Atomen - Introductie

• Natuurkunde
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 3

H8 - Atomen en straling

Ga rustig zitten

Je jas en telefoon zijn aan de kapstok / in de kluis

Je boek en pen liggen op tafel

Op de iPad in LessonUp

Straling - waar denk
je dan aan?

Straling = energie die zich verplaatst.

Licht is straling, net als infrarood of ultraviolet.

Radioactieve straling is waar het gevaarlijk wordt.

Het begint allemaal bij atomen.

Wat gaan we leren?

Je kunt beschrijven hoe atomen zijn opgebouwd uit drie verschillende kleinere deeltjes.

Je kunt het verschil toelichten tussen de moleculen van een verbinding en van een element.

Sommige atomen zijn radioactief. Ze vallen uit elkaar en daarbij komt heel krachtige straling vrij.

Die straling is zo sterk dat het schade aan je DNA toe kan brengen, net als UV-straling.

00:48

Waarom wordt deze 'sarcofaag' gebouwd?

01:39

Waarom konden de mensen uit Pripyat niet terug naar huis?

02:33

Waarom hoor je een tikkend geluid terwijl de presentator hier loopt?

Bij de ramp in Tsjernobyl kwam heel veel radioactieve straling in één keer vrij. Dat maakte het gevaarlijk.

In kleinere doses kan het voorkomen in bouwmaterialen in je huis, of in medische apparatuur.

Waarom sommige atomen radioactief zijn, leren we later.

Eerst leren we wat de kleinste deeltjes zijn waaruit de wereld bestaat: atomen en moleculen.

Een atoom is één van de kleinste deeltjes. Het heeft 3 bouwsteentjes:

- Protonen (positief)

- Neutronen (neutraal)

- Elektronen (negatief)

Kern: protonen en neutronen

Eromheen: elektronen.

Hoeveel protonen een atoom heeft, bepaalt wélk atoom het is.

Het aantal neutronen kan verschillen, dan krijg je andere isotopen.

Sommige zijn instabiel - dat zijn de radioactieve atomen waar we het later over gaan hebben.

Actie!

Ga naar deze pagina en kies voor de optie 'Bouw een atoom'.

Kijk wat er gebeurt als je de bouwsteentjes in het atoom stopt.

Waar zie je welk element je bouwt? Wat staat er bij massagetal?

Hoe maak je een atoom neutraal?

Kijk of je een instabiel atoom kan maken! Hoe doe je dat?

Een molecuul is het kleinste deeltje van een stof (bv. water).

Elk molecuul is opgebouwd uit meerdere atomen die elkaar 'vasthouden'.

Wat is de scheikundige benaming voor 'water'?

1. CO2
2. H2O
3. BHV
4. VWO

H = waterstof

O = zuurstof

Dus H2O bestaat uit:

2 atomen waterstof, en;

1 atoom zuurstof.

Dit maakt het een verbinding.

Een verbinding is een stof met moleculen die verschillende soorten atomen hebben.

Heeft een stof maar één soort atomen, dan heet het een element.

Als het goed is, kan je nu...

...uitleggen wat het verschil is tussen een atoom en een molecuul.

...benoemen wat de drie bouwstenen van een atoom zijn.

...uitleggen wat het verschil is tussen een verbinding en een element.

Aan de slag

Maak: paragraaf 8.1, opdracht 1 t/m 5 en 7.

Hoe? In je boek. Gebruik de theorie bij de opdrachten.

Met wie? Je mag samenwerken met je buur.

Hoe lang? Tot 10 minuten voor einde les.

Klaar? Lees alvast de hele theorie van paragraaf 1 door.