Wat gaan we doen?
1. Oriëntatie op het hoofdstuk (± 10 min.)
2. Leerdoelen bespreken (± 5 min.)
3. Uitleg: 1.1 Machtige mannen in de Republiek (± 15 min.)
4. Aan de slag! (± 15 min.)
5. Afsluiten (± 5 min.)
De Gouden Eeuw
Tijd van Regenten & Vorsten (1600 - 1700)
Wat gaan we leren in dit hoofdstuk?
1.1 Machtige mannen in de Republiek
Onderzoeksvraag: Hoe werd de Republiek bestuurd?
1.2 De Republiek als handelsland
Onderzoeksvraag: Hoe werd de Republiek rijk door handel
1.3 Amsterdam in de Gouden Eeuw
Onderzoeksvraag: Wat deden de Amsterdamse regenten met hun rijkdom?
1.4 Arm in de Gouden Eeuw
Onderzoeksvraag: Hoe ging men in de Gouden Eeuw om met armoede?
1. Jullie kunnen een juiste omschrijving geven van de volgende kernbegrippen:
* Regenten
* Gewestelijke Staten
* Staten-Generaal
* Raadspensionaris
* Stadhouder
2. Jullie kunnen in eigen woorden omschrijven hoe de Republiek werd bestuurd.
3. Jullie kunnen uitleggen waarom Johan van Oldenbarnevelt in 1619 werd onthoofd.
4. Jullie kunnen uitleggen waarom de gebroeders De Witt in 1672 werden vermoord.
Leerdoelen
De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
De Republiek telde 7 gewesten (provincies)
Het bestuur van de gewesten was in handen van
een kleine groep zéér rijke families: De regenten
Bestuursfuncties gingen 'van vader op zoon'
De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
De Republiek telde 7 gewesten (provincies).
Elk gewest had een eigen bestuur:
De Gewestelijke Staten - Vertegenwoordigers komen uit de steden
- Beslissingen gelden voor 1 gewest.
In Den Haag kwam de Staten-Generaal bijeen.
- Het hoogste bestuur van de Republiek.
- Vertegenwoordigers komen uit de 7 gewesten.
- Beslissingen gelden voor alle gewesten.
Uit hoeveel gewesten bestond de Republiek der Verenigde Nederlanden?
7 gewesten
12 gewesten
17 gewesten
27 gewesten
Welk bestuur nam de beslissingen voor alle gewesten in de Republiek?
Gewestelijke Staten
Staten-Generaal
De Gouden Eeuw
Tijd van Regenten & Vorsten (1600 - 1700)
De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
Raadspensionaris
De voorzitter van de Staten-Generaal
Bepaalde over welke onderwerpen vergaderd moest worden
Stadhouder De opperbevelhebber van het leger en de vloot
Vooral in oorlogstijd erg belangrijk
Kwam altijd uit de familie Van Oranje
Johan van Oldenbarnevelt
Maurits van Oranje
Ruzie tussen machtige mannen in de Republiek
Twaalfjarig Bestand (1609-1621)
Wapenstilstand tussen de Republiek en Spanje
Raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt
"Bezuinigen op het leger en geld investeren in de handel"
Stadhouder Maurits van Oranje "Een groot en sterk leger is altijd
belangrijk, ook nu er vrede is!"
De Staten-Generaal steunde Maurits van Oranje
1618: Maurits van Oranje laat Van Oldenbarnevelt arresteren
1619: Johan van Oldenbarnevelt onthoofd wegens hoogverraad
Johan van Oldenbarnevelt
Maurits van Oranje
De stadhouder was opperbevelhebber van het leger en de vloot
Waar
Niet waar
Stadhouder Maurits van Oranje wilde tijdens het Twaalfjarig Bestand een groot en sterk leger behouden
Waar
Niet waar
Het Eerste Stadhouderloze Tijdperk (1650-1672)
Stadhouder Willem II van Oranje-Naussau overleed in 1650
Zoon Willem III werd 8 dagen na de dood van zijn vader geboren
"Hebben we nog wel een stadhouder nodig? "
1648: Vrede van Münster
Oorlog met Spanje voorbij
"Wij gaan verder zonder stadhouder! " -> Raadspensionaris werd het machtigst
Engeland begon de Republiek te bedreigen
Het Rampjaar 1672
1667:
Michiel de Ruyter versloeg de Engelsen bij Chatham
1672:
De regering is radeloos, het volk is redeloos en het land is reddeloos
De Republiek werd aangevallen door Engeland, Frankrijk en Duitsland
De vloot van Michiel de Ruyter was sterk, maar het landleger was zeer zwak
De Hollandse Waterlinie voorkwam een Franse opmars
Johan de Witt (raadspensionaris) en zijn broer Cornelis De Witt vermoord
1672:
Willem III aangesteld als nieuwe stadhouder
Aan de slag!
Van 1.1:
1 t/m 3 (wb)
5 t/m 7 (wb)
minute
second
Aan de slag!
Maken 1.1 Machtige mannen in de Republiek