgenomen, ervaringen en aangeboren eigenschappen.
Groepsidentiteit
de groep mensen met wie je je verbonden voelt
Saamhorigheidsgevoel / het wij-gevoel
Wij - Zij gevoel / uitsluiting
De meeste mensen horen bij meerdere groepen.
1. Cultuur en identiteit
Cultuur zijn alle waarden, normen en andere aangeleerde kenmerken van een groep.
Elke samenleving heeft een dominante cultuur, maar ook allerlei subculturen.
Cultuurverschillen hebben te maken met verschillende factoren zoals;
stad/platteland
inkomen en maatschappelijke positie
land van herkomst
leeftijd
mannen en vrouwen en bijhorende rolpatronen
godsdienst
2. Culturele diversiteit
In Nederland veel ruimte voor culturele diversiteit door de Grondwet; artikel 1: het gelijkheidsbeginsel. Maar ook artikel 6: godsdienstvrijheid en artikel 7: vrije meningsuiting
In Nederland zijn veel mensen met een migratie-achtergrond, een multiculturele of multi-etnische samenleving. Maar de verschillen gaan niet alleen met etniciteit, maar ook met leeftijd, geloof en gender te maken.
Vandaar het begrip pluriforme samenleving.
Kenmerken pluriforme samenleving
Bevolkingsgroepen hebben verschillende
waarden en normen
leefstijlen en gewoonten (collectivistisch-individualistisch)
geloofsrichtingen
geschiedenis
Deze verschillen kunnen voor maatschappelijke problemen zorgen, denk aan bv. de Zwarte Piet discussie.
Ook zien we in Nederland discriminatie en racisme.
Ontwikkelingen in Nederland
Hoeveelheid mensen met migratie-achtergrond is de afgelopen jaren toegenomen.
Oorzaken:
mensen met (niet-westerse) migratie achtergrond hebben vaak meer kinderen.
steeds meer migranten naar ons land.
3. Migratie naar Nederland
Emigratie: weggaan uit eigen land.
Immigratie: een land binnenkomen.
Waarom verhuizen?
Politieke motieven; vaak te maken met oorlog en geweld. Politieke vluchtelingen.
Economische motieven; verhuizen vanwege werk en carrièremogelijkheden. Economische vluchtelingen.
Sociale motieven; verhuizen vanwege een relatie.
gezinsvorming/gezinshereniging
Waar komen de immigranten in Nederland vandaan?
Mensen uit vroegere kolonien:
Indische Nederlanders
Molukkers
Surinamers
Nederlandse Antillen
Arbeidsmigranten
ItaIië/Spanje/Griekenland
Marokko/Turkije
Asielzoekers
Asielzoeker/vluchteling
Tegenwoordig vooral uit EU-landen.
Het Nederlandse toelatingsbeleid
Nederland heeft een streng toelatingsbeleid, rekening houdend met internationale afspraken.
Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
Vluchtelingenverdrag van Genève
Verdrag van Schengen
Rechten en vrijheden van alle mensen nakomen.
Mogelijkheid tot gezinshereniging en vorming.
Asielprocedure
Kennismigranten: hoogopgeleide migranten van buiten de EU. Toelatingsbeleid voor hen niet zo streng.
4. Samenleven
Er zijn verschillende manieren om met cultuurverschillen om te gaan:
segregatie; bevolkingsgroepen leven gescheiden van elkaar.
assimilatie; bevolkingsgroep past zich volledig aan.
integratie; uitwisseling tussen subculturen van nieuwkomers en de dominante cultuur.
Integratie en de politiek
De Nederlandse overheid vindt integratie belangrijk en passend bij de open Nederlandse samenleving.
De meningen in de samenleving en de politiek verschillen wel.
Christendemocraten; christendom hoort bij Nederland, ook de vrije dagen.
Liberalen; eigen verantwoordelijkheid nieuwkomers om zich aan te passen.
Sociaaldemocraten; gelijke kansen voor iedereen.
Populisten; geen pluriforme samenleving.
Tweedeling in Europa
protectionisten: bang voor het verlies eigen dominante cultuur. Oplossing: immigranten stoppen en het liefst ook uit de EU.
internationalisten: immigratie hoort bij de wereld en is niet te stoppen. Vluchtelingen moeten worden opgevangen en we moeten allemaal omgaan met een diverse samenleving. Europese landen moeten samenwerken.
5. Integratie gaat niet vanzelf
Het proces van integratie kent drie fasen:
fase 1; vermijding. Beide groepen kunnen een gevoel van verlies ervaren.
fase 2; conflict. Cultuurverschillen kunnen leiden tot conflicten.
fase 3; acceptatie. Wederzijds respect en tolerantie.
Deze fasen zijn ook vaak te herkennen bij de verschillende generaties nieuwkomers.
eerste generatie
tweede generatie
derde generatie
Invloed van geschiedenis
Excuses koning
Slavernij in het verleden?
Botsende waarden, normen en gewoonten
Verschillende culturele achtergronden kunnen leiden tot spanningen. In Nederland is er veel ruimte voor deze verschillen, maar er zijn grenzen. Een aantal voorbeelden:
Boerkaverbod; sinds 2019 in het OV, scholen en zorg.
Meisjesbesnijdenis; strafbaar zoals bepaald in de Grondwet (baas over je eigen lichaam)
Homoseksualiteit; geaccepteerd, maar botst soms met strenggelovigen. Artikel
Inenten; overheid roept op om het wel te doen, maar niet verplicht. Artikel
Uithuwelijken; verboden in Nederland.
Wat is discriminatie?
Discriminatie: mensen in eenzelfde situatie worden anders behandeld op grond van kenmerken die in die situatie niet van belang zijn.
Op grond van afkomst of huidskleur (racisme)
Uiterlijk
Sekse / seksuele geaardheid
Leeftijd
Geloof
Fysieke conditie
Stereotypen en vooroordelen
Oorzaken discriminatie
Zondebok
Xenofobie
Superioriteitsgevoel
Polarisatie
Sociale cohesie neemt af
Discriminatie voorkomen
Artikel 1 van de Grondwet
Wet gelijke behandeling
Wat kun jij doen?
6. Hoe verklaar je verschillen in maatschappelijke positie?
Je maatschappelijke, of sociaal-economische, positie wordt vooral bepaald door je baan en het salaris dat je verdient.
Stand van zaken: Mensen met niet-westerse migratie achtergrond vaak een lager opleidingsniveau. Maar stijgt wel!
Mensen met een migratie-achtergrond vaker werkloos. Onder jongeren zelfs dubbel zo hoog.
Verklaringen:
discriminatie
taalachterstand
opleidingsniveau ouders
segregatie
Visies op burgerschap
Je kunt op verschillende manieren kijken naar burgerschap.
Juridisch; burger van een land op het moment dat je de nationaliteit hebt van dat land.
Sociologisch; wat vinden we als samenleving belangrijk voor onze burgers.
Visies op burgerschap
Visie 1: dezelfde waarden en normen. "Integratie is je aanpassen en erbij willen horen." => houding Nederlandse overheid.
Visie 2: Kleurrijk Nederland. "Integratie komt van twee kanten: iedereen past zich aan."
Visie 3: Wereldburgerschap. "De wereld is onze woonplaats."
Nederland heeft een participatiesamenleving. Er wordt actief burgerschap verwacht, ook van nieuwkomers (inburgering)
minute
second